GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HUẾ
KHOA VẬT LÝ
LÝ 2B

CHÀO MỪNG CÁC BẠN ĐẾN VỚI BÀI GIẢNG CỦA CHÚNG TÔI !
HỒ VĂN QUẾ - NGUYỄN THỊ NGỌC UYÊN - NGUYỄN THỊ THÙY TRANG
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
MẠCH ĐIỆN CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
1.Suất điện động xoay chiều
Thí nghiệm

-Cho một khung dây phẳng có diện tích S quay đều với vận tốc góc ω quanh một trục vuông góc với các đường sức của một từ trường đều có cảm ứng từ B.
- Thí nghiệm :
1.Suất điện động xoay chiều
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
- Theo định luật cảm ứng điện từ, trong khung dây xuất hiện một suất điện động biến đổi theo thời gian :
e = E0cos (ωt + φ0 )
1.Suất điện động xoay chiều
- Đó là suất điện động xoay chiều biến đổi theo thời gian theo định luât dạng sin,thường gọi tắt là suất điện động xoay chiều.
- Chu kì và tần số biến đổi của suất điện động liên hệ với tần số gốc ω bởi các công thức : T = 2, f =  ( Giống như đối vơi dao động cơ học ).

BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
2. Điện áp xoay chiều.Dòng điện xoay chiều
- Nối hai cực của máy phát điện xoay chiều với một đoạn mạch tiêu thụ điện. Trong mạch có dao động điện cưỡng bức với tần số bằng tần số của suất điện động do máy phát điện tạo ra. Giữa hai đầu đoạn mạch có một hiệu điện thế biến thiên theo thời gian theo định luật dạng sin gọi là hiệu điện thế xoay chiều hay điện áp xoay chiều.
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
- Trong trường hợp tổng quát, biểu thức của điện áp giữa hai đầu đoạn mạch xoay chiều AB nào đó và cường độ dòng điện qua nó có dạng :

u = U0 cos(ωt + φ1 )
i =I0 cos(ωt + φ2 )
2. Điện áp xoay chiều.Dòng điện xoay chiều
Trong đó :
u là điện áp tức thời giữa A và B; i là cường độ dòng điện tức thời ;ω là tần số góc; U0, I0 là các biên độ ;φ1, φ2 là pha ban đầu của điện áp và cường độ dòng điện. Ta nói trong mạch có dòng điện xoay chiều.
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
Đai lượng φ1 – φ2 gọi là độ lệch của i so với u.
Nếu φ > 0 thì u sớm pha hơn i
Nếu φ < 0 thì u trễ pha hơn i
Nếu φ = 0 thì u đồng pha với i
2. Điện áp xoay chiều.Dòng điện xoay chiều.
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
3.Đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần
- Đặt một điện áp xoay chiều u = U0cosωt vào hai đầu đoạn mạch chỉ có điện trở thuần R. Trong khoảng thời gian rất nhỏ, điện áp và cường độ dòng điện coi như không đổi, ta có thể áp dụng định luật ôm như đối với dòng điện không đổi chạy trên đoạn mạch có điện trở R :
Ta có :
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
- Như vậy, cường độ dòng điện trên điện trở thuần biến thiên đồng pha với điện áp giữa hai đầu điện trở và có biên độ xác định bởi :
3.Đoạn mạch xoay chiều chỉ có điện trở thuần
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
4.Giá trị hiệu dụng:
Tại sao chúng ta phải quan tâm đến giá trị hiệu dụng ?
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
4.Giá trị hiệu dụng:
- Cho dòng điện xoay chiều i = I0cos(t + ) chạy qua R trong một thời gian t khá dài, và đo nhiệt lượng Q tỏa ra trên điện trở trở R. Ta thấy giữa Q với I0, R, t ta có hệ thức :
- Nếu cho dòng điện không đổi cường độ dòng điện chạy qua điện trở nói trên trong cùng thời gian t sao cho nhiệt lượng toả ra cũng bằng Q, nghĩa là :
Q = RI2t
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
- Đại lượng I xác định như trên gọi là giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện xoay chiều hay cường độ hiệu dụng của dòng điện xoay chiều
Cường độ hiệu dụng của dòng điện xoay chiều bằng cường độ của một dòng điện không đổi, nếu cho hai dòng điện đó lần lượt đi qua cùng một điện trở trong những thời gian như nhau đủ dài thì nhiệt lượng toả ra bằng nhau.
4. Giá trị hiệu dụng:
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
- Tương tự ta có thể xác định được suất điện động hiệu dụng của một nguồn điện xoay chiều :
-Và điện áp hiệu dụng ở hai đầu đoạn mạch xoay chiều :
4.Giá trị hiệu dụng:
BÀI 26
DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU.MẠCH XOAY CHIỀU CHỈ CÓ ĐIỆN TRỞ THUẦN
5. Biễu diễn bằng vecto quay
- Ta có thể biễu diễn các dao động điện từ bằng các vectơ quay.Cường độ dòng điện i và điện áp u được biểu diễn bằng vectơ quay tương ứng.
Câu hỏi trắc nghiệm
?
Xin chào tạm biệt
Quý thầy, cô cùng toàn thể các bạn !