ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
BÀI 4
Tiết 4 Bài 4: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
I. Cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch nối tiếp
1. Nhớ lại kiến thức lớp 7
Trong đoạn mạch gồm 2 bóng đèn mắc nối tiếp:
Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm :

IAB = I1 = I2 (1)

- Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn :

UAB = U1 + U2 (2)
Bài 4: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
I. Cường độ dòng điện và hiệu điện thế trong đoạn mạch nối tiếp
1. Nhớ lại kiến thức lớp 7
2. Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp:
C1: Các điện trở R1, R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với nhau
Các hệ thức (1) và (2) vẫn đúng với đoạn mạch gồm 2 hay nhiều điện
trở mắc nối tiếp
IAB = I1 = I2 (1)
UAB = U1 + U2 (2)
C1? Quan sát mạch điện hình 4.1 cho biết các điện trở R1, R2 và ampe kế được mắc như thế nào với nhau?
C2: Chứng minh
Cường độ dòng điện qua R1: I1 =

Cường độ dòng điện qua R2: I2 =

Do hai điện trở mắc nối tiếp
IAB = I1 = I2
Suy ra:
hay
(3)
C2? Chứng minh rằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở R1, R2 tỉ lệ thuận với mỗi điện trở đó.
Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
IAB = I1 = I2 (1)
(3)
UAB = U1 + U2 (2)
Bài 4: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
II. Điện trở tương đương các đoạn
mạch nối tiếp
1. Điện trở tương đương
Rtd
Bài 4: ĐOẠN MẠCH NỐI TIẾP
II. Điện trở tương đương các đoạn
mạch nối tiếp
2. Công thức tính điện trở tương đương đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
C3
Chứng minh: Rtd = R1 + R2
Gợi ý: Dựa vào hệ thức (2) đoạn mạch nối tiếp: U = U1 + U2.
Hiệu điện thế giữa 2 đầu R1:
U1 = I1.R1
Hiệu điện thế giữa 2 đầu R2:
U2 = I2.R2
Hiệu điện thế giữa 2 đầu Rtd:
U = I. Rtd
Trong đoạn mạch nối tiếp:
I = I1 = I2. Và U = U1 + U2
Suy ra: Rtd = R1 + R2 (4)
Rtd = R1 + R2 (4)
3. Thí nghiệm kiểm tra:
Biết: R1; R2 ,UAB.
? IAB
Biết: R t đ
? I’ AB
IAB ??? I’AB
Rtd
 
 
IAB= 1A
B
A
 
R3 tuong duong v?i R12
IAB= 1A
I’AB= 1A
A
B
Vậy IAB=I’AB
4. Kết luận:
Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp có điện trở tương đương bằng tổng các điện trở thành phần:
Rtd = R1 + R2
Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp
IAB = I1 = I2 (1)
(3)
UAB = U1 + U2 (2)
Rtd = R1 + R2 (4)

Mạch điện nối tiếp
Điện trở tương đương của đoạn
mạch bằng tổng các điện trở
thành phần
Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn
mạch bằng hiệu điện thế giữa hai
đầu mỗi điện trở.
Cường độ dòng điện có giá trị như nhau tại mọi điểm.
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó
IAB = I1 = I2 (4)
(3)
UAB = U1 + U2 (1)
Rtd = R1 + R2 (2)

A
D
C
B
(1)
(2)
(4)
(3)
C4
 Khi công tắc K mở, hai đèn có hoạt động không? Vì sao?
 Khi công tắc K đóng, cầu chì bị đứt, hai đèn có hoạt động không? Vì sao?
 Khi công tắc K đóng, dây tóc đèn Đ1 bị đứt đèn Đ2 có hoạt động không? Vì sao?
C5
R1 = R2 = 20Ω
+ Rtd = ?
+ R3 = 20Ω
R’td = ?
R’td = R1 + R2 + R3
 Điện trở tương đương của R1 và R2:
Rtd = R1 + R2 = 20 + 20 = 40Ω
 Điện trở tương đương của R1, R2 và R3 là :
R’td = R12 + R3 = 40+20 = 60Ω
= R1 + R2 + R3 = 20+20+20 = 60Ω
Rtd = 2R1 = 2R2
R’td = 3R1 = 3R2 = 3R3
Mở rộng
I = I1 = I2 = ...= In
U = U1 + U2 + ... + Un
Rtd = R1 + R2 + ... + Rn
Trong đoạn mạch nối tiếp:
Rn
C4
Cho mạch điện như sơ đồ hình 4.2
+ Khi công tác K mở, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, cầu chì bị đứt, 2 đèn có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, dây tóc bóng đèn Đ1 bị đứt, đèn Đ2 có hoạt động không? Vì sao?
* Trong mạch điện mắc nối tiếp các dụng cụ điện nếu 1 dụng cụ điện bị hỏng làm mạch điện hở thì các dụng cụ điện còn lại sẽ không hoạt động.
III. LUYỆN TẬP -VẬN DỤNG
C5
Trả lời:
Điện trở tương đương của đoạn mạch a:
R12 = R1 + R2 = 20 + 20 = 40Ω
b) Điện trở tương đương của đoạn mạch b:
Rtđ = R12 + R3 = 40 + 20 = 60Ω
Rtđ của đoạn mạch b lớn gấp 3 lần các điện trở thành phần.
a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch đó.
b) Mắc thêm R3 = 20 Ω vào đoạn mạch thì điện trở tương đương của đoạn mạch mới là bao nhiêu? So sánh điện trở đó với mỗi điện trở thành phần?
Cho 2 điện trở R1 = R2 = 20 Ω được mắc như sơ đồ hình 4.3a
*Mở rộng cho đoạn mạch gồm n điện trở mắc nối tiếp:
Bài tập 1
Đặt hiệu điện thế U = 12V vào hai đầu đoạn mạch gồm điện trở R1 = 40Ω và R2 = 80Ω mắc nối tiếp. Hỏi cường độ dòng điện chạy qua đoạn mạch này là bao nhiêu?
A. 0,1A B. 0,15A C. 0,25A D. 0,3A
Bài tập 2
Hai điện trở R1 , R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với nhau vào hai điểm A, B.
Vẽ sơ đồ mạch điện trên.
Cho R1 = 5Ω, R2 = 10Ω, ampe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở và hiệu điện thế ở hai đầu đoạn mạch.
R1 = 5Ώ
R2 = 10Ω
I = 0,2A
U1 = ? (V)
U2 = ? (V)
UAB = ? (V)
Hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở:
Tóm tắt
Giải
Do mạch mắc nối tiếp nên ta có: I = I1 = I2 = 0,2A
Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch:
K
Bài tập 2
a)
b)
Ampe kế thường có điện trở rất nhỏ so với điện trở của đoạn mạch cần đo cường độ dòng điện, dây nối trong mạch cũng có điện trở rất nhỏ không đáng kể, vì vậy khi tính điện trở của đoạn mạch nối tiếp, ta có thể bỏ qua điện trở của ampe kế và dây nối.
Có thể em chưa biết
Chú ý
II. Điện trở tương đương các đoạn mạch nối tiếp
IAB = 0.5A
I1 = 0.4A
I2 = 0.1A
???
■ Các thiết bị điện có thể được mắc nối tiếp nhau khi chúng chịu được cùng một cường độ dòng điện không vượt quá một giá trị xác định. Giá trị xác định đó gọi là cường độ dòng điện định mức.
IAB = 0.5A
I1 = 0.5A
I2 = 0.4A
???
R2 bị hỏng
IAB = 0.5A
I1 = 0.5A
I2 = 0.5A
???
cường độ dòng điện định mức.