GÓC CHIA SẺ
Em đã từng bị
người khác hiểu
lầm chưa? Khi bị
người khác hiểu
lầm, em sẽ làm gì?

Đọc mở rộng theo thể loại:

CÁI BÓNG
TRÊN TƯỜNG

- Nguyễn Đình Thi

I.
TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN
BẢN

1. Tác giả

2. Tác phẩm
Xuất
xứ:

In trong tuyển tập

Thể
loại:

Bi kịch

Nguyễn Đình Thi.

II
.
SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

1. Những dấu hiệu
nhận biết văn bản

Phiếu học tập số 1
Đặc điểm của
thể loại bi
kịch

Nhân vật
kịch
Lời thoại
kịch
Xung đột
kịch

Thể hiện trong văn bản “ Cái bóng trên
tường

Người chồng, người vợ, đứa
con
Đối thoại
Lòng tin yêu của người vợ >< người
chồng ít học, đa nghi

2. Cốt truyện và

Tóm tắt cốt truyện
và xác định xung
đột/ kiểu xung đột
kịch của văn bản.

Tóm tắt cốt
truyện

- Trương Sinh đi lính trở về, vì nghe lời
ngây thơ của con trẻ, lại đa nghi, đã
nghi oan cho Vũ Thị Thiết.
- Nàng không thể giải thích cho chồng
hiểu nên đã nhảy xuống sông tự vẫn đ
minh chứng cho sự thủy chung của
mình.
- Trương Sinh đêm ru con đi ngủ đã phá
hiện ra sự thật, bèn làm cỗ cúng vợ.
- Trương Sinh ân hận nhưng đã quá

Xung đột/ kiểu
xung đột kịch

Xung đột giữa thói ghen
tuông hồ đồ của người
chồng với lòng thuỷ
chung của người vợ.

=> Kiểu xung đột giữa cái cao
cả với cái thấp kém, tạo nên
tính bi kịch của tác phẩm.

Trực
tiếp

Lời nói ngây thơ của bé
Đản
Tính đa nghi của Trương
Sinh

NGUYÊN
NHÂN BI
KỊCH
Gián
tiếp

Chế độ nam quyền độc
đoán, bất bình đẳng nam
- nữ , hôn nhân không có
tình yêu và tự do.
Chiến tranh phong kiến
phi nghĩa

Chỉ ra sự khác biệt về cốt
truyện, nhân vật trong kịch bản
trên đây so với Chuyện người
con gái Nam Xương (Nguyễn Dữ,
xem Bài 4). Theo em, vì sao có
sự khác biệt như vậy?

Sự khác biệt trong kịch
bản
- Cốt truyện: có sự thay đổi, ít yếu
tố kì ảo hoang đường hơn và tập
trung sâu hơn vào lời thoại, hành
động, nội tâm nhân vật chính.
- Nhân vật: Hệ thống nhân vật được
rút gọn, làm nổi bật 2 nhân vật
chính Trương Sinh, Vũ Thị Thiết.

Sự khác
biệt do
yêu cầu
thể loại
(kịch) và
do sự
nhận
thức
(theo lí
giải của

3. Nhân vật

Phân tích thái độ,
cách ứng xử của
nhân vật người
chồng và nhân vật
người vợ trong văn
bản.

Phiếu học tập số 2
Thái độ và cách ứng xử

Người chồng

Người vợ

Ban đầu nghĩ vợ đã
phản bội, mạt sát và
đuổi vợ ra khỏi nhà.
Sau khi biết sự thật,
ngạc nhiên và hối hận
vì đã đối xử quá nặng
nề với vợ.
Nguyên nhân: Do biết
mình đã hiểu lầm lời
nói ngây thơ của con.

Chịu đựng sự đối xử nặng
Giảichồng,
thích đã
nguyên
nề của
tự tử
nhân
đến
việc
bằng
cáchdẫn
nhảy
xuống
sông.thay đổi thái độ,
Dù đãcách
ra đi,
vẫnxử
hiện
ứng
củadiện
bênngười
chồng,
an ủi đối
và tiếp
chồng
với
thêm sức sống cho chồng
vợ
mình
ở
cuối
văn
qua cái bóng trên tường.

bản.

Em có nhận xét gì về
nhân vật người chồng và
người vợ?

Người chồng là hiện
thân của chế độ phụ
quyền phong kiến bất
công, sự độc đoán đã
giết chết tình người và

Là người vợ hiền (Nết na, thủy chung, vị
tha), mẹ đảm, con dâu hiếu thảo
Sống vất vả về thể xác, cô
đơn về tinh thần
Bất
hạnh

Người vợ

Phải chịu nỗi oan lạ lùng  tự
tử

iện thân của người phụ nữ Việt Nam thời phong k

4. Ý nghĩa của hình

? Phân tích ý nghĩa của hình ảnh “cái
bóng trên tường” trong nhan đề và trong
các lời thoại dưới đây:
Bóng người vợ - Cứ mỗi tối, anh thắp
đèn, thì em sẽ về, cứ mỗi tối anh thắp
đèn lên thì sẽ thấy em. Anh thắp đèn lên,
sẽ thấy em (biến đi).
Người chồng - (tỉnh dậy) Em ơi, chẳng
phải riêng một mình anh mà từ nay, hễ có
ai thắp đèn buổi tối, trông lên cái bóng

Phiếu học tập số 3
Ý nghĩa của hình ảnh “ cái bóng trên tường
Nghĩa
đen
Chỉ bóng
dáng của
con người
hắt lên
tường bởi
ánh đèn.

