Câu hỏi 1: Vật phát ra âm cao hơn khi nào?
A. Khi vật dao động mạnh hơn
B. Khi vật dao động chậm hơn
C. Khi tần số dao động lớn hơn
C. Khi vật lệch ra khỏi vị trí cân bằng nhiều hơn.
Câu hỏi 2: Khi nào ta nói âm phát ra trầm?
A. Khi âm phát ra với tần số cao
B. Khi âm phát ra với tần số thấp
C. Khi âm nghe to
D. Khi âm nghe nhỏ
Câu hỏi 3: Đơn vị đo của tần số là gì?
A. Henry (H)
B. Đề - xi – ben (dB)
C. Oát (W)
D. Héc (Hz)
Câu hỏi 4: Các bạn Nam có giọng nói trầm hơn các bạn nữ vì sao?
C. Dây thanh quản của nam dao động mạnh hơn của nữ
D. Dây thanh quản của nam dao động yếu hơn của nữ.
A. Dây thanh quản của nam dao động chậm hơn của nữ
B. Dây thanh quản của nam dao động nhanh hơn của nữ
Câu hỏi 5: Tai người nghe được âm có tần số?
A. Nhỏ hơn 20 Hz
B. Lớn hơn 20000 Hz
C. Từ 20Hz đến 20000Hz
D. Không giới hạn
Câu hỏi 6: Lòa vật nào nghe được siêu âm?
A. Gà
B. Dơi
C. Dê
D. Chó
Tiếng ồn có độ lớn bao nhiêu thì làm cho người nghe khó chịu?
TIẾT 13 – ĐỘ TO CỦA ÂM
*Giống nhau:đều có màng tế bào, tế bào chất, nhân hoặc vùng nhân.
*Khác nhau:
-Các thành phần cấu tạo tế bào có ở tế bào nhân thực mà không có ở tế bào nhân sơ: ti thể, lưới nội chất, bộ máy Gongi,..
ÂM TO, ÂM NHỎ - BIÊN ĐỘ DAO ĐỘNG ÂM
ĐỘ TO CỦA MỘT SỐ ÂM
NỘI
DUNG
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
1. Thí nghiệm 1:
07:53
Cố định một đầu thước thép đàn hồi có chiều dài khoảng 20cm trên mặt một hộp gỗ. Khi đó thước thép đứng yên tại vị trí cân bằng. Nâng đầu tự do của thước lệch ra khỏi vị trí cân bằng rồi thả tay cho thước dao động trong hai trường hợp:
Đầu thước lệch nhiều (H12.1a)
Đầu thước lệch ít (hình 12.1)
C1. Quan sát dao động của đầu thước, lắng nghe âm phát ra rồi điền vào bảng 1.
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
1. Thí nghiệm 1:
Bảng 1:
Lệch nhiều
Lệch ít
Vị trí cân bằng
C1
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
1. Thí nghiệm 1
Bảng 1:
Lệch nhiều
Lệch ít
Vị trí cân bằng
Biên độ dao động
(1)
A
B
Điền từ còn thiếu vào chỗ trống:
Biên độ dao động là độ lệch………………của vật dao động so với…………………...của nó.
lớn nhất
vị trí cân bằng
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
Biên độ dao động
Vị trí cao nhất
Vị trí cân bằng
Độ lệch lớn nhất
Biên độ dao động
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
Vị trí cao nhất
Vị trí cân bằng
Độ lệch lớn nhất
Dao động mạnh  Biên độ dao động lớn
Dao động yếu  Biên độ dao động nhỏ
07:53
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
1. Thí nghiệm 1
Đầu thước lệch khỏi vị trí cân bằng càng……………… , biên độ dao động càng..………………. , âm phát ra càng.……………. .
nhiều
to
(ít)
(nhỏ)
lớn
(nhỏ)
C2. Từ những dữ liệu thu tập trên, hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Biên độ dao động là độ lệch………………của vật dao động so với…………………...của nó.
lớn nhất
vị trí cân bằng
Treo một quả cầu bấc sao cho khi dây treo thẳng đứng thì quả cầu vừa chạm sát vào giữa mặt trống.
