Phát biểu định luật vạn vật hấp dẫn và viết biểu thức của định luật?
ÔN LẠI KIẾN THỨC CŨ
Định luật vạn vật hấp dẫn.
Lực hấp dẫn giữa hai vật coi như chất điểm có độ lớn tỷ lệ thuận với tích hai khối lượng của chúng và tỷ lệ nghịch với bình phương khoảng cách giữa chúng.
Biểu thức:
Hãy cho biết 2 hình trên là hiện tượng gì ?
Hình a: mặt trời mọc
Hình b: mặt trời lặn
Đặt vấn đề: Mỗi buổi sáng ngủ dậy ta thấy Mặt Trời ở hướng đông, đến chiều ta thấy Mặt Trời ở hướng tây. Chúng ta bảo rằng Mặt Trời mọc ở hướng đông và lặn ở hướng tây. Thực tế có phải như vậy không ? Để biết được điều đó ta đi tìm hiểu bài .
40
CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE
CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
a
Bán trục lớn
O
b
Bán trục nhỏ
M
SƠ LƯỢC VỀ ELIP
MF1 + MF2 = 2a = hằng số
Trái Đất nằm yên ở trung tâm vũ trụ.
- Giới hạn của vũ trụ là một vòm cầu trong suốt trên đó gắn chặt các sao. Toàn bộ vòm cầu này quay đều quanh
một trục xuyên qua tâm trái đất.
- Mặt trăng, mặt trời chuyển động tròn đều quanh trái đất cùng chiều với chiều quay của vòm cầu sao nhưng có chu kỳ khác nhau nên ta thấy chúng dịch chuyển từ từ đối với các sao.
- Các hành tinh chuyển động đều theo những vòng tròn phụ mà tâm là trái đất
. Trái đất, mặt Trời và tâm vòng phụ của Kim tinh, Thủy tinh luôn nằm trên một đường thẳng.
1. THUYẾT ĐỊA TÂM
Ptô-lê-mê
I. MỞ ĐẦU.


Thời kỳ Phục Hưng thì Nicolaus Copernicus (1473-1543) đưa ra một quan điểm mới: Mặt Trời là trung tâm của Thái Dương Hệ.
Các hành tinh chuyển động đều quanh Mặt Trời theo quỹ đạo tròn, cùng chiều và gần như nằm trong một mặt phẳng. Càng ở xa Mặt Trời hành tinh có chu kỳ chuyển động càng lớn.
Trái Đất cũng là một hành tinh. Ngoài chuyển động quanh Mặt Trời , Trái Đất còn tự quay quanh một trục xuyên tâm.- Mặt Trăng chuyển động tròn quanh Trái Đất (là vệ tinh của trái đất)
Các hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời theo thứ tự từ Mặt Trời ra xa: 1. Mặt Trời 2. Thủy Tinh 3.Kim Tinh 4.Trái Đất 5.Hỏa Tinh 6.Mộc Tinh 7.Thổ Tinh 8.Thiên Vương Tinh 9.Hải Vương Tinh.

2. THUYẾT NHẬT TÂM
I. MỞ ĐẦU.
Nicolaus Copernicus
2. THUYẾT NHẬT TÂM
H? th?ng Copernic
I. MỞ ĐẦU.
Giordano Bruno sinh ra tại thành-phố-Nola,-vùng Campania, miền nam Italy.
Bruno là một trong những người đầu tiên chịu ảnh hưởng và ủng hộ mạnh mẽ thuyết Nhật Tâm của Copernicus.
Ngày 17/02/1600, ông đã hi sinh trên giàn hỏa thiêu tại Roma trong cuộc đấu tranh cho những tư tưởng tiến bộ trong lĩnh vực Triết học, Thiên văn học.
I. MỞ ĐẦU.
I. MỞ ĐẦU.
Ga-li-lêo Ga-li-lê;
15 / 2/1564
Là một nhà thiên văn học, vật lý học, toán học và triết học người Ý, người đóng vai trò quan trọng trong cuộc cách mạng khoa học. Các thành tựu của ông gồm những cải tiến cho kính thiên văn và các quan sát thiên văn sau đó, và ủng hộ Chủ nghĩa Copernicus. Galileo đã được gọi là "cha đẻ của việc quan sát thiên văn học hiện đại",[6] "cha đẻ của vật lý hiện đại“.
Vậy thuyết nhật tâm là:
- Mặt Trời là trung tâm với các hành tinh quay xung quanh.
- Trái Đất cũng là một hành tinh ngoài chuyển động quanh Mặt Trời, Trái Đất còn tự quay quanh một trục xuyên tâm.
- Các hành tinh chuyển động quanh Mặt Trời theo thứ tự Mặt Trời ra xa: 1. Mặt Trời 2. Thủy Tinh 3.Kim Tinh 4.Trái Đất 5.Hỏa Tinh 6.Mộc Tinh 7.Thổ Tinh 8.Thiên Vương Tinh 9.Hải Vương Tinh.

