GV: Hoàng thị loan
Đơn vị: Trường THPT Hắc Dịch
Bài 1:
TRUYỀN THỐNG ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1. Mục đích:
Bồi dưỡng cho học sinh hiểu được nội dung cơ bản lịch sử đánh giặc giữ nước và truyền thống vẻ vang của dân tộc ta trong sự nghiệp đánh giặc giữ nước; góp phần xây dựng lòng tự hào, tinh thần yêu nước đối với thế hệ trẻ.
2. Yêu cầu:
Có thái độ học tập tốt, hiểu đúng, đủ nội dung của bài, tiếp tục học tập góp phần giữ gìn, kế thừa, phát huy truyền thống đánh giặc, giữ nước của dân tộc và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc ngày nay.
 
II. TÀI LIỆU THAM KHẢO
     Tài liệu:
+ Sách Giáo khoa môn học GDQP, AN Lớp 10, NXB GD, H. 2008.
+ Sách giáo viên GDQP, AN Lớp 10, NXB GD, H. 2008.
     Tài liệu tham khảo:
+ Giáo trình lịch sử quân sự, NXB QĐND, Hà Nội, 1999.
+ Lịch sử Việt Nam, NXB Khoa học xã hội, Hà Nội, 1976.
+ Các Triều đại Việt Nam, NXB Thanh niên, Hà Nội, 2001.
+ Hồ Chí Minh, Toàn tập, tập 3, NXB CTQG, Hà Nội, 2000.
TIẾT  HỌC THỨ NHẤT
I.  LỊCH SỬ ĐÁNH GIẶC GIỮ NƯỚC CỦA DÂN TỘC VIỆT NAM
1. Những Cuộc Chiến Tranh Giữ Nước Đầu Tiên
Nguyên nhân chúng ta bị xâm lược:
Lãnh thổ văn lang khá rộng và ở vào vị trí địa lý quan trọng, nằm trên đầu mối những đường giao thông qua bán đảo Đông Dương và vùng Đông Nam Á. Từ buổi đầu, ông cha ta đã xây dựng nên nền văn minh sông Hồng, còn gọi là văn minh Văn Lang mà đỉnh cao là văn hóa Đông sơn rực rỡ, là thành quả tự hào của người Việt thời kỳ Hùng Vương.
Người Việt muốn tồn tại, bảo vệ cuộc sống và nền văn hóa của mình chỉ có con đường duy nhất là đoàn kết dân tộc, đứng lên đánh giặc, giữ nước.

a) Cuộc kháng chiến chống quân Tần (TK III TCN, khỏang 214  - 208 TCN)
- Cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên mà sử sách ghi lại là cuộc kháng chiến chống quân Tần ( 214 TCN ). Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của vua Hùng và sau đó là Thục Phán. Sau khi đánh tan quân Tần Thục Phán đã thống nhất hai bộ tộc là Lạc Việt và Âu Việt thành Âu lạc.
* Thắng lợi là nhờ: dân ta đoàn kết một lòng và chiến đấu kiên cường và nhờ tài chỉ huy của Thục Phán.
b) Đánh quân Triệu Đà ( TK II TCN, khỏang 184 – 179 TCN)
- Nhân dân Âu Lạc, do An Dương Vương lãnh đạo: Xây dựng thành Cổ Loa, chế nỏ Liên Châu đánh giặc.
- Nguyên nhân thất bại: Do An Dương Vương chủ quan, mất cảnh giác, mắc mưu giặc (Truyện Trọng Thủy – Mỵ Nương)
- Từ đây nước ta rơi vào thảm họa hơn 1000 năm bị phong kiến Trung Hoa đô hộ (thời kì Bắc thuộc).
2. Các cuộc đấu tranh giành lại độc lập (TK I đến TK X).
a)Từ TK II TCNđến TK X:
- Dưới ách thống trị của chính quyền đô hộ (Nhà Triệu, nhà Hán, nhà Lương… đến nhà Tùy, nhà Đường), trải qua nhiều triều đại, phong kiến phương Bắc luôn tìm cách vơ vét của cải, áp bức và đồng hóa dân ta, biến nước ta thành quận, huyện của chúng.
- Dân ta quyết không chịu khuất phục, đã nêu cao tinh thần bất khuất, kiên cường và bền bỉ chống áp bức, bốc lột, giữ gìn bản sắc dân tộc và quyết tâm đứng lên giành độc lập, tự do.




