NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ
GIỜ NGÀY HÔM NAY!!!

Trò chơi:

BỨC TRANH
BÍ MẬT

Cách chơi:
Mỗi đội lần lượt chọn 1 mảnh ghép
bất kì, mỗi mảnh ghép tương ứng
với 1 câu hỏi ôn tập bài cũ. Sau khi
học sinh trả lời câu hỏi, mảnh ghép
sẽ mở ra để lộ một phần của bức
tranh bí mật.

1
3

2

4

CÂU 1: Phát biểu sai
là
Nguồn âm là vật
phát
ra
âm
thanh.

Khi thổi sáo thì
nguồn phát ra âm
thanh là các lỗ
sáo.

Khi gõ dùi vào trống
thì mặt trống rung
động phát ra âm
thanh.
Khi dùng búa cao su
gõ nhẹ vào âm thoa
thì âm thoa dao
động phát ra âm
thanh.

Trở lại

CÂU 2: Chuyển động như thế nào gọi
là dao động?

A

B

C

D

Chuyển
động qua
lại vị trí cân
bằng

Chuyển
động theo
một đường
tròn.

Chuyển
động của
vật được
ném lên
cao.

Cả 3 dạng
chuyển
động trên
Trở lại

CÂU 3: Lựa chọn phương án đúng?
Dùng búa gõ xuống mặt bàn. Ta nghe thấy âm
thanh phát ra thì:
A

Mặt bàn là vật dao động vì mặt bàn dao động
rất nhanh, ta không thấy được.

B

Mặt bàn không phải là vật dao động vì ta
thấy mặt bàn đứng yên.

c

Búa là vật dao dộng vì nhờ có búa mới tạo ra âm
thanh.

D

Tay là nguồn âm vì tay dùng búa gõ xuống bàn
làm phát ra âm thanh.
Trở lại

CÂU 4: Ta nghe được tiếng nói của diễn viên trên tivi.
Vậy đâu là nguồn âm?
A

Người diễn viên phát ra âm.

B

Sóng vô tuyến truyền trong không
gian dao động phát ra âm.

c

Màn hình tivi dao động phát ra âm

D

Màng loa trong tivi dao động phát ra
âm

Trở lại

Âm mà ta nghe được phát ra từ dây
số 1 và dây số 6 của cây đàn ghita có
gì khác nhau?

BÀI 13
ĐỘ TO VÀ ĐỘ
CAO CỦA ÂM

ĐỘ TO VÀ ĐỘ CAO CỦA ÂM

Độ to của
âm

Độ cao của
âm

ÂM

Độ to của
1. Biên độ dao động của nguồn âm,
âm sóng âm
Thí nghiệm
1

Kéo đầu
tựtrído
xuống
rồi
buông
ra nhất
thì đầu
Khoảng
cách
từ
vị
ban
đầu
đến
vị
trí
xa
của
đầu
Cố định một đầu thước thép mỏng, đàn hồi, đầu
còn
lại
thước
động
phát
ra âm
thước dao
là biên
độvà
dao
động.
để tự do

Độ to của
âm
Biên độ dao động là khoảng cách từ vị trí cân bằng đến
vị trí xa nhất – là độ lệch lớn nhất của vật so với vị trí
cân bằng của nó.

Độ to của
âm

Chúng ta có nhìn
thấy được dao
động sóng âm
không?

Dao động
kí

Độ to của âm
Đỉnh

Biên độ

Biên độ đao
Trên màn hình dao
động hiển thị
động kí biên độ dao
trên màn hình
động là khoảng cách
tỉ lệ với biên độ x
y giữa đỉnh đồ thị và
dao động của
đường thẳng cắt
sóng âm mà
ngang đồ thị (xy)
micro nhận
được
Dao động kí có thể hiển thị đồ thị dao động âm – đường biển diễn các
dao động của sóng âm mà micro thu nhận được

Độ to của
âm
Hình dưới đây cho thấy đồ thị dao động âm trên màn
hình dao động kí khi nguồn âm là một âm thoa được gõ
nhẹ (a) và gõ mạnh (b). Sóng âm nào có biên độ giao
động lớn hơn?

(a)

(b)

Sóng âm khi âm thoa được gõ mạnh có biên độ
dao động lớn hơn khi âm thoa được gõ nhẹ.

