Đồng chí ___Chính Hữu____
Tech12h.com

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Đọc hiểu văn bản

II. Phần giải chi tiết các câu hỏi trong sách giáo khoa
I. Đọc hiểu văn bản

*Tìm hiểu tác giả - tác phẩm

*Tác giả *Tác phẩm: Hoàn cảnh sáng tác, nhan đề

2. Tìm hiểu chi tiết *Cơ sở hình thành của tình đồng chí *Những biểu hiện cụ thể về vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí *Biểu tượng về tình đồng chí, đồng đội cao đẹp
1. Tác giả
1. Tác giả
*Tên thật: Trần Đình Đắc (1926 – 2007) *Quê quán: Can Lộc – Hà Tĩnh *Ông tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ. Từ người lính Trung đoàn Thủ đô đã trở thành nhà thơ quân đội. *Đề tài: Sáng tác không nhiều, thơ ông thường viết về người lính và chiến tranh đặc biệt là những tình cảm cao đẹp của người lính, như tình đồng chí, đồng đội, tình quê hương đất nước, sự gắn bó giữa tiền tuyến và hậu phương.
Tìm hiểu tác giả - tác phẩm

2. Tác phẩm
2. Tác phẩm
a. Hoàn cảnh sáng tác
*Năm 1948: thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, sau khi tác giả tham gia chiến dịch Việt Bắc *Ông cùng đồng đội tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc (thu đông năm 1947).. Sau chiến dịch, ông đã viết bài thơ Đồng chí vào đầu năm 1948, tại nơi ông phải nằm để điều trị bệnh. *Bài thơ đi theo khuynh hướng: cảm hứng thơ hướng về chất thực của đời sống kháng chiến, khai thác cái đẹp, chất thơ trong cái bình dị, đời thường, không nhấn mạnh cái phi thường. *Rút ra từ tập thơ “Đầu súng trăng treo” (1966)
Tìm hiểu tác giả - tác phẩm

b. Ý nghĩa nhan đề:
b. Ý nghĩa nhan đề:
*Đồng chí: là những người cùng chung chí hướng, lí tưởng *Là một tình cảm mới, cách xưng hô của những người cùng đoàn thể cách mạng. Sau “Đồng chí”, đây là cách xưng hô quen thuộc trong các cơ quan, đoàn thể cách mạng, đơn vị bộ đội.

b. Thể thơ: Tự do
c. Bố cục

*Bảy câu thơ đầu : Cơ sở hình thành tình đồng chí. *Mười câu thơ tiếp: Những biểu hiện cụ thể về vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí *Ba câu thơ cuối: Biểu tượng về tình đồng chí, đồng đội cap đẹp
Tìm hiểu tác giả - tác phẩm

Tìm hiểu chi tiết
1. Bẩy câu thơ đầu: Cơ sở hình thành của tình đồng chí
a. Hoàn cảnh xuất thân: Họ là những người lính có xuất thân từ nông dân
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá
*Tác giả sử dụng hai thành ngữ cùng lối nói mộc mạc:

*Quê anh: nước mặn đồng chua, vùng đất ven biển nhiễm phèn khó làm ăn *Quê tôi: đất cày lên sỏi đá, là nơi đồi núi, trung du, đá bị ong hóa khó canh tác

*Hai câu thơ nói về đất đai – mối quan tâm hàng đầu của người nông dân * Sự tương đồng về cảnh ngộ xuất thân nghèo khó là cơ sở sự đồng cảm giai cấp của những người lính cách mạng
Tìm hiểu chi tiết
Trước ngày nhập ngũ họ vẫn còn là những con người xa lạ:
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn mà quen nhau
*Anh và tôi từ hai dòng thơ riêng biệt, đến đây đã kết hợp trở thành “đôi” – hai người , hai đối tượng kết hợp với từ “xa lạ”  vì tham gia chiến đấu mà họ đã quen nhau

 Sợi dây tình cảm giai cấp đã nối họ thành đồng chí, đồng đội
Tìm hiểu chi tiết
b. Cùng chung nhiệm vụ, lí tưởng chiến đấu
*Tình đồng chí còn là sự gắn kết trọn vẹn cả về lí trí lẫn lí tưởng và mục đích cao cả, chiến đấu giành độc lập tự do cho Tổ quốc

Súng bên súng, đầu sát bên đầu

*_“Súng bên súng”_ là cách nói hàm súc, giàu hình tượng, đó là những con người cùng chung lí tưởng chiến đấu. Họ cùng nhau ra trận đánh giặc để bảo vệ đất nước, quê hương, giữ gìn nền độc lập, tự do, sự sống còn của dân tộc. *_“đầu sát bên đầu”_ lại diễn tả sự đồng ý, đồng tâm, đồng lòng của hai con người đó.
Tìm hiểu chi tiết
c. Cùng chia sẻ mọi gian lao, thiếu thốn
Tình đồng chí còn được nảy nở và trở thành bền chặt trong sự chan hòa chia sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui nỗi buồn
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ
*Chung chăn: chung cái khắc nghiệt, chung hơi ấm *Đôi tri kỉ: đôi bạn tâm tình, thân thiết,cùng nhau san sẻ buồn vui * 6 câu thơ chỉ duy nhất một từ “chung” nhưng bao hàm nhiều ý: chung cảnh ngộ, chung giai cấp, chung chí hướng, khát vọng * từ những người “Xa lạ” thành “tri kỉ”
Tìm hiểu chi tiết
Câu thơ thứ 7: Đặc biệt, sâu lắng
*Hình thức: chỉ có hai chữ, kết thúc bằng dấu chấm cảm *Tác dụng:

