Tình huống.
Đúng vào giờ môn sinh học hôm đó thì cô giáo chủ nhiệm lớp 9A
đưa một học sinh vào lớp. “Giới thiệu với các em, kể từ hôm nay lớp 9A
của chúng ta có thêm thành viên mới là bạn Trần Bình An, bạn là một
trường hợp đặc biệt, bị bệnh bạch tạng do ảnh hưởng chất độc màu da
cam, rất mong các bạn trong lớp chúng ta chia sẻ và giúp đỡ bạn ấy.
Thế nhưng khi cô giáo vừa ra khỏi lớp thì nhiều bạn đã xì xầm với
nhau bởi An mang trên mình vẻ ngoài khác lạ so với người bình thường,
với nước da màu trắng, tóc trắng, cặp mắt mầu hồng pha lẫn xanh
dương, một số bạn thì thầm với nhau “ không biết bệnh đó có lây không,
tốt nhất là nên tránh xa bạn ấy ra..
Theo em, thái độ các bạn như vậy có đúng không? Nội dung bài học
hôm nay sẽ một phần lý giải điều đó!

CHƯƠNG IV : BIẾN DỊ
BIẾN DỊ
Biến dị di truyền
Biến dị tổ hợp
Đột biến gen

Biến dị không di
truyền

Đột biến

Thường biến

Đột biến NST

Tiết 22 - Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I.Đột biến gen là gì ?
II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:
III. Vai trò của đột biến gen:

Tiết 22 Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I . Đột biến gen là gì ?

Đoạn gen ( a ) có trình tự sau:

T

A

G

X

A

T

T

A

X

G

a

a

b
Mất một cặp nuclêôtit

d

Thay thế một cặp
nuclêôtit

c

Thêm một cặp nuclêôtit

Tiết 22 Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I. Đột biến gen là gì ?

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen
liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit, xảy ra tại
một điểm nào đó trên ADN
Mộtdạng
số dạng
đột biến
biến?
-Các
đột biến
gen:gen
mất,phổ
thêm,
thay thế một cặp
nuclêôtit
Đột biến gen di truyền được là do khi đột biến sẽ được
tái bản
cơgen
chế tự
Độtqua
biến
là sao
biếncủa
dịADN.
di truyền ở cấp độ


phân tử

Tiết 22 Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I.Đột biến gen:

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:

Thử tên lửa

Sử dụng thuốc bảo vệ thực vật

Công ty bột ngọt Vedan thải chất thải
ra sông Thị Vải

Tác hại của Thuốc lá

Nhà máy điện hạt nhân, thử vũ khí hạt nhân
gây rò rỉ các chất phóng xạ

Mĩ rải chất độc màu da cam xuống chiến trường miền nam Việt Na

Mĩ rải chất độc màu da cam xuống chiến trường miền nam

Tiết 22 Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN
I.Đột biến gen:

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên
quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
Các dạng đột biến gen: mất, thêm, thay thế một cặp nu

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:

-Trong tự nhiên: Rối loạn trong quá trình tự sao của ADN

dưới ảnh hưởng của môi trường trong và ngoài cơ thể.

- Trong thực nghiệm: Con người gây đột biến bằng các tác
nhân vật lý hoặc hóa học

III. Vai trò của đột biến gen:

Có hại
Hình. 1 Đột biến gen làm
mất khả năng tổng hợp
diệp lục của cây mạ
(màu trắng)

Có hại
Hình 2. Lợn con có
đầu và chân sau dị
dạng

Có lợi
Hình 3. Đột biến gen ở
cây lúa (b) làm cây
cứng và nhiều bông hơn
ở giống gốc (a)

Tại sao đột biến
gen biểu hiện ra
kiểu hình
thường có hại
cho bản thân
sinh vật ?

=> Vì chúng phá vỡ sự hài hòa thống

nhất trong kiểu gen, gây ra những rối
loạn trong quá trình tổng hợp
Protein .

Gen
(một đoạn
ADN)

Biến đổi
cấu trúc
của gen

mARN

Protein

Tính trạng

Biến đổi
mARN

Biến đổi cấu
trúc protein
tương ứng

Biến đổi
kiểu hình

Tiết 22 Bài 21 : ĐỘT BIẾN GEN

I.Đột biến gen:

Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một
hoặc một số cặp nuclêôtit. Các dạng đột biến gen: mất, thêm, thay thế một
cặp nu

II.Nguyên nhân phát sinh đột biến gen:

-Tự nhiên: Rối loạn trong quá trình tự sao của ADN dưới ảnh hưởng của
môi trường trong và ngoài cơ thể.
-Nhân tạo: Con người gây đột biến bằng các tác nhân vật lý hoặc hóa
học
III. Vai trò của đột biến gen:

 - Đa số đột biến gen có hại cho bản thân sinh vật

- Một số đột biến gen có lợi --> Có ý nghĩa trong trồng trọt và
10/14/22
chăn nuôi

18

Vậy mỗi chúng ta cần làm gì để bảo vệ môi trường hạn
chế tác nhân gây đột biến cho người và sinh vật
-Sử dụng hợp lí nguồn thuốc bảo vệ thực vật.
-Không xả rác bừa bãi nhất là vỏ chai thuốc trừ sâu...
-Đảm bảo an toàn thực phẩm
-Chống chiến tranh vũ khí hạt nhân, các vụ thử tên lửa ,sản
xuất vũ khí hóa học …
-Tích cực bảo vệ môi trường đất, nước, không khí trong
lành => Trồng và bảo vệ cây xanh

TỔNG KẾT
Tình huống.
Đúng vào giờ môn sinh học hôm đó thì cô giáo chủ nhiệm lớp 9A đưa một học sinh vào lớp.
“Giới thiệu với các em, kể từ hôm nay lớp 9A của chúng ta có thêm thành viên mới là bạn Trần
Bình An, bạn là một trường hợp đặc biệt, bị bệnh bạch tạng do ảnh hưởng chất độc màu da cam,
rất mong các bạn trong lớp chúng ta chia sẻ và giúp đỡ bạn ấy.
Thế nhưng khi cô giáo vừa ra khỏi lớp thì nhiều bạn đã xì xầm với nhau bởi An mang trên mình
vẻ ngoài khác lạ so với người bình thường, với nước da màu trắng, tóc trắng, cặp mắt mầu hồng
pha lẫn xanh dương, một số bạn thì thầm với nhau “ không biết bệnh đó có lây không, tốt nhất là
nên tránh xa bạn ấy ra..
- Đây là trường hợp do một đột biến gen lặn gây ra.
- Đột biến gen di truyền được nhưng không lây truyền qua những con đường

như ăn uống, tiếp xúc,...vì vậy mỗi chúng ta cần có thái độ đúng đắn và biết chia sẻ đối
với những người bị bệnh do đột biến gen.
Sau khi được giải thích các bạn trong lớp đã tiến lại gần và hỏi han, trò chuyện với bạn
an. Cám ơn tập thể lớp đã hiểu và chia sẻ cùng bạn An!

TỔNG KẾT
Câu 1: Đột biến gen là:
A. Những biến đổi trong cấu trúc của ARN liên quan tới
một cặp nuclêôtit
B. Những biến đổi trong cấu trúc của ARN liên quan tới
một số cặp nuclêôtit
C. Những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới
một hoặc một số cặp nuclêôtit
D. Những biến đổi trong gen liên quan tới một số nuclêôtit

O

Câu 2: Nguyên nhân gây ra đột biến gen ?
A. Các tác nhân vật lý trong ngoại cảnh
B. Các tác nhân hóa học trong ngoại cảnh.
C. Các rối loạn trong quá trình tự sao của
ADN
D. Cả A, B và C đúng

O

Câu 3: Nếu gen cấu trúc bị biến đổi sẽ dẫn đến hậu quả:
A. Biến đổi cấu trúc ARN
B. Biến đổi cấu trúc nhiễm sắc thể
C. Biến đổi cấu trúc Protein

D. Biến đổi cấu trúc ARN dẫn tới biến đổi cấu trúc
O
Protein và tính trạng tương ứng

Câu 4: Các dạng đột biến gen phổ biến là:
A. Mất, thêm, giảm một cặp nucleotit

B .Mất, thêm, thay thế một cặp nucleotit
O
C. Mất, thêm, giảm một nucleotit
D. Mất, thêm, thay một nucleotit


Một gen có số Nucleotic loại A= 10 và loại G=20

a/ Sau khi đột biến gen: A= 11, G=20. Đây thuộc loại
dạng đột biến gì ?
b/ Sau khi đột biến gen: A= 9,G= 21. Đây thuộc loại
dạng đột biến gì ?
c/ Sau khi đột biến gen: A= 9,G= 20. Đây thuộc loại
dạng đột biến gì ?

Đáp án : a/ Đột biến thêm cặp ,đó là cặp A-T
b/ Đột biến thay thế ,thay cặp A-T bằng G-X
c/ Đột biến mất cặp, đó là mất cặp A-T


Hướng dẫn về nhà:
- Các em học bài và trả lời các câu hỏi 1,2,3/64 SGK.
- Đọc và nghiên cứu trước bài: Đột biến cấu trúc NST

