KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Nêu các công thức của
mạch gồm có hai điện mắc
nối tiếp?

Ba điện trở R1=5Ω, R2=10Ω,
R3=15Ω, được mắc nối tiếp nhau vào
hiệu điện thế 12V.
a) Tính điện trở tương đương của
đoạn mạch, so sánh điện trở đó
với mỗi điện trở thành phần.
b) Tính cường độ dòng điện qua
mạch chính và qua mỗi đầu điện
trở.

a) Điện trở tương đương của đoạn mạch:

Vậy
b) Cường độ dòng điện qua đoạn mạch

TIẾT 6

BÀI 5
ĐOẠN MẠCH SONG SONG

TIẾT 6-BÀI 5

ĐOẠN MẠCH SONG SONG

I. CƯỜNG ĐỘ DÒNG ĐIỆN VÀ HIỆU ĐIỆN THẾ TRONG ĐOẠN
MẠCH SONG SONG
1. Nhớ lại kiến thức lớp 7

 Cường độ dòng điện chạy qua mạch chính bằng tổng các cường độ dòng điện

chạy qua các mạch rẽ:

I = I1 + I 2

 Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng hiệu điện thế giữa hại đầu mỗi
mạch rẽ:

U = U1 = U2

2. Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song
A

K

A
V

+
R1
R2

B

-

C2 Chứng minh:

I1 R 2
=
I2 R1

I1

- Áp dụng định luật Ôm ta có:

I2

U1=I1.R1
U2=I2.R2
Vì R1 song song R2, ta có U1=U2 nên suy ra:

I1 R 2
I1.R1 I 2 .R 2 

I 2 R1

(3)

I

Điện trở của con chim: 10.000
Điện trở của dây nhôm: 1,63. 10-5
Dòng điện qua cơ thể con chim: 5,3.10-7A

II. ĐIỆN TRỞ TƯƠNG ĐƯƠNG CỦA ĐOẠN MẠCH SONG SONG
K
A

A B
V

+ -

R1
R2

Ta có: U = U1 = U2

Áp dụng định luật ôm

𝐔
𝐔
𝐈=
;
𝐑
𝐑

Mặt khác:

𝑼
𝑼
𝑰 𝟐=
;
𝑹
𝑹𝟐𝟐

𝑼
𝑼
𝑰 𝟏=
;
𝑹
𝑹𝟏𝟏

𝐈 ¿
𝐈
𝐈 +
¿
𝟏

𝟏
𝟏 𝟏
=
+
𝑹𝒕 đ 𝑹𝟏 𝑹𝟐

𝟐

𝑹𝟏 . 𝑹 𝟐
⟹ 𝑹𝒕 đ =
𝑹𝟏 + 𝑹 𝟐

Kết luận: Đối với đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc song song thì nghịch đảo
của điện trở tương đương bằng tổng các nghịch đảo của từng điện trở thành
phần.

III. VẬN DỤNG
C4. Trong phòng học đang sử dụng một đèn dây tóc và
một quạt trần có cùng hiệu điện thế định mức 220V.
Hiệu điện thế của nguồn là 220V. Mỗi đồ dùng đó đều
có công tắc và cầu chì bảo vệ riêng.
+ Đèn và quạt được mắc như thế nào vào nguồn để
chúng hoạt động bình thường?
+ Vẽ sơ đồ mạch điện đó. Cho kí hiệu sơ đồ của quạt
điện là M
+ Nếu đèn không hoạt động thì quạt có hoạt động
không? Vì sao?

Vì quạt trần và đèn dây tóc có cùng hiệu điện thế định mức là 220V
nên đèn và quạt trần được mắc song song vào nguồn 220V để chúng
hoạt động bình thường.
Đ
Sơ đồ hình vẽ

M

K1
K2

N
M
Quạt

-Đèn và quạt được mắc song song vào nguồn
-Công tắc K1 điểu khiển đèn
-Công tắc K2 điểu khiển quạt
-Nếu đèn không hoạt động thì quạt vẫn hoạt động bình thường

III. VẬN DỤNG
C5: Cho hai điện trở = được mắc như A
sơ đồ hình 5.2a

R1
B

+ Tính điện trở tương đương của đoạn
mạch

R2

+ Mắc thêm một điện trở =30Ω vào
đoạn mạch như sơ đồ hình 5.2b thì điện A
trở tương đương của đoạn mạch mới
bằng bao nhiêu?

R1

R3
C
R2

a) Điện trở tương đươgn
b)
đương của
củađoạn
đoạnmạch
mạchAB
AC

𝟏
𝟏
𝟏
𝟏
𝟏 𝟏𝟏 𝟏𝟏 𝟏 𝟏 𝟏
𝑹 𝑨 𝑪𝜴
=𝟏𝟎
= ++ += = + + ⟹+𝑹 𝑨𝑩⟹
=𝟏𝟓(
) (𝜴 )
𝑹𝑨𝑩
𝑹
𝟑𝟎
𝑹
𝑹𝟏𝟏 𝑹
𝑹𝟐𝟐 𝑹𝟑𝟎
𝟑𝟎𝟑𝟎 𝟑𝟎
𝑨𝑩
𝟑

Mở rộng cho đoạn mạch n điện trở mắc song song:
I = I1 + I2 +...+ In
U = U1 = U2 =...= Un

1
1
1
1


 ... 
R
R1 R 2
Rn

Đoạn mạch Đoạn mạch
nối tiếp
song song
Cường độ dòng điện

I = I1 = I2

Hiệu điện thế

U = U1 + U2 U = U1 = U2

Điện trở tương đương
yếu tố khác

I = I1 + I 2

R td R1  R 2

U1 R1

U 2 R2

I1 R 2

I 2 R1

TIẾT 8

BÀI TẬP VỀ ĐOẠN MẠCH
MẮC NỐI TIẾP VÀ SONG SONG

BÀI 1
Cho mạch điện có sơ đồ như hình 6.1, trong đó 
R1 = 5 Ω. Khi K đóng, vôn kế chỉ 6 V,
ampe kế chỉ 0,5 A.
                          
                                                     
a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch.
b) Tính điện trở R2.

a) Ta có:
+ Số chỉ vôn kế chính là hiệu điện thế giữa hai đầu AB
+ Số chỉ ampe kế chính là cường độ dòng điện trong mạch
Theo định luật ôm, ta có: I=UABRtdI=UABRtd
=> Điện trở tương đương của đoạn
mạch: Rtd=UABI=60,5=12Ω.Rtd=UABI=60,5=12Ω.
b) Vì R1+R2=RtdR1+R2=Rtd suy ra R2=Rtd−R1=12−5=7Ω.

Bài 2 trang 17 SGK Vật lí 9
Đề bài
Cho mạch điện có sơ đồ như hình 6.2, trong đó 
R1=10Ω, ampe kế A1chỉ 1,2A
ampe kế A chỉ 1,8A
                                                                            
a) Tính hiệu điện thế UAB của đoạn mạch.
b) Tính điện trở R2.

Bài 3 trang 18 SGK Vật lí 9
Cho mạch điện có sơ đồ như hình 6.3, trong
đó R1=15Ω, R2=R3=30Ω, UAB=12V .
a) Tính điện trở tương đương của đoạn mạch AB.
• b) Tính cường độ dòng điện qua mỗi điện trở.20

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học phần ghi nhớ SGK
Em hãy vẽ sơ đồ mạch điện ở lớp học,
phòng khách, phòng ngủ của gia đình em.
Làm các bài tập 5.1; 5.2; 5.5; 5.14 sách
bài tập.
Tìm hiểu trước bài 6 sách giáo khoa