BÀI 54 HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
a/ Quan sát:

+ Nhỏ 1 giọt nước lên một tấm thuỷ tinh, hiện tượng xảy ra như thế nào?
+ Nhỏ 1 giọt nước lên lá Môn, hiện tượng xảy ra như thế nào?
Giọt nước thu về dạng hình cầu
(hơi dẹt)
Kết luận:
Nước dính ướt thuỷ tinh và nước không dính ướt lá Môn.
Khi chất lỏng tiếp xúc với chất rắn, tùy theo bản chất của chất lỏng và chất rắn mà có thể xảy ra hiện tượng dính ướt hay không dính ướt.
Thủy tinh
Lá Môn
Vậy qua các thí nghiệm trên em có nhận xét gì?
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
a. Quan sát :
b. Giải thích:
Hiện tượng chất lỏng dính ướt chất rắn : khi lực hút giữa các phân tử chất lỏng và chất rắn mạnh hơn lực liên kết giữa các phân tử chất lỏng.
Hiện tượng không dính ướt : khi lực hút giữa các phân tử chất lỏng và chất rắn yếu hơn lực liên kết giữa các phân tử chất lỏng.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
a. Quan sát :
b. Giải thích:
Hiện tượng chất lỏng dính ướt chất rắn : khi lực hút giữa các phân tử chất lỏng và chất rắn mạnh hơn lực liên kết giữa các phân tử chất lỏng.
Hiện tượng không dính ướt : khi lực hút giữa các phân tử chất lỏng và chất rắn yếu hơn lực liên kết giữa các phân tử chất lỏng.
 Mặt chất lỏng ở sát thành bình có dạng mặt khum lõm.
 Mặt chất lỏng ở sát thành bình có dạng mặt khum lồi.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
a. Quan sát :
b. Giải thích:
c. Ứng dụng của sự dính ướt:
Loại bẩn quặng ra khỏi quặng trong công nghệ khai khoáng
Thực tế người ta loại bẩn quặng bằng cách nghiền thành bột rồi đổ vào nước pha dầu & quấy lên .Hạt quặng dính ướt màng dầu nổi lên mặt nứơc còn bẩn quặng chìm xuống đáy.
Chất có giá trị
Màng dầu
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
a. Quan sát :
b. Giải thích:
c. Ứng dụng của sự dính ướt:
d. Dạng mặt chất lỏng tiếp giáp với thành bình
Do hiện tượng dính ướt� mà mặt chất lỏng gần thành bình là mặt lõm . Ví dụ : thủy tinh & nước .

Do hiện tượng không dính ướt mà mặt chất lỏng gần thành bình là mặt lồi . Ví dụ : thủy ngân & thủy tinh
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
b. Hiện tượng mao dẫn :
Hiện tượng dâng lên hay hạ xuống của mực chất lỏng ở bên trong các ống có bán kính trong nhỏ, trong các vách hẹp, khe hẹp, các vật xốp, … so với mực chất lỏng bên ngoài.
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
Dính ướt
Không dính ướt
c. Công thức tính độ chênh lệch mực chất lỏng do mao dẫn :
Trong đó :
h : độ dâng lên hay hạ xuống của mực chất lỏng.
 : hệ số căng bề mặt của chất lỏng.
 : khối lượng riêng của chất lỏng.
g : gia tốc trọng trường.
d : đường kính trong của ống.
d. Ý nghĩa của hiện tượng mao dẫn :
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
b. Hiện tượng mao dẫn :
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
c. Công thức tính độ chênh lệch mực chất lỏng do mao dẫn :
HIỆN TƯỢNG DÍNH ƯỚT VÀ KHÔNG DÍNH ƯỚT. HIỆN TƯỢNG MAO DẪN.
d. Ý nghĩa của hiện tượng mao dẫn :
b. Hiện tượng mao dẫn :
1. Hiện tượng dính ướt và không dính ướt.
2. Hiện tượng mao dẫn.
a. Quan sát hiện tượng :
c. Công thức tính độ chênh lệch mực chất lỏng do mao dẫn :
6.Phần bài tập :
Câu 1: Tại sao có thể dùng thiếc để hàn đồng mà không dùng thiếc để hàn nhôm?
Giải thích:
-Khi hàn ở nhiệt độ cao ,tại điểm hàn chất rắn nóng chảy( coi như chất lỏng) thiếc dính ướt với đồng nên nó dính lại, khi hạ nhiệt độ xuống thì nó dính chặt vào nhau còn nhôm và thiếc không dính ướt khi hàn nên chúng không được gắn vào nhau như thế.
Câu 2: Có thể dùng chất nào để rót hơi đầy mép cốc mà không bị tràn ra
ngoài?
Giải thích: Có thể dùng những chất không dính ướt ví dụ như thuỷ ngân thì ở 2 bên mép cốc chất lỏng cong xuống vì vậy dù chất lỏng có hơi đầy nhưng nó cũng không bị tràn.


Câu 3: Dân gian có câu :” Nước chảy lá môn , nước đổ đầu vịt “.Câu nói đó có thể giải thích bằng sự dính ướt- không dính ướt hay không?
Giải thích:
-Thật vậy vì lá môn có nhiều lông tơ trên mặt nên không làm dính ướt.Còn đầu vịt có chất mỡ nên nước cũng không làm dính ướt được.
Câu 4: Quan sát những váng dầu trong một bát canh,thấy
chúng có dạng hình cầu và hơi bị dẹp. Giải thích?
Giải thích:Do váng dầu không dính ướt với nước nên những giọt
dầu đó có dạng hình cầu còn nó hơi dẹp là do nó chịu tác dụng của trọng lực.


Câu 5: Một học sinh vô ý làm vỡ bình đựng thuỷ ngân của 1 nhiệt kế. Thuỷ ngân đổ trên mặt bàn gỗ. Bạn quan sát thấy những giọt thuỷ ngân có dạng hình cầu, hơi bị dẹp và khi hai giọt thuỷ ngân ở gần nhau thì có xu hướng hợp lại thành 1 giọt.Giải thích?

Giải thích:
-Do những giọt thuỷ ngân không dính ướt với mặt bàn gỗ nên chúng có dạng hình cầu và dưới tác dụng của trọng lực chúng hơi dẹt
-Hai giọt thuỷ ngân gần nhau khi kết hợp với nhau sẽ có thế năng mặt ngoài thấp hơn so với 1 giọt,do đó nó bền vững hơn.
Câu 6: Một kim khâu dính dầu thả nhẹ trên mặt nước sẽ nổi trên mặt nước tuy rằng trọng lượng riêng của chất tạo nên kim khâu lớn hơn trọng lượng riêng của nước .
Giải thích: vì kim khâu dính dầu nên không bị nước làm ướt. Lực căng mặt ngoài xuất hiện dọc theo đường tiếp giáp giữa kim khâu và mặt cong của nước có tác dụng kéo kim khâu lên phía trên.Nếu trọng lượng của kim khâu cân bằng với tổng hợp lực của lực căng mặt ngoài vừa nói và lực đẩy Acsimet tác dụng lên kim khâu thì kim khâu nổi trên mặt nước.