Bài 29. Định
luật bảo toàn
động lượng

Vì sao thuyền
bị lùi lại phía
sau?

Vì sao sau va chạm, viên bị trắng dừng lại còn viên
bi đen chuyển động tới phía trước với vận tốc ban
đầu của viên bi trắng?

01

Định luật bảo toàn động lượng

BÀI 29: ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG
I. Định luật bảo toàn động lượng
1. Hệ kín
- Một hệ gồm nhiều vật được gọi là hệ kín khi không có ngoại lực tác
dụng lên hệ hoặc nếu có thì các lực ấy cân bằng lẫn nhau.
- Trong quá trình tương tác nếu nội lực lớn hơn rất nhiều so với
ngoại lực thì có thể bỏ qua ngoại lực và hệ được xem là hệ kín.

Hệ kín (hay hệ cô lập) là hệ gồm nhiều vật tác dụng lẫn
nhau khi không có ngoại lực tác dụng vào hệ hoặc khi các
ngoại lực cân bằng nhau. Trong một hệ kín, chỉ có các nội lực
(các lực tác dụng giữa các vật trong hệ) tương tác giữa các
vật
A

B

Hai viên bi A và B va chạm với
nhau

Định luật bảo toàn động lượng: “Động lượng toàn phần của
hệ kín là một đại lượng bảo toàn”

- Động lượng của hệ trước va
chạm:
Trước va
chạm

Sau va chạm

- Động lượng của hệ sau va
chạm:
- Định luật bảo toàn động
lượng:

1. Một hệ gồm hai vật có khối lượng lần lượt là m1 và m2, chuyển
động với vận
tốc có độ lớn lần lượt là v1 và v2 hướng vào nhau. Bỏ qua mọi ma
sát và lực cản của khôngm
khí. Viết biểu thức của
định luật bảo toàn động
m
2
1
lượng cho hệ này
Bài làm
- Định luật bảo toàn động lượng:

02

Va chạm đàn hồi và va chạm
mềm

BÀI 29: ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG
II. Va chạm đàn hồi và va chạm mềm
1. Va chạm đàn hồi

2. Hình dưới mô tả một thí nghiệm
về va chạm đàn hồi của hai xe A và
B có khối lượng m giống nhau
a) Hãy tính động lượng và động năng của
hệ trước và sau va chạm đàn hồi
b) Từ kết quả tính được rút ra nhận xét
gì?

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
- Tổng động lượng của hệ trước va chạm:
………………………………………………………………………..
- Tổng động lượng của hệ sau va chạm:
………………………………………………………………………..
- Động lượng của hệ có bảo toàn hay không:
………………………………………………………………………..
- Tổng động năng của hệ trước va chạm:
………………………………………………………………………..
- Tổng động năng của hệ sau va chạm:
………………………………………………………………………..
- Động năng của hệ có bảo toàn hay không:
………………………………………………………………………..
- Khái niệm va chạm đàn hồi:………………………………………..

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
- Tổng động lượng của hệ trước va chạm:
- Tổng động lượng của hệ sau va chạm:
- Động lượng của hệ được bảo toàn.
- Tổng động năng của hệ trước va chạm:
- Tổng động năng của hệ sau va chạm:
- Động năng của hệ được bảo toàn.
Trong va chạm đàn hồi tổng động lượng và tổng động năng của hệ được bảo
toàn.

Va chạm đàn hồi: Sau va chạm, hai vật chuyển động với vận
tốc khác nhau

2. Hình dưới mô tả một thí nghiệm
về va chạm đàn hồi của hai xe A và
B có khối lượng m giống nhau
a) Hãy tính động lượng và động năng của
hệ trước và sau va chạm đàn hồi
b) Từ kết quả tính được rút ra nhận xét
gì?
Hướng
Bài làm
dẫn
a) Động lượng: p = m.v
a) Trước va chạm:
- Động năng:

- Sau va chạm:
b) Động lượng và động năng của hệ
được bảo toàn

BÀI 29: ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN ĐỘNG LƯỢNG
II. Va chạm đàn hồi và va chạm mềm
2. Va chạm mềm

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
- Tổng động lượng của hệ trước va chạm:
………………………………………………………………………..
- Tổng động lượng của hệ sau va chạm:
………………………………………………………………………..
- Động lượng của hệ có bảo toàn hay không:
………………………………………………………………………..
- Tổng động năng của hệ trước va chạm:
………………………………………………………………………..
- Tổng động năng của hệ sau va chạm:
………………………………………………………………………..
- Động năng của hệ có bảo toàn hay không:
………………………………………………………………………..
- Khái niệm va chạm mềm:…………………………………………..

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
- Tổng động lượng của hệ trước va chạm:
- Tổng động lượng của hệ sau va chạm:
- Động lượng của hệ được bảo toàn.
- Tổng động năng của hệ trước va chạm:

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
- Tổng động năng của hệ sau va chạm:
- Động năng của hệ không bảo toàn.
Trong va chạm đàn hồi tổng động lượng được bảo toàn nhưng tổng
động năng của hệ không bảo toàn.

Va chạm mềm: Sau va chạm, hai vật dính vào nhau và
chuyển động cùng vận tốc

3. Hình dưới mô tả một thí nghiệm về
va chạm mềm của hai xe A và B có khối
lượng m giống nhau
a) Hãy tính động lượng và động năng của
hệ trước và sau va chạm mềm
b) Từ kết quả tính được rút ra nhận xét
gì?
Hướng
Bài làm
dẫn
a) Động lượng: p = m.v
a) Trước va chạm:
- Động năng:

- Sau va chạm:

4. Trong hình dưới, nếu kéo bi (1) lên thêm một độ cao h
rồi thả ra. Con lắc sẽ rơi xuống và va chạm với hai con
lắc còn lại. Hãy dự đoán xem va chạm là va chạm gì? Con lắc
(2), (3) lên tới độ cao nào?
Hướng
dẫn

Bài làm
- Va chạm này là va chạm đàn hồi
- Con lắc (2) giữ nguyên vị trí, con
lắc (3) lên tới độ cao h (vị trí B)