Lắng nghe tiếng trống và quan sát dao động của quả cầu trong hai trường hợp :
Gõ nhẹ.
Gõ mạnh.
I – Âm to, âm nhỏ – Biên độ dao động.
2. Thí nghiệm 2
Thí nghiệm hình 12 .2 (gõ mạnh)
Thí nghiệm hình 12 .2 (gõ nhẹ)
I. Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động:
1. Thí nghiệm 1:
Độ lệch lớn nhất của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động.
2. Thí nghiệm 2:
*C3: Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
nhiều
lớn
to
(nhỏ)
(nhỏ)
Quả cầu bấc lệch càng ………......., chứng tỏ biên độ dao động của mặt trống càng …………., tiếng trống càng ……………
(ít)
* Kết luận:
Âm phát ra càng …… khi ………. dao động của nguồn âm càng lớn, và ngược lại.
to
biên độ
I. Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động:
Âm phát ra càng to (nhỏ ) khi biên độ dao động của nguồn âm càng lớn (nhỏ).
II. Độ to của một số âm
Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (kí hiệu: dB)
Người ta có thể dùng máy để đo độ to của âm:
Đề xi ben – Kế
Tiếng nói thì thầm 20 dB
Tiếng nói chuyện bình thường 40 dB
Tiếng nhạc to 60 dB
Tiếng ồn rất to ở ngoài phố 80 dB
Tiếng ồn của máy móc nặng trong công xưởng 100 dB
Tiếng sét 120 dB
Ngưỡng đau (làm đau nhức tai)
(Tiếng động cơ phản lực ở cách 4m) 130 dB
Bảng 2 – Độ to của một số âm.
Câu 1. Vì sao ta nghe được tiếng động
xung quanh?
III. LUYỆN TẬP
Khi âm thanh quá to, ta sẽ thấy có cảm giác đau ở trong tai. Nếu tình trạng này kéo dài có thể gây ảnh hưởng làm suy giảm thính giác tạm thời hoặc vĩnh viễn. Khi đó ta phải tìm cách tránh hoặc giảm tiếp xúc, giảm độ to của nguồn âm đó đến tai.
Câu 2. Giải thích tại sao các nhân viên điều hướng máy bay tại mặt đất bên trong sân bay đều phải đeo các dụng cụ bảo vệ tai?
III. LUYỆN TẬP
Tiếng động cơ phản lực ở cách 4m: 130 dB
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
Khi g¶y m¹nh mét d©y ®µn, tiÕng ®µn sÏ to hay nhá? T¹i sao?
Tiếng đàn sẽ to. Vì khi gảy mạnh, dây đàn lệch nhiều, biên độ dao động của dây đàn lớn, nên âm phát ra to.
Câu 3:
III. LUYỆN TẬP
Con người nói được là nhờ sự rung động của dây thanh quản. Dây thanh quản rung động càng mạnh thì tiếng nói càng to.
07:53
Nếu nói to trong thời gian dài có thể khiến dây thanh quản bị tổn thương: đau, rát… là nguyên nhân gây ra một số bệnh như: khàn tiếng, viêm thanh quản và một số bệnh nghiêm trọng khác.
Vật dao động
Mạnh
Có một bức tranh đã bị che khuất bởi 4 mảnh ghép. Mỗi mảnh ghép tương ứng với một câu hỏi. Người chơi được lựa chọn bất kì mảnh ghép nào với câu hỏi tương ứng.
Sau 15 giây, nếu trả lời đúng sẽ nhận được một phần quà, trả lời sai cơ hội sẽ giành cho bạn khác.
Mỗi câu trả lời đúng sẽ mở ra một mảnh ghép để đến gần với bức tranh hơn. Bạn có thể trả lời về bức tranh bất kì thời điểm nào. Nếu đúng được phần quà đặc biệt, sai sẽ không được tiếp tục tham gia trò chơi nữa.
TRÒ CHƠI: "MỞ MIẾNG GHÉP XEM TRANH"
Nhạc sĩ: Văn Cao
(1923 – 1995)
Câu 1 : Chọn câu trả lời đúng:

Âm do một vật phát ra càng nhỏ khi:

A. Vật dao động càng chậm .
B. Vật dao động càng mạnh.
C. Biên độ dao động càng nhỏ.
D. Tần số dao động càng nhỏ
Câu 2: Chọn phương án điền từ thích hợp:

Vật dao động lệch khỏi vị trí cân bằng càng nhiều, biên độ dao động càng …(1)…, âm phát ra càng …(2)…

A. (1) bé, (2) to.
B. (1) lớn, (2) to.
C. (1) bé, (2) nhỏ.
D. (1) lớn, (2) cao.
I. Âm to, âm nhỏ - Biên độ dao động:
Âm phát ra càng to (nhỏ ) khi biên độ dao động của nguồn âm càng lớn (nhỏ).
II. Độ to của một số âm
Độ to của âm được đo bằng đơn vị đêxiben (kí hiệu: dB)
III. Vận dụng:
C1: Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to hay nhỏ? Tại sao?
Gảy mạnh một dây đàn thì âm phát ra to.
Vì có biên độ dao động lớn.
Câu 3: Chọn phương án điền từ thích hợp:

Vật dao động càng nhanh, tần số dao động càng …(1)…, âm phát ra càng …(2)…

A. (1) bé, (2) to.
B. (1) lớn, (2) to.
C. (1) bé, (2) nhỏ.
D. (1) lớn, (2) cao.
Câu 4. Đơn vị độ to của âm là:
Ñeâximet (dm)
Ñeâxiben (dB)
Ñeâxigam (dg)
Heùc (Hz).
Bạn Thanh thích chơi đàn ghi ta, bạn Thanh muốn thay đổi độ to của nốt nhạc bằng cách nào? Em hãy nghĩ cách giúp bạn Thanh.
Trả lời: Bạn Thanh muốn thay đổi độ to của
nốt nhạc bằng cách gảy mạnh dây đàn.
Câu 5.
Câu 6.
Gõ …(1)…. mặt trống, mặt trống phát ra âm to, khi đó …(2)… của mặt trống lớn.
(1) mạnh
(2) biên độ dao động
Câu 6. Ngưỡng đau (âm làm đau nhức tai) là bao nhiêu dB?
130dB
Hướng dẫn về nhà
Học thuộc nội dung ghi nhớ.
Ho�n thi?n C4, C5 (SGK) v� l�m các b�i 12.1 đến 12.11 (SBT).
Nghiên cứu bài 13: Môi trường truyền âm.
Gi?i thớch hi?n tu?ng v?t lớ sau:
Tiếng sét và tia chớp được tạo ra gần như cùng một lúc, nhưng ta thường nhìn thấy tia chớp trước khi nghe tiếng sét. Giải thích tại sao?
III – Vận dụng.
BÀI 11: ĐỘ TO CỦA ÂM
C4. Khi gảy mạnh một dây đàn, tiếng đàn sẽ to hay nhỏ? Tại sao?
07:53
Hướng dẫn:
Khi gảy mạnh dây đàn, tiếng đàn sẽ to. Vì khi đó dây đàn sẽ dao động mạnh, biên độ dao động lớn.
C5. Hãy so sánh biên độ dao động của điểm giữa sợi dây đàn (điểm M) trong hai trường hợp sau?
III – Vận dụng.
BÀI 11: ĐỘ TO CỦA ÂM
Trường hợp 2
Trường hợp 1
Vị trí cân bằng
Vị trí cân bằng
Biên độ lớn
Biên độ nhỏ
C6. Khi máy thu thanh (radio) phát ra âm to, âm nhỏ thì biên độ dao động của màng loa khác nhau thế nào?
III – Vận dụng.
BÀI 11: ĐỘ TO CỦA ÂM
Hướng dẫn : -Khi máy thu thanh phát ra âm to thì biên độ dao động của màng loa lớn.
-Khi máy thu thanh phát ra âm nhỏ thì biên độ dao động của màng loa nhỏ.
07:53
Màng loa
C7. Hãy ước lượng độ to của tiếng ồn trên sân trường giờ ra chơi nằm trong khoảng nào?
III – Vận dụng.
BÀI 11: ĐỘ TO CỦA ÂM
Độ to của tiếng ồn trên sân trường giờ ra chơi vào khoảng:
A. ………………………. ……của vật dao động so với vị trí cân bằng của nó được gọi là biên độ dao động
B. Độ to của âm được đo bằng đơn vị ……………… (kí hiệu là dB )
C. Âm càng to khi biên độ dao động của nguồn âm càng ..........
D. Âm càng nhỏ khi biên độ dao động càng của nguồn âm càng ………
Câu 1: Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Độ lệch lớn nhất
đề-xi-ben
lớn.
nhỏ.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
07:53
Câu 2. Bạn Thanh thích chơi đàn ghi-ta, bạn Thanh muốn tăng độ to của nốt nhạc thì phải làm cách nào? Em hãy nghĩ cách giúp bạn Thanh.
Hướng dẫn: Bạn Thanh muốn tăng độ to của
nốt nhạc thì bạn ấy phải gảy mạnh dây đàn.
Khi tác động lực lớn hơn, dây đàn sẽ dao động mạnh hơn. Do đó biên độ dao động sẽ lớn và âm phát ra sẽ to hơn.
CỦNG CỐ BÀI HỌC
CÔNG VIỆC VỀ NHÀ
Học bài 12: Độ to của âm.
- Soạn lại các câu C4, C5, C6, C7 vào vở.
- Chuẩn bị bài 13:“ Môi trường truyền âm ”.
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
Máy trợ thính
Máy trợ thính là dụng cụ làm tăng cường độ âm do đó cũng làm tăng độ to của âm, giúp cho người có tai nghe kém. Máy gồm một bộ phận thu nhận âm kết hợp với bộ phận tăng âm. Âm được tăng độ to lên nhiều lần rồi truyền theo ống dẫn vào bộ phận nghe đặt bên trong tai.