Thì chúng ta biết không chỉ Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời, mà tất cả các hành tinh trong hệ Mặt Trời đều chuyển động quanh Mặt Trời. Quỹ đạo chuyển động của các hành tinh trong hệ Mặt Trời là hình elip và Mặt Trời là một tiêu điểm. Quy luật này được nhà bác học Kê-ple tìm ra năm 1969 và gọi là định luật I Ke- ple.
Johannes Kepler (27 tháng 12, 1571 – 15 tháng 11, 1630), một gương mặt quan trọng trong cuộc cách mạng khoa học, Ông nổi tiếng nhất về định luật về chuyển động thiên thể, dựa trên những công trình củaAstronomia nova, Harmonice Mundi và cuốn sách giáo khoa Tóm tắt thiên văn học Copernicus
Johannes Kepler
I. MỞ ĐẦU.
Ngoài ra nhà bác học Kê-ple còn tìm ra 2 quy luật nữa: định luật II Ke- ple và định luật III Ke- ple.
Dựa trên những số liệu quan sát về vị trí của các hành tinh trong nhiều năm, nhà thiên văn học Kê-ple đã tìm ra 3 định luật mô tả chính xác quy luật chuyển động của các hành tinh (năm 1619).
II. CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE:
Mọi hành tinh đều chuyển động theo các quỹ đạo elip mà Mặt Trời là một tiêu điểm.
1. Định luật I Ke-ple :
2. Định luật II Kepler :
Đoạn thẳng nối Mặt Trời và một hành tinh bất kỳ quét những diện tích bằng nhau trong những khoảng thời gian như nhau.
S3
S2
S1
II. CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE:
s1
S2
S3
HỆ QUẢ:
Khi đi gần Mặt trời,hành tinh có vận tốc lớn; khi đi xa mặt trời, hành tinh có vận tốc nhỏ
A
B
C
D
M
N
∆t
∆t
∆t
II. CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE:
C1
Từ định luật II kê-ple, hãy suy ra hệ quả: khi gần Mặt Trời, hành tinh có tốc độ lớn ; khi xa Mặt Trời hành tinh có tốc độ nhỏ
S3
S2
S1
II. CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE:
Ba diện tích gạch chéo là bằng nhau ứng với cùng 1 khoảng thời gian, do đó các độ dời s1 > s2 > s3. Suy ra v1 > v 2 > v3. Tức là khi đi gần mặt trời hành tinh có vận tốc lớn và ngược lại.
Tỉ số giữa lập phương bán trục lớn và bình phương chu kì quay là giống nhau cho mọi hành tinh quay quanh Mặt Trời
HAY:
3. Định luật III Kepler :
II. CÁC ĐỊNH LUẬT KE-PLE:
III.BÀI TẬP VẬN DỤNG
BÀI 1
Khoảng cách R1 từ hỏa tinh tới Mặt Trời lớn hơn 52% khoảng cách R2 giữa Trái Đất và Mặt Trời.
Hỏi một năm trên hỏa tinh bằng bao nhiêu so với 1 năm trên Trái Đất?
III.BÀI TẬP VẬN DỤNG
BÀI 1

Bài giải:

BÀI 2.
Tìm khối lượng MT của Mặt Trời từ các dữ kiện của Trái Đất : khoảng cách tới Mặt Trời r=1,5.1011 m, chu kì quay T = 365.24.3600 = 3,15.107 s
Cho hằng số hấp dẫn G = 6,67.107 Nm2/kg2
III.BÀI TẬP VẬN DỤNG
Bài giải:

III.BÀI TẬP VẬN DỤNG
BÀI 2.
Mặt trăng là một vệ tinh của trái đất. Hãy viết công thức tính khối lượng của TĐ từ bán kính quỹ đạo (coi là tròn ) của Mặt Trăng và chu kì quay của Mặt Trăng quanh TĐ.
C2
IV. VỆ TINH NHÂN TẠO - TỐC ĐỘ VŨ TRỤ
1) Vệ tinh nhân tạo :
Là vệ tinh do con người tạo ra,bay quanh Trái đất dưới tác dụng của lực hấp dẫn của Trái đất.
4. VỆ TINH NHÂN TẠO - TỐC ĐỘ VŨ TRỤ
b) Tốc độ vũ trụ

Là tốc độ cần thiết để đưa một vệ tinh lên quỹ đạo quanh Trái đất mà không rơi trở về Trái đất
Tốc độ vũ trụ cấp I:
2. Tốc độ vũ trụ :
Khi vận tốc vI = 7,9 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp I.
 Quỹ đạo elip.
iV. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ

Khi vận tốc vII = 11,2 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp II
 Quỹ đạo parabol.
iV. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ
2. Tốc độ vũ trụ :
Nếu 16,7 km/s> V>11,2 km/s thì vệ tinh sẽ đi xa khỏi Trái đất theo quỹ đạo parabol và trở thành hành tinh nhân tạo của Mặt trời
Khi vận tốc vIII = 16,7 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp III.
 Vệ tinh có thể thoát ra khỏi hệ Mặt Trời.
iV. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ
2. Tốc độ vũ trụ :
Với V = VIII = 16,7 km/s vệ tinh có thể thoát ra khỏi hệ Mặt Trời theo quỹ đạo hypebol.
Chuyển động của vệ tinh quanh trái đất
Số lượng vệ tinh nhân tạo bao quanh Trái Đất hiên nay là hơn 6 000
Các em nắm nội dung cơ bản của thuyết địa tâm, thuyết nhật tâm. 3 định luật Ke-ple, vận tốc vũ trụ. Làm bài tập về nhà và chuẩn bị bài mới.
Chào các em!
THE END