O1
O2
O
2
Hãy quan sát hình vẽ chiếc cần vọt (hình 15.1), xà beng (hình 15.2), búa nhổ đinh (hình15.3). Chúng đều là các đòn bẩy.
3
O1
O
O2
Các đòn bẩy đều có một điểm xác định, gọi là điểm tựa. Đòn bẩy quay quanh điểm tựa (O).
Lực nâng vật (F2) tác dụng vào một điểm khác của đòn bẩy (O2).
Trọng lượng của vật cần nâng (F1) tác dụng vào một điểm của đòn bẩy (O1).
4
C1: Hãy ñieàn caùc chöõ O, O1, O2 vào các vị trí thích hợp trên các hình 15.2, 15.3.
Hình 15.2
2
3
1
O
O1
O2
5
5
4
6
o1
o2
o
Hình 15.3
6
Mỗi đòn bẩy đều có:
7
8
- Lực kế, khối trụ kim loại có móc và dây buộc, giá đỡ có thanh ngang khối lượng không đáng kể.
- Lắp dụng cụ thí nghiệm như hình 15.4 để đo lực kéo F2.
9
C3: Chọn từ thích hợp trong khung để điền vào chổ trống của các câu sau:
-lớn hơn
bằng
-nhỏ hơn
- Muốn lực nâng vật trọng lượng của vật thì phải làm cho khoảng cách từ điểm tựa tới điểm tác dụng của lực nâng khoảng cách từ điểm tựa tới điểm tác dụng của trọng lượng vật.
nhỏ hơn
lớn hơn
Vậy:
Khi OO2 > OO1 thì F2 < F1.
C4: Những thí dụ sử dụng đòn bẩy trong cuộc sống.
C5: Hãy chỉ ra điểm tựa O, các điểm tác dụng O1; O2 của lực F1; F2 lên đòn bẩy trong hình vẽ 15.5.
a)
b)
c)
d)
O2
o1
o1
O2
o1
O2
o1
O2
DH
Hãy chỉ ra cách cải tiến việc sử dụng đòn bẩy hình 15.1 để làm giảm bớt lực kéo.
O1
O2
O
Để giảm bớt lực kéo ta chỉ cần dịch chuyển điểm tựa O để làm tăng chiÒu dài OO2.
b)
Chỳ ý:
Trong 1 dũn b?y, n?u O2O l?n hon O1O bao nhiờu l?n thỡ F2 nh? hon F1 b?y nhiờu l?n.
V?n d?ng: Hóy ch?n dỏp ỏn dỳng trong b�i t?p du?i dõy:
B
A
15.3: Hãy chỉ ra điểm tựa, các điểm tác dụng của lực F1, F2 lên đòn bẩy trong các hình vẽ sau
a)
b)
c)
d)
O
O1
O1
O1
O1
O2
O2
O2
O2
O
O
O
F2