CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐÃ ĐẾN VỚI BÀI HỌC
HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Em hãy chia sẻ với các bạn một một bài thơ hoặc câu ca dao mà
em yêu thích về người mẹ.

Gợi ý:
Gió mùa thu mẹ ru con ngủ
Năm canh dài, mẹ thức đủ năm canh

BÀI 1: NHỮNG GƯƠNG MẶT THÂN YÊU
TIẾT… - VĂN BẢN 1

TRONG LỜI MẸ HÁT

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

TRI THỨC NGỮ VĂN

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục

1. Lời mẹ hát ru đưa con đến với hình ảnh quê

của bài thơ; mạch cảm xúc;

hương, đất nước

cảm hứng chủ đạo và vai trò

2. Hình ảnh người mẹ từ lúc còn trẻ đến lúc

của tưởng tượng trong giao

tóc bạc trong tình cảm thương yêu lẫn xót xa

tiếp văn học

của con

2. Đọc văn bản

3. Lời ru đã chắp cánh cho con bay xa,
trưởng thành
4. Kết luận theo đặc trưng thể loại

I
TRI THỨC NGỮ VĂN

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
THẢO LUẬN NHÓM

 Trình bày đặc trưng thể loại của thơ
sáu chữ và thơ bảy chữ?

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
 Thơ sáu chữ
 Là thể thơ mỗi dòng gồm sáu chữ.
 Mỗi bài gồm nhiều khổ, mỗi khổ thường có bốn dòng thơ và
có cách gieo vần, ngắt nhịp đa dạng.

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
 Thơ sáu chữ
Không bị giới hạn về nội dung.
 Thể thơ

Dùng để miêu tả nỗi nhớ chung,
cảm xúc tâm tư.
Miêu tả cảnh sắc thiên nhiên, con
người.

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
 Vần
Vần liền là trường hợp tiếng cuối của dòng thơ
liên tiếp vần với nhau.

Vần cách là trường hợp tiếng cuối của hai dòng
thơ cách nhau vần với nhau.

 Ví dụ:
a. Đâu những chiều sương phủ bãi đồng
Lúa mềm xao xác ở ven sông
(Tố Hữu, Nhớ đồng)
b. Con nghe dập dờn tiếng lúa
Lời ru hóa hạt gạo rồi
Thương mẹ một đời khốn khó
Vẫn giàu những tiếng ru nôi
(Trương Nam Khương, Trong lời mẹ hát)

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
 Bố cục bài thơ
Là sự tổ chức, sắp xếp các phần, các đoạn
thơ theo một trình tự nhất định.
Giúp người đọc có cái nhìn tổng quát,
biết rõ bài thơ có mấy phần, vị trí và ranh
giới từng phần trong bài thơ.

Xác định mạch cảm xúc
của bài thơ.

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học

Mạch cảm xúc của bài thơ

Cảm hứng chủ đạo

Là sự tiếp nối, sự vận động của

Là trạng thái tình cảm mãnh liệt,

cảm xúc trong bài thơ.

thường gắn với tư tưởng và đánh giá
nhất định được thể hiện xuyên suốt tác
phẩm, tác động đến cảm xúc của người
đọc.

1. Thơ sáu chữ; vần; bố cục của bài thơ; mạch cảm xúc; cảm hứng
chủ đạo và vai trò của tưởng tượng trong giao tiếp văn học
 Vai trò của tưởng tượng trong tiếp nhận văn học
Tác phẩm văn học là sản phẩm của trí tưởng tượng, sáng tạo, được thể
hiện bằng ngôn từ.
Nhờ khả năng tưởng tượng, người đọc có thể trải nghiệm cuộc sống
được miêu tả, hóa thân vào các nhân vật, từ đó cảm nhận và hiểu văn
bản đầy đủ, sâu sắc hơn.

2. Đọc văn bản
THẢO LUẬN NHÓM

 Nhóm 1: Nêu một số nét cơ bản về tác giả
Trương Nam Hương?
 Nhóm 2: Ý nghĩa nhan đề của bài thơ?
 Nhóm 3: Nêu xuất xứ của tác phẩm trong
lời mẹ hát?

2. Đọc văn bản
THẢO LUẬN NHÓM
 Nhóm 4: Cho biết bài thơ Trong lời mẹ hát
thuộc thể thơ gì?
 Nhóm 5: Xác định bố cục của bài thơ và nêu
nội dung từng phần?
 Nhóm 6: Nêu cảm hứng chủ đạo của
thơ?

bài

2. Đọc văn bản
 Tác giả: Trương Nam Hương (sinh năm 1963)
 Quê quán: Hải Phòng, lớn lên ở Hà Nội và
vào TP Hồ Chí Minh từ năm 12 tuổi.
 Ông là nhà thơ tài hoa của nền văn học Việt
Nam. Với những chùm thơ hay và giàu ý nghĩa
đã giúp ông nhận được nhiều
văn học cao quý của văn học

giải thưởng
nghệ thuật.

2. Đọc văn bản
 Tác giả: Trương Nam Hương (sinh năm 1963)
 Một số giải thưởng: Giải thưởng thơ Hội Nhà
văn Việt Nam 1991, Giải thưởng thơ Văn nghệ
Quân đội (1989 -1990)….
 Một số tác phẩm tiêu biểu: KHúc hát người xa
xứ (Thơ, NXB Trẻ, 1990), Cỏ, tuổi hai mươi
(Thơ, NXB Văn nghệ, 1992)….

