CHỦ ĐỀ 4
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

220V – AC
12V - DC

220V - AC

I. Dòng điện xoay chiều
1. Thí nghiệm

Mắc vào hai đầu của một
cuộn dây dẫn hai đèn LED
(một đèn màu đỏ, một đèn

N

S

màu vàng) song song và
ngược chiều nhau như
hình bên.

8

C1. Làm TN quan sát đèn nào sáng trong hai trường hợp:

+ Đưa nam châm
từ ngoài vào trong
cuộn dây

N

S

Đèn LED đỏ sáng

9

+ Kéo nam châm từ trong ra ngoài cuộn dây

N

S

Đèn LED vàng sáng

10

Kết quả
Nội dung

Giải thích
Hiện tượng

Tiến hành
Đưa Nam châm lại
gần cuộn dây

Đưa Nam châm ra
xa cuộn dây

Một đèn
LED sáng
Đèn LED
còn lại
sáng

Số đường sức từ
xuyên qua tiết diện
S

Tăng
Giảm

Chiều của dòng điện
trong 2 trường hợp?

Ngược
chiều
nhau

Em hãy cho biết chiều dòng điện cảm ứng trong hai trường hợp
trên có gì khác nhau?

Dòng điện cảm
ứng trong cuộn
dây đổi chiều khi
số đường sức từ
đang tăng mà
chuyển sang
giảm.

N

S

2. Kết luận
Khi số đường sức từ xuyên
qua tiết diện S của cuộn dây
tăng thì dòng điện cảm ứng
trong cuộn dây có chiều

N

S

ngược với chiều dòng điện
cảm ứng khi số đường sức từ
xuyên qua tiết diện đó giảm.

13

3. Dòng điện xoay chiều
Nếu ta liên tục lần lượt đưa nam châm vào và kéo nam
châm ra khỏi cuộn dây kín thì trong cuộn dây xuất
hiện dòng điện luân phiên đổi chiều.
Dòng điện luân phiên đổi chiều như trên gọi là
dòng điện xoay chiều.
14

II. Cách tạo ra dòng điện xoay chiều

1. Cho nam châm quay trước cuộn dây dẫn kín

15

C2. Hãy phân tích xem số ĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
biến đổi thế nào khi cho nam châm quay trước cuộn dây(Hvẽ). Từ đó
suy ra dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây có chiều biến đổi
như thế nào trong khi nam châm quay.

N
S
16

-Khi cực Bắc của NC lại gần cuộn dây thì SĐST xuyên qua tiết diện
S của cuộn dây tăng.
-Khi cực Bắc ra xa cuộn dây thì SĐST qua tiết diện S của cuộn dây
giảm.
Khi NC quay liên tục thì SĐST xuyên qua tiết diện S của cuộn dây
luân phiên tăng, giảm. Vậy dòng điện qua cuộn dây là dòng điện
17
xoay chiều.

2. Cho cuộn dây quay trong từ trường

2. Cho cuộn dây quay trong từ trường
C3 Hình bên vẽ một cuộn dẫn kín có thể quay quanh một trục thẳng
đứng trong từ trường của một NAM CHÂM.
Hãy phân tích xem số
ĐST xuyên qua tiết diện S
của cuộn dây biến thiên
như thế nào khi cuộn dây
quay.
Từ đó suy ra nhận xét về
chiều dòng điện cảm ứng
xuất hiện trong cuộn
dây?

1

N
Cuộn dây

2

S
Trục quay
19

Vị trí 2

S

N
Vị trí 1

N

S

Hình 33.3
Hình 33.3

C3. - Khi cuộn dây quay từ vị trí 1 sang vị trí 2 thì số ĐST xuyên qua tiết diện S
của cuôn dây tăng.
-Khi từ vị trí 2 quay tiếp thì số ĐST giảm.
- Nếu cuộn dây quay liên tục thì số ĐST xuyên qua tiết diện S luân phiên tăng,
giảm.
Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong cuộn dây là dòng điện xoay chiều.

3. Kết luận

Trong cuộn dây dẫn kín, dòng điện cảm ứng
xoay chiều xuất hiện khi cho nam châm
quay trước cuộn dây hay cho cuộn dây quay
trong từ trường.
21

III. VẬN DỤNG:

C4:
Trên hình 33.4 vẽ một cuộn
dây dẫn kín có thể quay trong
từ trường của một nam châm.
Hai đèn LED khác màu, mắc
S
N
song song ngược chiều vào
hai đầu cuộn dây tại cùng 1 vị
trí. Khi cho cuộn dây quay,
hai bóng đèn bật sáng, vaachj
Trả
lời:nửa
Khivòn
khung
quay
ra hai
sáng
đốinửa
diệnvòng tròn thì số đường sức từ qua khung tăng 1
đèn
LED sáng. Trên nửa vòng tròn sau, số đường sức từ giảm nên dòng điện đổi
nhau,
chiều,
đèn LED
còn lại
Giải thích
tại sao
mỗisáng.
bóng
22

Bài tập

Dòng điện cảm ứng xuất hiện trong
Trả lời:
Thả
cho nam
dao
động,
cuộn
dây
là dòng
điệnchâm
gì? Tại
sao?
khi nam châm đi xuống vị trí thẳng
đứng thì số đường sức từ xuyên qua
tiết diện ống dây tăng và ngược lại
khi nam châm chuyển động lên trên
thì số đường sức từ xuyên qua tiết
diện ống dây giảm, quá trình như thế

A

N

S

- Treo một thanh nam châm lên một
sợi dây mềm, thả cho nam châm
dao động quanh vị trí thẳng đứng
OA như hình.

O