Bài 28. Động
lượng

CHƯƠNG V: ĐỘNG LƯỢNG

I. Động lượng

A

A

- Viên bi nặng hơn khi va
chạm sẽ đẩy viên bi A lăn
đi xa hơn
=> Sự truyền chuyển động
phụ thuộc vào khối lượng

A

A

- Viên bi có vận tốc
lớn hơn khi va chạm
sẽ đẩy viên bi A lăn
đi xa hơn
=> Sự truyền chuyển
động phụ thuộc vào
vận tốc

Đại lượng đặc trưng cho khả năng truyền chuyển động của một vật
khi tương tác với vật khác gọi là động lượng của vật
Động lượng của một vật có khối lượng m đang chuyển động với vận tốc v
là đại lượng được xác định bởi công thức:

⃗
𝑝 =𝑚 . ⃗
𝑣
p: động lượng
(kg.m/s)
m: khối lượng (kg)
v: vận tốc (m/s)

Động lượng là một đại lượng vec tơ có cùng
hướng với vận tốc của vật
Đơn vị động lượng là: kg.m/s

1. Xe tải và xe ô tô chạy cùng vận tốc. Em hãy cho biết động
lượng của xe tải hay xe ô tô lớn hơn?

Bài làm

- Động lượng của xe tải lớn hơn vì khối lượng của xe tải lớn hơn

2. Trong trường hợp sút phạt 11 m, tại sao thủ môn khó bắt
bóng hơn nếu bóng có động lượng tăng?

Bài làm

- Vì khi động lượng của quả bóng tăng tức là vận tốc của bóng khi tới
tay thủ môn tăng. Do vậy thủ môn khó bắt bóng hơn

3. Vẽ vectơ động lượng của một quả bóng tennis vừa bật ra khỏi
mặt vợt

4. Tính độ lớn động lượng trong các trường hợp sau:
a) Một xe buýt khối lượng 3 tấn đang chuyển động với tốc độ 72 km/h
b) Một hòn đá khối lượng 500 g chuyển động với tốc độ 10 m/s
c) Một electron chuyển động với tốc độ 2.107 m/s. Biết khối lượng electron bằng
9,1.10-31 kg
Hướng
Bài làm
dẫn
- Động lượng:
a) Động lượng của xe buýt là:
p = m.v
p = m.v = 3000.20 = 60000 (kg.m/s)

b) Động lượng của hòn đá là:
p = m.v = 0,5.10 = 5 (kg.m/s)
c) Động lượng của electron là:
p = m.v = 9,1.10-31.2.107
= 1,82.10-23 (kg.m/s)

5. Một xe tải có khối lượng 1,5 tấn chuyển động với tốc độ 36 km/h và một ô tô
có khối lượng 750 kg chuyển động ngược chiều với tốc độ 54 km/h. So sánh động
lượng của hai xe

- Động lượng:

Hướng
dẫn
p = m.v

Bài làm

- Động lượng của xe tải là:
p1 = m1.v1 = 1500.10 = 15000 (kg.m/s)
- Động lượng của xe ô tô là:
p2 = m2.v2 = 750.15 = 11250 (kg.m/s)
- Vậy động lượng của xe tải > xe ô tô

6. Tại sao đơn vị của động lượng còn có thể viết là N.s
Hướng
dẫn
- Định luật 2 Newton:

Bài làm

- Đơn vị của động lượng là: kg.m/s
- Mà ta có:
=> Đơn vị động lượng còn có thể viết là
N.s

II. Xung lượng của lực

I. Xung lượng:
Xung lượng của lực là đại lượng đặc trưng cho lực tác dụng lên vật trong
khoảng thời gian ngắn Δt

⃗
𝐹 .∆𝑡

2. Liên hệ giữa xung lượng của lực và độ biến thiên động lượng
Quả bóng đang lăn với vận tốc v1, sau khi tác dụng lực trong khoảng thời gian Δt
thì vận tốc của nó thay đổi thành v2, ta có:

Xung lượng của lực tác dụng lên vật trong
một khoảng thời gian bằng độ biến thiên
động lượng của vật trong khoảng thời gian đó

3. Dạng tổng quát của định luật 2 Newton:

⃗
∆
𝑝
⃗
𝐹 =
∆ 𝑡
Tổng hợp lực tác dụng lên vật bằng tốc độ thay đổi động lượng
của vật

là:

7. Một quả bóng khối lượng m đang bay ngang với tốc độ v thì đập vào một bức
tường và bật trở lại với cùng tốc độ. Xung lượng của lực gây ra bởi tường lên quả bóng
A. mv

B. –mv

C. 2mv

D. -2mv

Bài làm
- Chọn chiều dương là chiều quả bóng bay
vào tường
- Xung lượng của lực là:
Hướng
dẫn
- Xung lượng của lực:

Đáp án D

8. Một quả bóng gôn có khối lượng 46 g đang nằm yên, sau một cú đánh quả
bóng bay lên với tốc độ 70 m/s. Tính xung lượng của lực và độ lớn trung bình của
lực tác dụng vào quả bóng. Biết thời gian tác dụng là 0,5.10-3 s
Hướng
Bài làm
dẫn
- Xung lượng của lực:
- Xung lượng của lực là:

- Định luật 2 Newton dạng tổng
quát:

- Định luật 2 Newton dạng tổng
quát là:

9. Hai vật có khối lượng lần lượt là m1 = 1 kg và m2 = 2 kg, chuyển động với vận
tốc có độ lớn lần lượt là v1 = 3 m/s và v2 = 2 m/s
a) Tính động lượng của mỗi vật
b) Vật nào khó dừng lại hơn? Vì sao?
Hướng
Bài làm
dẫn
a) Động lượng:
a) Động lượng của vật 1 là:
p = m.v
p1 = m1.v1 = 1.3 = 3 (kg.m/s)
b) Vật có động lượng càng lớn thì
- Động lượng của vật 2 là:
càng khó dừng lại
p2 = m2.v2 = 2.2 = 4 (kg.m/s)
b) Vật 2 khó dừng lại hơn do có
động lượng lớn hơn