Nghĩa bóng
- Biểu trưng cho sự ngộ nhận, hiểu lầm và
đánh giá sai lầm của người chồng về vợ
mình. Những bóng dáng ảo ảnh này đã
dẫn đến những hành động hồ đồ, ghen
tuông mù quáng, gây ra những hậu quả bi
-thương.
Là hình ảnh thân thiết, đầm ấm của
người vợ, người mẹ. Dù đã ra đi, nàng
vẫn hiện diện bên chồng, an ủi và tiếp
thêm sức sống cho chồng. Đây là biểu
tượng của lòng thương yêu, độ lượng và

5. Chủ đề và thông

Chủ đề

Sự hồ đồ dẫn
đến
kết cục bi
thương và hậu
quả đáng tiếc
trong cuộc sống
gia đình.

Thông
điệp
Cần cẩn trọng khi
nhìn nhận, xét
đoán người khác
đồng thời hãy
sống độ lượng và
biết tha thứ.

II
I.

Tổng kết

Nghệ thuật
Xây dựng nhân
vật
Ngôn ngữ
đối thoại,
lời tự
bạch làm
nổi bật
tâm lí và
tính cách
nhân vật

Nhân
vật
mang
tính
điển
hình

Xây dựng tình
huống
Trên cơ sở
tình huống
có sẵn, tác
giả đã
thêm bớt
diễn biến
 tình
huống
tăng tính
bi kịch

Ý nghĩa
của chi
tiết “cái
bóng” –
chi tiết
mở nút,
thắt nút

Vận
dụng
những
yếu tố
tưởng
tượng kì
ảo có
tác
dụng
đặc sắc

Nội dung
Giá trị hiện thực

Tố cáo xã
hội phong
kiến nam
quyền, bất
công

Chiến
tranh phi
nghĩa loạn
lạc đã chia
cắt gia
đình gây
nên bi kịch
cho người
dân

Giá trị nhân đạo

Khẳng định
vẻ đẹp
truyền
thống và
phẩm chất
của người
phụ nữ VN

Thể hiện
niềm cảm
thương đối
với số phận
oan nghiệt
của người
phụ nữ dưới
chế độ
phong kiến

Đền Vũ
Điện
(Đền Bà
Vũ, miếu
vợ chàng
Trương),
thuộc
thôn Vũ
Điện, xã
Chân
Lý,
huyện
Lý
Nhân,
Hà Nam.

Cổng đền

Bảng
di
tích
văn
hóa
trước
cổng

Một
đoạn
sông
Hòang
Giang
trước
đền

Lại bài viếng Vũ thị

Nghi ngút đầu ghềnh tỏa khói hương,
Miếu ai như miếu vợ chàng Trương.
Bóng đèn dầu nhẫn đừng nghe trẻ,
Cung nước chi cho lụy đến nàng.
Chứng quả đã đôi vầng nhật nguyệt,
Giải oan chẳng lọ mấy đàn tràng.
Qua đây bàn bạc mà chơi vậy,
Khá trách chàng Trương khéo phũ
phàng.
Lê Thánh Tông

MỘT SỐ LƯU Ý KHI ĐỌC HIỂU VB
BI KỊCH
Khi đọc hiểu VB bi kịch, em cần:

- Tìm các dấu hiệu nhận biết thể loại của
văn bản.
- Tóm tắt câu chuyện, xác định xung
đột/kiểu xung đột
- Tìm hiểu, phân tích hành động, tính
cách nhân vật
- Khái quát chủ đề, tư tưởng của văn bản
kịch.

I
V

LUYỆN TẬP/ VẬN
DỤNG

THỂ LỆ
- Có 5 câu hỏi liên quan đến
văn bản Cái bóng trên
tường.
- Người chơi sẽ có 10 giây để
trả lời mỗi câu hỏi.
- Điểm số sẽ được lưu vào sổ
điểm.

1

19
20
13
14
11
8
10
16
0
3
15
2
18
4
1
12
5
17
9
6
7

Văn bản “Cái bóng trên
tường” thuộc thể loại
nào?

Bi kịch
ANS

TIME

BACK

2

19
20
13
14
11
8
10
16
0
3
15
2
18
4
1
12
5
17
9
6
7

Nhân vật chính trong
văn bản là ai?

Người chồng, người
vợ
ANS

TIME

BACK

3

19
20
13
14
11
8
10
16
0
3
15
2
18
4
1
12
5
17
9
6
7

Nhân vật người vợ là
người như thế nào?

Nết na, thùy mị, tư
dung tốt đẹp.
ANS

TIME

BACK

4

19
20
13
14
11
8
10
16
0
3
15
2
18
4
1
12
5
17
9
6
7

Nguyên nhân chính khiến
người chồng đẩy người vợ
phải chọn cái chết?

Ghen tuông quá mức.
ANS

TIME

BACK

5

19
20
13
14
11
8
10
16
0
3
15
2
18
4
1
12
5
17
9
6
7

Nhận xét về số phận người
phụ nữ được thể hiện trong
văn bản?

Oan trái, bất hạnh
ANS

TIME

BACK

Tìm đọc
“Truyền kì
mạn lục”
của Nguyễn
Dữ

Hướng dẫn tự
học

DẶN DÒ

Soạn bài:
Thực hành
Tiếng Việt

THANKS