Đọc văn:
Tiết 63:

Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia
(Thân Nhân Trung)

Giáo viên: Trần Thị Thanh Huyền
Trường THPT Đông Sơn 1
Mục tiêu:
1. Kiến thức:
- “Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia”, mối quan hệ giữa hiền tài và vận mệnh của nước nhà.
- Ý nghĩa của việc khắc ghi tên bia tiến sĩ.
- Cách lập luận, kết cấu chặt chẽ, sử dụng ngôn ngữ chính luận.
2. Kĩ năng : Đọc hiểu bài văn chính luận theo đặc trưng thể loại.
3. Thái độ :Quý trọng và học tập để trở thành những hiền tài cho đất nước.
- Ông đỗ Tiến sĩ năm 1469.
- Nổi tiếng văn chương; là thành viên Hội tao đàn do vua Lê Thánh Tông sáng lập.
Bài viết có tên là “Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất niên hiệu Đại Bảo thứ ba” (Niên hiệu vua Lê Thánh Tông 1440- 1442). Đây là bài văn khắc tại Văn Miếu- Thăng Long (Hà Nội).

Cổng vào Văn Miếu - Quốc Tử Giám

Gác Khuê Văn - nơi học trò ngồi bình thơ

Giếng đào Thiên Quang Tỉnh - giếng ánh sáng của trời

Nhà bia Văn Miếu

Bút tích trên văn bia
Video về Văn miếu
- Là những bài văn khắc trên bia đá.
- Phân loại: 3 loại.
+ Văn bia ghi công đức.
+ Bia ghi việc xây dựng các công trình kiến trúc.
+ Bia lăng mộ.
- Mục đích: ghi chép những sự việc trọng đại hoặc tên tuổi, cuộc đời của những người có công đức lớn để lưu truyền cho đời sau.
Thể văn bia:
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
Nguyên khí thịnh
Nguyên khí suy
Thế nước mạnh
Thế nước yếu
Đề cao vai trò của hiền tài; nhân tố tạo nên sự hưng vong, thịnh suy của đất nước
Ý nghĩa
Khuyến khích nhân tài
Noi gương hiền tài, ngăn ngừa điều ác
Làm cho đất nước hưng thịnh, bền vững dài lâu
Bài học lịch sử:
- Th?i n�o thì "Hi?n t�i cung l� nguy�n khí qu?c gia" n�n c?n tr?ng d?ng nh�n t�i
- Hi?n t�i cĩ m?i quan h? s?ng cịn v?i s? th?nh suy c?a d?t nu?c
- Th?m nhu?n quan di?m c?a Nh� nu?c ta: gi�o d?c l� qu?c s�ch v� chính s�ch tr?ng d?ng hi?n t�i
SƠ ĐỒ KẾT CẤU CỦA BÀI VĂN BIA

Vai trò quan trọng của hiền tài
Khuyến khích hiền tài
Việc đã làm
Việc tiếp tục làm
(khắc bia tiến sĩ)
Ý nghĩa, tác dụng của
việc khắc bia tiến sĩ.
1. Nghệ thuật : Kết cấu chặt chẽ, khúc chiết, giàu sức
thuyết phục.
2. Nội dung : Khẳng định tầm quan trọng của hiền tài;
ý nghĩa của việc khắc văn bia và rút ra những bài học
lịch sử qúy báu.
Em hãy vẽ sơ đồ tư duy về bài học: Hiền tài là nguyên khí của Quốc gia của Thân Nhân Trung?
Câu 1:
Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo
thứ 3 (1442) được xem là bài quan trọng nhất trong số 82 bài
văn bia ở Văn Miếu chủ yếu vì:

Đây là bài văn bia hay nhất trong 82 bài văn bia
Đây là bài văn bia viết công phu nhất trong 82 bài văn bia
Đây là bài có ý nghĩa như lời tựa chung cho 82 bài văn bia
Đây là bài được nhiều người biết đến nhất
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Câu 2:
Trong một đoạn trích ngắn việc tác giả hai lần nhấn mạnh:
“Quý biết thế nào là cùng chuộng kẻ sĩ không” và “triều đình
mừng được người tài, không có việc gì không làm đến mức cao
nhất” đã có tác dụng gì?
Thể hiện sự ưu đãi, quí trọng đặc biệt của xã hội với hiền tài
Thể hiện quan niệm xem hiền tài là nguyên khí quốc gia
Thể hiện thái độ chăm lo, trọng đãi của triều đình với kẻ sĩ
Cả A, B và C
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Câu 3: “Ví thử hồi đó mắt thấy thì lòng thiện tràn đầy, ý xấu bị
ngăn chặn, đâu còn dám nảy sinh như vậy được? Thế thì việc
dựng tấm bia đá này lợi ích rất nhiều: kẻ ác lấy đó làm răn,
người thiện theo đó mà gắng, dẫn việc dĩ vãng, chỉ lối tương lai,
vừa để rèn rũa danh tiếng cho sĩ phu, vừa để củng cố mệnh
mạch cho đất nước.” Đoạn văn trên tập trung nói về tác dụng,
ý nghĩa gì của bia tiến sĩ?

Răn đe kẻ ác, khuyến dụ điều thiện
Ôn chuyện quá khứ, định hướng tương lai
Rèn rũa danh tiếng cho sĩ phu, củng cố mệnh mạch đất nước
Cả A, B và C
D
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Câu hỏi thảo luận:
Câu nói “ Hiền tài là nguyên khí quốc gia” ra đời 1484, theo em đến nay có còn ý nghĩa không? Theo em, Đảng và Nhà nước ta nên có chính sách như thế nào để phát huy năng lực của những người hiền tài? Em có suy nghĩ như thế nào về chính sách đào tạo và khuyến học của Ban giám hiệu trường ta hiện nay?
HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ CỦA QUỐC GIA
Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô và các em học sinh!