Nhỏ hơn

Lớn hơn

Độ to của
âm
Mối quan hệ giữa biên độ dao động của nguồn âm và biên độ của
sóng âm

a) Khi nguồn âm chưa hoạt động, chưa phát ra âm

Độ to của
âm
Mối quan hệ giữa biên độ dao động của nguồn âm và biên độ của
sóng âm

b) Khi nguồn âm dao

c) Khi nguồn âm dao

động với biên độ lớn

động với biên độ nhỏ

Trò chơi:

BÀN
TRÒN
TRI THỨC

CÁCH CHƠI
Lớp chia thành 4 nhóm.
Mỗi nhóm các bạn thảo luận để
đưa ra câu trả lời.
Ở lượt đầu tiên, mỗi cá nhân
độc lập suy nghĩ và viết câu trả
lời của mình vào phần ý kiến
cá nhân.
Ở lượt thảo luận chung, các cá
nhân cùng tổng hợp ý kiến và
ghi vào phần ý kiến chung

Độ to của
âm

b)

c)

Nhóm 1: So sánh biên độ của sóng âm
trong hình b và c

Nhóm 2:Nêu nhận xét về mối quan hệ
giữa biên độ của sóng âm và biên độ dao
động của nguồn âm

Độ to của âm

13.2b)

13.2 c)

Nhóm 3: So sánh độ to của âm thanh nghe được trong thí nghiệm vẽ ở hình
13.2b và 13.2c

Nhóm 4: Nêu nhận xét về mối liên hệ giữa độ to của âm nghe được
và biên độ dao động của sóng âm.

Độ to của
âm

Nhóm 1: So sánh biên độ của sóng âm
trong hình b và c
Hình c < Hình b

b)

Nhóm 2:Nêu nhận xét về mối quan hệ
giữa biên độ của sóng âm và biên độ dao
động của nguồn âm
Biên độ của sóng âm tỉ lệ thuận với
biên độ dao động của nguồn âm

c)

Độ to của âm
Biên độ dao động là độ lệch lớn nhất của vật so với
vị trí cân bằng của nó.

Dao động càng mạnh → Biên độ sóng âm càng lớn
Dao động càng nhẹ → Biên độ sóng âm càng nhỏ

Độ to của âm

13.2b)

13.2 c)

Nhóm 3:So sánh độ to của âm thanh nghe được trong thí nghiệm vẽ ở hình
13.2b và 13.2c

Hình b > Hình c
Nhóm 4:Nêu nhận xét về mối liên hệ giữa độ to của âm nghe được và
biên độ dao động của sóng âm.
Âm nghe được càng to khi biên độ âm càng lớn và ngược lại, âm
nghe được càng nhỏ khi biên độ âm càng nhỏ.

Độ to của âm

Khi gảy đàn hoặc
đánh trống, muốn
âm phát ra to hơn
người ta làm thế
nào? Tại sao?

Độ to của âm

Muốn tiếng trống, tiếng đàn to
ta có thể đánh trống mạnh hoặc
gảy mạnh một dây đàn, tiếng
đàn, tiếng trống sẽ to. Vì khi ấy
sẽ tạo ra biên độ dao động có
sự thay đổi, càng lớn thì âm
thanh phát ra càng to

Độ to của
âm

Biên độ dao động là độ lệch lớn nhất của vật so với
vị trí cân bằng của nó.

Dao động càng mạnh → Biên độ sóng âm càng lớn →
Âm nghe được càng to
Dao động càng nhẹ → Biên độ sóng âm càng nhỏ → Âm
nghe được càng nhỏ

ĐỘ TO VÀ ĐỘ CAO CỦA ÂM

Độ to của
âm

Độ cao của
âm

Độ cao của âm

Khi đầu thước đi trọn vẹn 1 vòng từ A đến B và trở
Khi chúng lại
ta A
nghe, âm bổng được gọi là âm cao, âm trầm được gọi
là âm thấp→ đầu thước đã thực hiện 1 dao động

Độ cao của
âm

Tần số là số dao động của vật thực hiện được trong
một giây.

Đơn vị tần số là héc (hertz), kí hiệu là Hz
Ví dụ: 1 giây thực hiện 30 dao động → tần số dao động: 30
Hz

Trò chơi:

NHANH TAY
LẸ ÓC

Cách chơi:
Lớp chia thành 3 nhóm.
Các nhóm hoàn thành các câu
hỏi trong phiếu học tập 1 đặt
ra.
Nhóm nào hoàn thành đầu
tiên, nhanh tay viết chính xác
kết quả và trả lời sẽ giành
chiến thắng.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Câu
Câu
Câu
bao

1: Nếu một dây đàn ghita dao động 880 lần mỗi giây thì tần số của nó là bao nhiêu?
2: Nếu một mặt trống dao động với tần số 100 Hz thì nó thực hiên được bao nhiêu dao động trong 1 phút?
3: Nếu một con ong mật khi bay đập cánh lên, xuống 3300 lần trong 10s thì tần số dao động của cánh nó là
nhiêu?Có nhận xét gì về mối liên hệ giữa độ cao của âm với tần số âm?

