Bài 28. Động
lượng

01

Động lượng

Động lượng là đại lượng đặc trưng cho khả năng truyền
chuyển động của một vật khi tương tác với vật khác

A

A

- Viên bi nặng hơn khi
va chạm sẽ đẩy viên
bi A lăn đi xa hơn
=> Sự truyền chuyển
động phụ thuộc vào
khối lượng

Động lượng là đại lượng đặc trưng cho khả năng truyền
chuyển động của một vật khi tương tác với vật khác

A

A

- Viên bi có vận tốc
lớn hơn khi va chạm
sẽ đẩy viên bi A lăn đi
xa hơn
=> Sự truyền chuyển
động phụ thuộc vào
vận tốc

Động lượng của một vật có khối lượng m đang chuyển động
với vận tốc v là đại lượng được xác định bởi công thức:



p m.v

p: động lượng
(kg.m/s)
m: khối lượng (kg)
v: vận tốc (m/s)

1. Xe tải và xe ô tô chạy cùng vận tốc. Em hãy cho biết động
lượng của xe tải hay
xe ô tô lớn hơn?

Bài làm
- Động lượng của xe tải lớn hơn vì khối lượng của xe tải lớn hơn

2. Trong trường hợp sút phạt 11 m, tại sao thủ môn khó bắt bóng
hơn nếu bóng
có động lượng tăng?

Bài làm
- Vì khi động lượng của quả bóng tăng tức là vận tốc của bóng khi tới tay
thủ môn tăng. Do vậy thủ môn khó bắt bóng hơn

3. Vẽ vectơ động lượng của một quả bóng tennis vừa bật ra khỏi
mặt vợt


p

km/h

4. Tính độ lớn động lượng trong các trường hợp sau:
a) Một xe buýt khối lượng 3 tấn đang chuyển động với tốc độ 72

b) Một hòn đá khối lượng 500 g chuyển động với tốc độ 10 m/s
c) Một electron chuyển động với tốc độ 2.107 m/s. Biết khối lượng
Hướng-31 kg
electron bằng 9,1.10
Bài làm
dẫn
- Động lượng:
a) Động lượng của xe buýt là:
p = m.v
p = m.v = 3000.20 = 60000
(kg.m/s)
b) Động lượng của hòn đá là:
p = m.v = 0,5.10 = 5 (kg.m/s)
c) Động lượng của electron là:
p = m.v = 9,1.10-31.2.107
= 1,82.10-23 (kg.m/s)

5. Một xe tải có khối lượng 1,5 tấn chuyển động với tốc độ 36
km/h và một ô tô
có khối lượng 750 kg chuyển động ngược chiều với tốc độ 54
km/h. So sánh động
Hướnglượng của hai xe
Bài làm
dẫn
- Động lượng:
- Động lượng của xe tải là:
p = m.v
p1 = m1.v1 = 1500.10 = 15000
(kg.m/s)
- Động lượng của xe ô tô là:
p2 = m2.v2 = 750.15 = 11250
(kg.m/s)
- Vậy động lượng của xe tải > xe ô
tô

6. Tại sao đơn vị của động lượng còn có thể viết là N.s
Hướng
dẫn
- Định luật 2 Newton:

F m.a
kg.m
 N kg.m/ s  2
s
kg.m
 N.s 
s
 N.s kg.m/ s
2

Bài làm
- Đơn vị của động lượng là: kg.m/s
- Mà ta có:

N kg.m/ s2  N.s kg.m/ s
=> Đơn vị động lượng còn có thể
viết là N.s

02

Xung lượng của lực

Xung lượng của lực là đại lượng đặc trưng cho lực tác dụng
lên vật trong khoảng thời gian ngắn Δt


F.t

Liên hệ giữa xung lượng của lực và độ biến thiên động lượng

   
F.t p2  p1


 F.t  p

- Quả bóng đang lăn với vận tốc v1, sau khi
tác dụng lực F trong khoảng thời gian Δt
thì vận tốc của nó thay
 đổi
 thành v2, ta có:


v2  v1
F m.a m.
t  



 F.t m.v2  m.v1 p2  p11
=> Xung lượng của lực tác dụng lên vật
trong một khoảng thời gian bằng độ biến
thiên động lượng của vật trong khoảng

Dạng tổng quát của định luật 2 Newton: Tổng hợp lực tác
dụng lên vật bằng tốc độ thay đổi động lượng của vật



  p
F.t  p  F 
t

7. Một quả bóng khối lượng m đang bay ngang với tốc độ v thì
đập vào một bức
tường và bật trở lại với cùng tốc độ. Xung lượng của lực gây ra
bởi tường lên quả bóng là:
A. mv
B. –mv
C. 2mv
D. -2mv

Bài làm
v1
- Chọn chiều dương là chiều quả

bóng bay vào tường
v2
- Xung lượng của lực là:
F.t  p2  p1  mv1  mv2
Hướng
dẫn
 mv  mv  2mv
- Xung lượng của lực:
   
- Đáp án D
F.t p2  p11

 F.t  p2  p11

8. Một quả bóng gôn có khối lượng 46 g đang nằm yên, sau một
cú đánh quả
bóng bay lên với tốc độ 70 m/s. Tính xung lượng của lực và độ lớn
trung bình của Hướng
lực tác dụng vào quả bóng. Biết thời gian tác dụng là
Bài làm
0,5.10-3 s
dẫn
- Xung lượng của lực:
- Xung lượng của lực là:
   
F.t p2 m.v2 0,046.70 3,22N.s
F.t p2  p1
 F.t p2  0
- Định luật 2 Newton dạng tổng
quát 
là:
p p2  p1 3,22  0
F 

6440N
- Định luật 2 Newton dạng tổng
3
t
t
0,5.10
quát:
p p2  p1
F 
t
t

9. Hai vật có khối lượng lần lượt là m1 = 1 kg và m2 = 2 kg,
chuyển động với vận
tốc có độ lớn lần lượt là v1 = 3 m/s và v2 = 2 m/s
a) Tính động lượng của mỗi vật
Hướng
Bài làm
b) Vật nào khó dừng lại hơn? Vì sao?
dẫn
a) Động lượng:
a) Động lượng của vật 1 là:
p = m.v
p1 = m1.v1 = 1.3 = 3 (kg.m/s)
b) Vật có động lượng càng lớn thì
- Động lượng của vật 2 là:
càng khó dừng lại
p2 = m2.v2 = 2.2 = 4 (kg.m/s)
b) Vật 2 khó dừng lại hơn do có
động lượng lớn hơn