* Tiêu biểu như:
 Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưmg, mùa xuân năm 40, lật đỗ nền thống trị của nhà Đông Hán. Chính quyền độc lập Trưng Vương được thành lập, nền ĐLDT được khôi phục và giữ vững trong 3 năm.
Cuộc khởi nghĩa của Triệu Thị Trinh, năm 248 chống nhà Ngô.
Phong trào yêu nước của người Việt do Lý Bôn (Lý Bí) lãnh đạo, mùa xuân 542, lật đỗ chính quyền đô hộ nhà Lương. Đầu năm 544, Lý Bí lên ngôi hòang đế ( Lý Nam Đế), đặt quốc hiệu là Vạn Xuân

- Những cuộc khởi nghĩa chống nhà Tùy:
+ Khởi nghĩa của Lý Tự Tiên và Đinh Kiến (năm 687).
+ Khởi nghĩa của Mai Thúc Loan (Mai Hắc Đế, năm 772).
+ Khởi nghĩa của Phùng Hưng (Bố Cái Đại Vương, năm 776 791).
-Khởi nghĩa của Khúc Thừa Dụ chống nhà Đường ( năm 905).
-Hai cuộc chiến tranh chống quân Nam Hán của Dương Đình Nghệ (931) và Ngô Quyền (938).
Với chiến thắng Bạch Đằng (938), dân tộc ta giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc
3. Các cuộc chiến tranh giữ nước (TK X đến cuối TK XIX)
a) Nước Đại Việt thời Lý – Trần và lê sơ với kinh đô Thăng Long ( Hà Nội).
Sau khi chiến thắng giặc ngoại xâm Ngô Quyền lên ngôi vua bắt tay vào xay dựng nhà nước độc lập.
Trải qua các triều đại: Đinh, Tiền Lê, Lí, Trần, Hồ và Lê sơ.
Là một quốc gia thịnh vượng ở Châu Á. là một trong những thời kì phát triển rực rỡ nhất, thời kỳ văn minh Đại Việt.
b) Dân tộc ta phải đứng lên đấu tranh chống xâm lược, tiêu biểu là :
- Các cuộc kháng chiến chống quân Tống
+ Lần thứ nhất (981) do Lê Hòan lãnh đạo.
+ Lần thứ hai (1075 – 1077) dưới triều Lý (tiêu biểu Lý Thường Kiệt).
- Các cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên ( 1258 – 1288).
+ Lần thứ nhất 1258 ;
+ Lần thứ hai 1285 ;
+ Lần thứ ba 1287 – 1288.
- Cuộc kháng chiến chống quân Minh ( đầu TK XV)
+ Do Hồ Quý Ly lãnh đạo (1406 – 1407), không thành công.
+ Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi, Nguyễn Trãi lãnh đạo (1418 -1427).

- Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm – Mãn Thanh ( cuối TK XVIII)
+ Chống quân Xiêm (1784 – 1785).
+ Chống quân Mãn Thanh (1788-1789).
- Cuộc kháng chiến chống quân Minh ( đầu TK XV)
+ Do Hồ Quý Ly lãnh đạo (1406 – 1407), không thành công.
+ Khởi nghĩa Lam Sơn do Lê Lợi, Nguyễn Trãi lãnh đạo (1418 -1427).
- Cuộc kháng chiến chống quân Xiêm – Mãn Thanh ( cuối TK XVIII)
+ Chống quân Xiêm (1784 – 1785).
+ Chống quân Mãn Thanh (1788-1789).
c) Nét đặc sắc về Nghệ Thuật Quân Sự (TK X đến cuối TK XIX)
- Chủ động đánh trước, phá kế họach địch (Tiên phát chế nhân – Nhà Lý chống quân Tống lần thứ hai).
- Lấy chỗ mạnh của ta đánh vào chỗ yếu của địch ( nhà Trần chống quân Mông – Nguyên).
- Lấy yếu chống mạnh hay đánh bắt ngờ, lấy ít địch nhiều hay dùng mai phục (Lê Lợi, Nguyễn Trãi chống quân Minh).
- Rút lui chiến lược, bảo tòan lực lượng tạo thế và lực cho cuộc phản công đánh đòn quyết định tiêu diệt địch (trong chống quân Xiêm – Mãn Thanh)
TEST
I. Trắc nghiệm. 1. Chiến tranh có thể được hiểu với nghĩa khác là:
a. Đấu tranh.                                                         b. Khởi nghĩa.
c. Kháng chiến.                                                     d. Tất cả đều sai.
2. Ai là người đặt nền móng cho nhà nước Phong kiến ở Việt Nam?
a. Vua Hùng đầu tiên.                                           b. An Dương Vương.
c. Ngô Quyền.                                                       d. Hồ Quý Ly.
3. Lịch sử Việt Nam ghi nhận thời gian chấm dứt thời kỳ Bắc thuộc lần thứ nhất là năm:
a. 931.                                                                   b. 936.
c. 938.                                                                   d. 967.
4. Tên nước Đại Việt ra đời từ thời:
a. Ngô Quyền.                                                       b. Đinh Bộ Lĩnh.
c. Lê Hoàn.                                                           d. Lý Công Uẩn
5. Cuộc chiến tranh chống lại Quân Nguyên-Mông dưới sự lãnh đạo của triều đại nào ở Việt Nam:
a. Nhà Lý.                                                             b. Nhà Trần.
c. Nhà Hồ.                                                             d. Nhà Lê