Câu 4: Hãy so sánh tần số của sóng âm trong hình 13.4a và 13.4b từ đó rút ra mỗi quan hệ giữa tần số sóng âm
và tần số dao động của nguồn âm
 

tần số lớn

13.4a) Nguồn âm dao động với tần số nhỏ

Câu 5: So sánh độ cao (bồng, trầm) của âm nghe được trong thí nghiệm hình 13.4a và 13.4b
Câu 6: Nhận xét về mối liên hệ giữa độ cao của âm với tần số sóng âm.

13.4b) Nguồn âm dao động với

Độ cao của âm
Nếu một dây đàn ghita dao
động 880 lần mỗi giây thì
tần số của nó là: 880 Hz

Độ cao của âm

Nếu một mặt trống dao
động với tần số 100 Hz
thì nó thực hiên được bao
nhiêu dao động trong 1
min?

Độ cao của âm

Đổi: 1 min = 60 s
Số dao động của mặt trống trong 1
min là:
100.60 = 6 000 dao động

Độ cao của
âm

Nếu một con ong mật khi bay đập cánh lên,
xuống 3300 lần trong 10s thì tần số dao động
của cánh nó là bao nhiêu?

Độ cao của âm

Tần số dao động của
ong:
3 300 : 10 = 330 Hz

Độ cao của âm

Tần số âm tai người nghe được từ
20Hz đến 20000 Hz
Tần số âm > 20000 Hz → Siêu âm
Tần số âm < 20 Hz → Hạ âm

Độ cao của âm
Các loài động vật giao tiếp với
nhau bằng siêu âm

Dơi

Mèo

Cá heo

Độ cao của âm

Hai đồ thị dao động âm có cùng biên độ nhưng khác
tần số

Sóng âm có tần số cao hơn
thì có đường biểu diễn sát
nhau hơn

Sóng âm có tần số thấp hơn
thì có đường biểu diễn xa

Thí nghiệm: Tìm hiểu mối liên hệ giữa độ
cao và tần số âm

Độ cao của
âm

13.4 a,
Nguồn âm dao động với
tần số nhỏ

13.4 b,
Nguồn âm dao động với
tần số lớn

Độ cao của
âm

Thí nghiệm: Tìm hiểu mối liên hệ giữa độ
cao và tần số âm

13.4
13.4
a.
b. và 13.4b từ
Hãy so sánh tần số của sóng âm trong hình 13.4a
đó rút ra mỗi quan hệ giữa tần số sóng âm và tần số dao động
của nguồn âm
Hình a < Hình b
Tần số sóng âm càng chậm tần số dao động của nguồn âm càng
nhỏ và ngược lại

Độ cao của
âm

Thí nghiệm: Tìm hiểu mối liên hệ giữa độ
cao và tần số âm

13.4
a.

13.4
b.

So sánh độ cao (bồng, trầm) của âm nghe được trong thí
nghiệm hình 13.4a và 13.4b
Âm thanh nghe được hình a trầm hơn so với hình b

Độ cao của
âm

13.4
a.

Thí nghiệm: Tìm hiểu mối liên hệ giữa độ
cao và tần số âm

13.4
b.

Nhận xét về mối liên hệ giữa độ cao của âm với tần số
sóng âm.
Âm phát ra càng cao (càng bổng) khi tần số âm càng lớn và
ngược lại, âm phát ra càng thấp (càng trầm) khi tần số càng nhỏ.

Độ cao của âm
Tần số là số dao động của vật thực hiện được trong
một giây.
Đơn vị tần số là héc (hertz), kí hiệu là Hz
Dao động càng nhanh → Tần số âm càng lớn → Âm
phát ra càng cao (càng bổng)
Dao động càng chậm → Tần số âm càng nhỏ → Âm
phát ra càng thấp (càng trầm)

Độ cao của âm

Giọng nói của nữ giới cao
hơn nam giới → Khi nói
dây thanh quản của nữ
dao động nhanh hơn
nam

Độ cao của âm

Khi hét to, kéo dài, các
dây thanh quản phải
dao động với biên độ
lớn trong thời gian dài
dẫn đến bị tổn thương,
vì thế ta thường bị đau
họng, giọngh nói khàn