2. Đọc văn bản
 Tác phẩm: Trong lời mẹ hát
 Nhan đề: Trong lời mẹ hát có nghĩa là
lời ru của mẹ, lời ru ấy mang nhiều ý
nghĩa với người con
 Xuất xứ: Trích trong tập “Ban mai
xanh”, NXB Đồng Nai 1994

2. Đọc văn bản
 Tác phẩm: Trong lời mẹ hát
 Thể thơ: sáu chữ
 Cách gieo vần trong bài thơ này là
Vần cách mấy khổ đầu:
ngào – dao, xanh – chanh, rồi – nôi, nao
– cao, ra – xa.
Trầu – cau, con – hơn, sờn – thơm.

2. Đọc văn bản
 Tác phẩm: Trong lời mẹ hát
 Bố cục
Khổ 1 – 2

Khổ 3 – 7

Khổ 8:

Lời mẹ hát ru đưa con

Hình ảnh người mẹ từ lúc

Lời ru đã chắp cánh cho

đến với hình ảnh quê

còn trẻ đến lúc tóc bạc

con bay xa, trưởng

hương, đất nước.

trong tình cảm thương yêu

thành.

lẫn xót xa của con.

2. Đọc văn bản
 Tác phẩm: Trong lời mẹ hát
 Cảm hứng chủ đạo
Gợi tả sự lớn dần của người con, từ khi còn bé đến lúc trưởng thành song
hành với những dấu ấn thời gian trong cuộc đời mẹ.
Khi đứa con còn nằm trong võng
- Lời ru mở ra hình ảnh quê hương đất nước (khổ 1, 2)
- Qua lời ru, con thấu hiểu những tảo tần, vất vả, hi sinh của người mẹ
qua thời gian (các khổ 3-7)
- Lời ru giúp con lớn lên trưởng thành (khổ cuối)

II
KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Lời mẹ hát ru đưa con đến với hình ảnh quê hương, đất nước
2 khổ thơ đầu
THẢO LUẬN NHÓM ĐÔI
 Con được lớn lên trong tuổi thơ như thế nào?
Tác giả sử dụng biện pháp tu từ gì? Tác dụng?
 Những hình ảnh nào xuất hiện trong lời ru
của mẹ? Em có nhận xét gì về hình ảnh ấy?
 Qua đó con có cảm nhận như thế nào về lời ru
của mẹ?

1. Lời mẹ hát ru đưa con đến với hình ảnh quê hương, đất nước
2 khổ thơ đầu
 Biện pháp tu từ nhân hóa, ẩn dụ
Tuổi thơ là một con thuyền hay một chiếc bè chứa
những câu chuyện cổ tích lúc nhỏ
Lời ru của người mẹ ngọt ngào chan chứa mát lành
như dòng sông không bao giờ vơi cạn

tưởng tượng ra

Con gặp trong lời mẹ hát
Vẻ đẹp trong lời ru của mẹ
Cánh cò trắng, dải đồng xanh
Con yêu màu vàng hoa mướp
“Con gà cục tác lá chanh”.

Những hình ảnh độc đáo pha
chút bình dị mà mộc mạc của
một làng quê đầy ấm áp

Hình ảnh giản dị, gần gũi, quen thuộc với tuổi thơ của mỗi người

1. Lời mẹ hát ru đưa con đến với hình ảnh quê hương, đất nước
Lời ru ngọt ngào, những câu chuyện cổ tích đầy màu sắc đã nuôi dưỡng
tâm hồn con được trong trẻo và ấm áp.
Mẹ không ngại khó khăn, vất vả, mẹ ru con ngủ những trưa hè oi ả,
những tiếng ru à ơi nhẹ nhàng ấm áp.
Con cảm nhận và khơi gợi trí tưởng tượng về thế giới đầy màu sắc:
Trắng…xanh…vàng…
Con biết yêu cuộc sống, yêu quê hương đất nước tươi đẹp

Lời ru của mẹ chứa đựng những kỉ niệm tuổi thơ

2. Hình ảnh người mẹ từ lúc còn trẻ đến lúc tóc bạc trong tình cảm thương
yêu lẫn xót xa của con
Khổ 3 đến khổ 7
THẢO LUẬN NHÓM
 Em hình dung như thế nào về hình ảnh người mẹ được miêu tả từ khổ thứ
ba đến khổ thứ bảy? Cách khắc họa hình ảnh người mẹ có gì độc đáo?
 Chỉ ra nét đặc sắc trong các hình ảnh “Chòng chành nhịp võng ca dao” và
“Vầng trăng mẹ thời con gái/ Vẫn còn thơm ngát hương cau”.

2. Hình ảnh người mẹ từ lúc còn trẻ đến lúc tóc bạc trong tình cảm
thương yêu lẫn xót xa của con
Người mẹ yêu thương con, tần tảo, chịu thương chịu khó trong lao động

Ru con trong những buổi trưa hè oi ả,
kẽo kẹt chiếc võng ru hời cùng những
khóm trúc, lùm tre thổi mát vào tâm hồn
của con.

2. Hình ảnh người mẹ từ lúc còn trẻ đến lúc tóc bạc trong tình cảm
thương yêu lẫn xót xa của con
Người mẹ yêu thương con, tần tảo, chịu thương chịu khó trong lao động

Vừa giã gạo vừa ru con

Mong ước trời đừng giông bão để mẹ có
cối gạo thơm ngon trắng muốt

2. Hình ảnh người mẹ từ lúc còn trẻ đến lúc tóc bạc trong tình cảm
thương yêu lẫn xót xa của con
Người mẹ yêu thương con, tần tảo, chịu thương chịu khó trong lao động

Vừa ru con vừa lao động trên cánh
đồng đầy nắng gió

Mong ước một mùa màng bội thu

Còn nữa….
Có đủ bộ word và powerpoint đồng bộ nội dung tất cả
các bài môn: Ngữ văn 8 Chân trời sáng tạo
LH Zalo 0969 325 896
https://tailieugiaovien.edu.vn/subject_lesson/van-8/