Trường THCS Thanh Lâm

GV: Nguyễn Thị Dung

Biến dị

Biến dị di truyền

Biến dị tổ hợp

Đột biến gen

Biến dị không di truyền

Đột biến

Thường biến

Đột biến nhiễm sắc thể

I. Đột biến gen là gì?
Quan sát tranh, thảo luận nhóm và
hoàn thành bảng sau:
Đoạn
ADN

b

c

d

Số Cặp
Nuclêôtit

Điểm khác so với
đoạn (a)

Đặt tên dạng
biến đổi

I. Đột biến gen là gì?
Đoạn
ADN

Số Cặp

Nuclêôtit

Điểm khác so
với đoạn (a)

Đặt tên dạng
biến đổi

Mất cặp 1
nuclêôtit
Thêm cặp 1
nuclêôtit

b

4

Mất một cặp
X-G

c

6

Thêm một cặp
T-A

5

Thay cặp A-T
Thay thế 1
bằng cặp G-X cặp nuclêôtit

d

a

T

A

T

A

G

X

G

X

A

T

A

T

T

A

T

A

X

G

T

A

G

X

X

d

G

G

X

b

(Mất một cặp X-G)

T

A

A

G

X

T

T

A

A

T

X

T

A

G

T

A

X

G

c

(Thêm một cặp T-A)

(Thay thế cặp A-T
bằng cặp G-X) Các dạng đột biến gen

I. Đột biến gen là gì?
- Là những biến đổi trong cấu trúc của gen thường liên
quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
- Có 3 dạng đột biến gen:
+ Mất cặp nuclêôtit.
+ Thêm cặp nuclêôtit.
+ Thay thế cặp nuclêôtit.

Do ảnh hưởng phức tạp của môi trường trong và
ngoài cơ thể tới phân tử ADN, xuất hiện trong điều
kiện tự nhiên hoặc do con người tạo ra.

Máy bay Mỹ đang rải chất diệt cỏ trong
rừng của Châu thổ sông Mê kông,
26/07/1969.

Máy bay Mỹ rải chất độc da
cam (điôxin)

Tác hại của chất độc màu da cam

Từ những nguyên nhân trên, chúng ta phải có ý thức như
thế nào trong việc bảo vệ môi trường để hạn chế sự phát
sinh đột biến gen?
Trả lời:
- Vệ sinh môi trường đất, nước….
- Sử dụng hợp lý và có biện pháp đề phòng khi sử dụng
thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ và một số chất độc khác có khả
năng gây đột biến gen.
- Hạn chế các hoạt động gây ra ô nhiễm môi trường.

Tại sao đột biến gen lại dẫn đến những biến đổi về
kiểu hình?
Trả Lời: Gen  mARN  prôtêin  tính trạng.
Biến đổi cấu trúc của gen  Biến đổi cấu trúc của ARN 
Biến đổi cấu trúc của prôtêin  Biến đổi kiểu hình.
Đột biến gen có lợi hay có hại?
Trả Lời: Đa số đột biến gen có hại cho bản thân sinh
vật. Tuy nhiên một số ít có lợi cho con người trong thực
tiễn sản xuất (trồng trọt, chăn nuôi)

Quan sát các hình dưới đây và cho biết đột biến nào có hại
và đột biến nào có lợi cho bản thân sinh vật hoặc đối với
con người?

Có hại

Có hại

Có
lợi

H21.4. Đột biến gen ở
H21.2. Đột biến gen làm mất H21.3. Lợn con có đầu và cây lúa(b)làm cây cứng
khả năng tổng hợp diệp lục chân sau dị dạng
và nhiều bông hơn ở
của cây mạ (màu trắng)
giống gốc (a)

Có lợi

Có hại

Đột biến tăng tính
Cá sấu bạch
chịu han, chịu rét ở cây lúa tạng

Có hại
Cây bạch tạng

Nêu vai trò của đột biến gen trong thực tiễn sản xuất?

Đa số đột biến gen có hại cho bản thân sinh
vật. Tuy nhiên một số ít có lợi cho con người
trong thực tiễn sản xuất (trồng trọt, chăn nuôi)

Bệnh già sớm

CỦNG CỐ
Câu 1: Nêu khái niệm đột biến gen?
Câu 2: Điền từ hoặc cụm từ thích hợp vào chỗ
trống:

Đột biến gen liên quan đến một hoặc một số
thêm
nuclêôtit
cặp
................., điển hình là dạng:
………,
thay thế cặp nuclêôtít.
mất,.......................
có hại
Đột biến gen thường ...................nhưng
cũng có
có lợi
khi ..............cho
bản thân sinh vật hoặc đối với bản
thân con người.

DẶN DÒ
 Học bài, trả lời câu hỏi 2, 3 sgk trang 64; tìm

thêm ví dụ về đột biến gen.
 Xem hình 22 trả lời các câu hỏi sgk, tìm ra
khái niệm đột biến cấu trúc NST là gì? Tìm ví
dụ về đột biến cấu trúc NST.
 Đọc thông tin, tìm hiểu nguyên nhân và vai
trò của đột biến cấu trúc NST.