TIẾT 26
ĐỒ DÙNG LOẠI ĐIỆN-QUANG
Bài 38-39
I. PHÂN LOẠI ĐÈN ĐIỆN
- Có mấy loại đèn điện ?
Đèn phóng điện
(Đèn cao áp)
Đèn huỳnh quang
Đèn sợi đốt
- Có ba loại đèn điện:
+ Đèn sợi đốt
+ Đèn huỳnh quang
+ Đèn phóng điện ( đèn cao áp thủy ngân, đèn cao áp natri…)
- Em hãy kể tên các loại đèn ở trên?
II. ĐÈN SỢI ĐỐT (ĐÈN DÂY TÓC)
1. Cấu tạo
+ Sợi đốt
+ Bóng thủy tinh
+ Đuôi đèn
- Cấu tạo đèn sợi đốt gồm mấy phần?
- Cấu tạo đèn sợi đốt gồm ba phần:
a) Sợi đốt
- Sợi đốt được làm bằng gì?
- Sợi đốt được làm bằng kim loại dạng lò xo xoắn, thường làm bằng vofram để chịu được nhiệt độ cao
- Sợi đốt là phần tử quan trọng của đèn, ở đó điện năng biến đổi thành quang năng
b) Bóng thủy tinh
- Bóng thuỷ tinh được làm bằng thuỷ tinh chịu nhiệt. Người ta hút hết không khí và bơm khí trơ (acgong,kriptong…) vào để tăng tuổi thọ của sợi đốt.
- Có hai loại bóng sáng và bóng mờ, bóng mờ giảm độ chói.
c) Đuôi đèn
- Đuôi đèn được làm bằng đồng, sắt tráng kẽm và được gắn chặt với bóng thuỷ tinh trên đuôi có hai cực tiếp xúc.
- Có hai loại đuôi, đuôi xoáy và đuôi ngạch.
2. Nguyên lí làm việc
- Khi đóng điện, dòng điện chạy qua dây tóc đèn làm dây tóc nóng lên đến nhiệt độ cao và phát sang.
3. Đặc điểm của đèn sợi đốt
a) Đèn phát ra ánh sáng liên tục
b. Hiệu suất phát quang thấp.
- Hiệu xuất phát quang của đèn sợi đốt thấp chỉ 4-5% điện năng tiêu thụ biến đổi thành quang năng, còn lại tỏa nhiệt.
c. Tuổi thọ thấp.
- Tuổi thọ chỉ khoảng 1000 giờ
4. Số liệu kĩ thuật
- Điện áp định mức 127 – 220V
- Công xuất định mức: 15w, 25w, 75w, 100w, 200w, 300w
5. Sử dung
- Dùng chiếu sang ở phòng ngủ, nhà tắm, bàn làm việc, bếp…
II. Đèn ống huỳnh quang
1. Cấu tạo
- Đèn ống huỳnh quang gồm có mấy bộ phận?
+ Ống thủy tinh
a) Ống thủy tinh
- Có các chiều dài: 0,3m; 0,6m; 1,2m; 1,5m; 2,4m
- Đèn ống huỳnh quang gồm có hai bộ phận:
+ Hai điện cực
- Mặt trong có phủ lớp bộ huỳnh quang
- Người ta rút hết không khí bơm vào ít thủy ngân và khí trơ (acgon, krypton,…)
b) Điện cực
- Điện cực làm bằng vonfram dạng lò xo xoắn.
- Điện cực được tráng một lớp bari-oxit để phát ra điện tử
- Có 2 điện cực ở hai đầu ống. Mỗi điện cực có 2 đầu tiếp điện gọi là chân đèn để nối với nguồn điện.
2) Nguyên lí làm việc
- Khi đóng điện, hiện tượng phóng điện giữa 2 cực tạo ra tia tử ngoại tác dụng vào lớp bột huỳnh quang làm cho đèn phát sáng
3) Đặc điểm
a) Hiện tượng nhấp nháy
- Ở tần số 50Hz đèn phát ra ánh sang không liên tục làm mỏi mắt
b) Hiệu suất phát quang
- Khoảng 20-25% điện năng tiêu thụ biến đổi thành quang năng, còn lại tỏa nhiệt.
c) Tuổi thọ: khoảng 8000 giờ
d) Mồi phóng điện
- Do khoảng cách 2 điện cực lớn để đèn phóng điện được cần phải mồi.
- Để mồi phải dung chấn lưu điện cảm và tắc te hoặc chấn lưu điện tử.
4) Số liệu kĩ thuật
- Điện áp định mức: 127-220V
Công suất: + Chiều dài ống 0,6m ; 18W ; 20W
+ Chiều dài ống 1,2m ; 36W ; 40W
5) Sử dụng
- Để chiếu sáng trong nhà
- Thường xuyên lau chùi để đèn phát sáng tốt.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP Ở NHÀ
- Hoïc thuoäc ghi nhôù sgk