Bình minh
Hoàng hôn
Tiết 58:
Bài 40: CÁC ĐỊNH LUẬT KÊ-PLE
CHUYỂN ĐỘNG CỦA VỆ TINH
Ptolemy
* Thuyết địa tâm:
Bài 40. các định luật của kepler. Chuyển động của vệ tinh
1. Mở đầu về thiên văn học:
+ Tr¸i ĐÊt lµ trung t©m cña vò trô, c¸c hµnh tinh chuyÓn ®éng xung quanh Tr¸i ĐÊt theo quü ®¹o trßn.

Copernicus
Bài 40. các định luật của kepler. Chuyển động của vệ tinh
1. Më ®Çu vÒ thiªn v¨n häc:
* Thuyết địa tâm:
MÆt Trêi lµ trung t©m cña vò trô, c¸c hµnh tinh chuyÓn ®éng xung quanh MÆt Trêi theo quü ®¹o lµ elip.

* Thuyết nh?t tâm:
Hệ Mặt Trời - Thái dương hệ
Thủy tinh
Kim tinh
Trái Đất
Hỏa tinh
Mộc tinh
Thổ tinh
Hải Vuơng tinh
Thiên Vương tinh
V?n d? d?t ra là:
+ Cỏc h�nh tinh chuy?n d?ng quanh M?t Tr?i nhu th? n�o?
+ Chỳng chuy?n d?ng cú qui lu?t n�o khụng?
2. C¸c ®Þnh luËt Kepler.
Định luật I Kepler:
Mọi hành tinh đều chuyển động theo các quỹ đạo elip mà Mặt Trời là một tiêu điểm.
Các hành tinh nói chung hay Trái Dất nói riêng chuyển động theo quy
luật nào?
Một số thông số về quĩ đạo chuyển động của các hành tinh
Đơn vị thiên văn ao bằng khoảng cách TB từ trái đất đến mặt trời
Khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trời Khi gần nhau nhất là 147,5 triệu km (ngày 03/1)
Khoảng cách từ Trái đất đến Mặt trời Khi xa nhau nhất là 152,6 triệu km (ngày 05/7)
2. Các định luật Kepler.
Định luật II Kepler :
Đoạn thẳng nối Mặt Trời và một hành tinh bất kỳ quét những diện tích bằng nhau trong những khoảng thời gian như nhau.
S3
S1
S2
Hành tinh có chuyển động đều hay không?
Từ định luật II Kê-ple, hãy suy ra hệ quả khi đi gần Mặt Trời, hành tinh có vận tốc lớn; khi đi xa Mặt Trời, hành tinh có vận tốc nhỏ.
Ta có S1=S2=S3 trong cùng một khoảng thời gian, do đó độ dời s1>s2>s3
=> v1>v2>v3
Đối với Trái Đất:
Vận tốc tại điểm xa Mặt Trời nhất là: 29,3 km/s
Vận tốc tại điểm gần Mặt Trời nhất là: 30,3 km/s
Chuyển động của các hành tinh có mối quan hệ với nhau không?
T2/a3= Hằng số
Tæ soá giöõa laäp phöông baùn truïc lôùn vaø bình phöông chu kì quay laø gioáng nhau cho moïi haønh tinh quay quanh Maët Trôøi
HAY:
2. Các định luật kepler
Định luật III Kepler :
BÀI 1: Khoảng cách R1 từ Hoả Tinh tới Mặt Trời lớn hơn 52% khoảng cách R2 giữa Trái Đất và Mặt Trời.
Hỏi một năm trên Hoả Tinh bằng bao nhiêu so với một năm trên Trái Đất?
Bài 40. các định luật của kepler. Chuyển động của vệ tinh
Một năm là thời gian để hành tinh quay quanh Mặt Trời gọi là một chu kỳ.
Gọi T1 là chu kỳ của Hoả Tinh, T2 là là chu kỳ của Trái Đất quay quanh Mặt Trời.
BÀI GIẢI
A�p dụng định luật III Kepler ta có:
Suy ra:


BAØI 2:
Tìm khoái löôïng MT cuûa Maët Trôøi töø caùc döõ kieän cuûa Traùi Ñaát: khoaûng caùch tôùi Maët Trôøi R=1,5.1011m, chu kyø quay T=3,15.107s. Cho haèng soá haáp daãn G=6,67.10-11Nm2/kg2
BÀI GIẢI
Từ (1) ta có:
Thay số:
(1)
C2. Mặt Trăng là một vệ tinh của Trái Đất. Hãy thiết lập công thức tính khối lượng của Trái Đất từ bán kính quỹ đạo(coi là tròn) của Mặt Trăng và chu kỳ quay của Mặt Trăng quanh Trái Đất.
Tương tự như bài tập 2.
Ta có:

=>
Bài 40. các định luật của kepler. Chuyển động của vệ tinh
1. Môû ñaàu veà thieân vaên hoïc.
2. Caùc ñònh luaät Kepler.
3. Caùc baøi taäp vaän duïng.
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
a) Vệ tinh nhân tạo :
Khi một vật bị ném với một vận tốc có một giá trị đủ lớn, vật sẽ không trở lại mặt đất mà sẽ quay quanh Trái Đất, khi đó nó được gọi là vệ tinh nhân tạo của Trái Đất.
Giả sử ta có một vệ tinh quay trên quỹ đạo tròn rất gần Trái Đất, khối lượng của vệ tinh là m, của Trái Đất là M.
Lúc này lực hấp dẫn đóng vai trò
là lực hướng tâm.
b) Tốc độ vũ trụ :
Vậy v?n t?c c?a v?t du?c n�m l�n v?i v?n t?c b?ng
bao nhi�u d? tr? th�nh v? tinh nh�n t?o c?a Tr�i D?t ?
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
a) Vệ tinh nhân tạo :
�p d?ng d?nh lu?t II Niu-ton ta cú:
HAY TA KÍ HIỆU:
V = VI
VI : Gọi là vận tốc vũ trụ cấp I
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
b) Tốc độ vũ trụ :
- Khi vận tốc vI = 7,9 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp I.  Quỹ đạo tròn.
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ .
b) Tốc độ vũ trụ :
- Khi vận tốc vI > 7,9 km/s (Vận tốc vũ trụ cấp I).  Quỹ đạo elip.
4. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
b) Tốc độ vũ trụ :
Khi vận tốc vII = 11,2 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp II
 Quỹ đạo parabol.
5. Vệ tinh nhân tạo. Tốc độ vũ trụ.
b) Tốc độ vũ trụ :
Khi vận tốc vIII = 16,7 km/s : Vận tốc vũ trụ cấp III.
 Vệ tinh có thể thoát ra khỏi hệ Mặt Trời.
Thuỷ tinh
Kim tinh
Trái ẹất
Hoả tinh
Mộc tinh
Thổ tinh
Thiên Vương tinh
Hải Vương tinh
CH�C C�C EM
H?C T?T!!!