* Tạo điểm nhấn, điểm chốt , như đòn gánh, gánh hai đầu là những câu thơ đồ sộ *Câu thơ như bản lề gắn kết hai phần bài thơ, làm nổi rõ một kết luận: cùng hoàn cảnh xuất thân, cùng lí tưởng trở thành đồng chí của nhau

 Điểm sáng, là kết tinh của một tình cảm mới mẻ ở thời đại mới
Tìm hiểu chi tiết
2. Mười câu tiếp theo: Những biểu hiện cụ thể về vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí
a. Đồng chí là sự cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng thầm kín của nhau
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính
*Những người lính gác lại tất cả để ra đi đánh giặc: ruộng nương, gian nhà là cả cơ nghiệp, là ước mơ cả đời họ phấn đấu *Từ ngữ giàu sức tạo hình, biểu cảm: “mặc kệ”  là sự hi sinh lớn lao và cũng là ý chí quyết tâm, ra đi mà không dửng dưng vô tình. *Hình ảnh “Giếng nước gốc đa” vừa là hình ảnh nhân hóa vừa là hình ảnh hoán dụ, gợi nhớ về quê hương, về người thân nơi hậu phương  Câu thơ nói về quê hương nhớ người lính mà thực chất là người lính nhớ nhà. Nỗi nhớ hai chiều ngày càng da diết

 Người lính đã cùng nhau chia sẻ mọi tâm tư, nỗi niềm, chia sẻ cả những chuyện thầm kín, riêng tư nhất.
Tìm hiểu chi tiết
b. Họ cùng nhau chia sẻ những gian lao thiếu thốn của cuộc đời người lính
Bức tranh hiện thực đời sống khó khăn của những người lính
*Những cơn sốt rét: cơn ớn lạnh, sốt run người, trán ướt mồ hôi *Thiếu thốn tư trang: áo rách, quần vá *Những hình ảnh thơ chân thực, cô đọng và gợi cảm  diễn tả sâu sắc sự gắn bó đồng cam cộng khổ của các anh *Tác giả đã xây dựng những câu thơ sóng đôi, đối ứng nhau. Đáng chú ý những người lính bao giờ cũng nhìn bạn, nói về bạn trước khi nói về mình: chữ “anh” đứng trước chữ “tôi”  nét đẹp trong tình cảm thương người như thể thương thân, họ cùng nhau cười trong buốt giá và vượt qua mọi khó khăn

 Người lính cùng chung nhau mọi gian khổ, thấu hiểu và sẻ chia
Tìm hiểu chi tiết
*Họ quên mình đi để động viên, truyền hơi ấm cho nhau:

Thương nhau tay nắm lấy bàn tay

*Là cử chỉ cảm động chan chứa tình cảm chân thành *Những bàn tay truyền cho nhau hơi ấm để vượt lên buốt giá, là sự gắn bó trường kì suốt cả mấy ngàn ngày kháng chiến *Câu thơ không chỉ nói lên tình cảm gắn bó sâu nặng mà còn thể hiện sức mạnh của tình cảm ấy.

 Bài thơ Đồng chí không rực rỡ chiến công mà rực rỡ tình đồng đội ấm nồng, khiến họ có thể sống và làm nên bao chiến công hiển hách.
Tìm hiểu chi tiết
3. Ba câu thơ cuối: Biểu tượng cao đẹp về tình đồng chí, đồng đội
Bài thơ kết thúc bằng hình ảnh đặc sắc:
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
Đầu súng trăng treo
*Hình ảnh “rừng hoang sương muối”: rừng mùa đông Việt Bắc, sương muối phủ đầy trời  sự hùng vĩ và khắc nghiệt của thiên nhiên *Từ “chờ” thể hiện tư thế chủ động, họ đứng cạnh nhau, im lặng, phục kích chờ giặc tới.
Tìm hiểu chi tiết
*Hình ảnh đầu súng trăng treo: là hình ảnh độc đáo, bất ngờ, là điểm sáng của toàn bài:
*Tả thực: Trăng là người bạn, treo trên đầu ngọn súng *Liên tưởng: Súng – hình ảnh của chiến trah khói lửa

Trăng – hình ảnh của thiên nhiên trong mát, thanh bình
 Sự hòa hợp giữa súng và trăng nói lên ý nghĩa cao cả của cuộc chiến đấu: người lính cầm súng để bảo vệ cuộc sống hòa bình, súng và trăng, gần và xa, chiến sĩ và thi sĩ, thực tại và mơ mộng…
TÓM TẮT NỘI DUNG
*Bẩy câu thơ đầu: Cơ sở hình thành của tình đồng chí *Cùng hoàn cảnh xuất thân: Họ là những người lính có xuất thân từ nông dân *Họ cùng nhau chia sẻ khó khăn *Cùng chung nhiệm vụ, lí tưởng chiến đấu

2. Mười câu tiếp theo: Những biểu hiện cụ thể về vẻ đẹp và sức mạnh của tình đồng chí

*Sự cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng thầm kín của nhau *Cùng nhau chia sẻ những gian lao thiếu thốn của cuộc đời người lính

3. Ba câu thơ cuối: Biểu tượng cao đẹp về tình đồng chí, đồng đội
II. Phần giải chi tiết các câu hỏi trong sách giáo khoa