Phßng gi¸o dôc huyÖn th¸i thôy
tr­êng thcs thÁI THỊNH
NhiÖt liÖt chµo mõng c¸c thÇy c« vÒ dù héi gi¶ng

GIÁO VIÊN :NGUYỄN THỊ THUỶ
TRƯỜNG :THCS ThÁI THỊNH

Quan sát các bức tranh sau và nhận xét chúng có gì
khác thường ?

CHỦ ĐỀ V: BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Biến dị di truyền

Biến dị tổ hợp

Biến dị đột biến

Đột biến gen

Đột biến NST

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bµi 21: ĐỘT BIẾN GEN
I- Đột biến gen là gì ?
Hãy gắn mạch còn lại cho đoạn gen sau?

a

T

A

G

X

A

T

T

A

X

G

Viết
Gen trình
(a) cótựtổng
sắp bao
xếp nhiêu
của các
cặp
cặp
-nuclêôtit?
T – G –nuclêôtit?
A–T–X–

-A–X–T–A–G–

a

d

T

A

T

A

G

X

G

X

A

T

A

T

T

A

T

A

X

G

X

G

T

A

G

X

A

T

T

A

X

G

T

A

T

A

G

X

A

T

T

A

X

G

G

X

b

c

Thảo luận nhóm : So sánh cấu trúc của đoạn gen ở hình
b, c, d với cấu trúc của đoạn gen gốc ở hình a.
Đoạn
ADN

a
số cặp
Nu

c

b
5

4

Điểm
khác so
với
đoạn a

Mất một cặp
Nucleotit
X-G

Đặt tên
dạng
biến đổi

Mất một cặp
Nucleotit

d
6

Thêm một cặp
Nucleotit
T-A

Thêm một cặp
Nucleotit

5
Thay thế cặp
Nucleotit A - T
bằng cặp
X-G
Thay thế cặp
Nucleotit này
bằng cặp khác

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bài 21 :ĐỘT BIẾN GEN

I.Đột biến gen là gì ?
- Đột biến gen là những biến đổi
Một gen có A=500 nuclêôtit
trong cấu trúc của gen liên quan
G=700 nuclêôtit
tới một hoặc một số cặp nuclêôtit.
Đã xảy ra đột biến gì nếu gen
- Các dạng đột biến gen:
đột biến có:
+ Mất một cặp nuclêôtit.
+ Thêm một cặp nuclêôtit.
+ Thay thế cặp nuclêôtit này
bằng cặp nuclêôtit khác.

a. A=501 Nu
Thêm cặp A-T
G=700 Nu
b. A=499 Nu
Thay A-T bằng G-X
G=701 Nu
c. A=499 Nu
G=700 Nu

Mất cặp A-T

T

a

e

A

G

X

A

T

T

A

X

G

T

A

AG

T
X

A
G

T
X

T

A

X

G

Đảo vị trí 1 cặp nuclêôtit

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bµi 21: ĐỘT BIẾN GEN
I- Đột biến gen là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh đột
biến gen
- Trong tự nhiên: do rối loạn
trong quá trình tự sao chép
của ADN dưới ảnh hưởng của
môi trường trong và môi
trường ngoài cơ thể.

Sự rối loạn nhân đôi của ADN

Việc sử dụng vũ khí hạt nhân.

Và thảm họa từ các nhà máy điện nguyên tử …..

Hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học

Thuốc trừ sâu

Thuốc diệt mối

Thuốc diệt muỗi

Thuốc diệt nấm

Hóa chất thực phẩm

Rác thải ...

Cháy rừng

Khói thuốc lá...

Khí thải công nghiệp...

Khói bụi giao thông...

Hình ảnh máy bay Mĩ đang rải chất diệt cỏ (đioxin) xuống chiến
trường miền nam Việt Nam năm 1969

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bµi 21: ĐỘT BIẾN GEN
I- Đột biến gen là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh đột
biến gen
- Trong tự nhiên: do rối loạn

trong quá trình tự sao chép
của ADN dưới ảnh hưởng của
môi trường trong và môi
trường
ngoài
cơ thể.
-Trong thực
nghiệm:
con người
đã gây ra đột biến gen bằng các
tác nhân vật lý, hoá học.

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bµi 21: ĐỘT BIẾN GEN
I- Đột biến gen là gì ?
II- Nguyên nhân phát sinh đột
Nhắc lại mối quan hệ giữa gen và tính trạng?
biến gen
III- Vai trò của đột biến gen
Gen

mARN

Pr«tªin

TÝnh tr¹ng

Tại sao đột biến gen gây biến đổi kiểu hình?
Biến đổi
trong cấu
trúc của
gen

Biến đổi
kiểu hình

Biến đổi mARN

Biến đổi
Protein
tương
ứng

Đột biến gen ở thực vật : có hại

ĐBG làm mất khả năng tổng hợp
diệp lục ở cây mạ ( màu trắng)

Cà rốt nhiều củ nhỏ

ĐBG làm mất khả năng tổng hợp
diệp lục ở cây đậu ( màu trắng)

Dưa hấu đôi

Đột biến gen ở động vật : có hại

Bò 6 chân

Rắn hai đầu

Đột biến gen ở người : có hại

Bệnh già sớm

Bệnh máu khó đông

Hình ảnh ở ngươì bị ảnh hưởng chất độc da cam

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

I. Đột biến gen là gì?
II. Nguyên nhân phát sinh ĐBG:
III. Vai trò của đột biến gen:
- Tác hại: Đột biến gen thể hiện
ra kiểu hình thường có hại cho
bản thân sinh vật.

Tại sao đột biến gen
thường có hại cho bản
thân sinh vật?
Vì chúng phá vỡ sự thống nhất hài
hoà trong kiểu gen đã qua chọn lọc tự
nhiên và duy trì lâu đời trong điều
kiện tự nhiên, gây ra những rối loạn
trong quá trình tổng hợp prôtêin.

Đột biến gen có lợi do con người tạo ra

Đậu nhiều hạt

Ngô nhiều hạt

Đột biến thân lùn ở lúa

Lúa có khả năng chịu hạn cho
năng suất cao.

Gà thịt

Gà phượng hoàng

Gà rừng hoang dại

Gà chọi

Gà
trứng

Su hào

Cải thảo
Cải xoăn

Súp lơ trắng

Súp lơ xanh

Cải hoang dại

Bắp cải

CHỦ ĐỀ V : BIẾN DỊ DI TRUYỀN
Bài 21: ĐỘT BIẾN GEN

I. Đột biến gen là gì?
II. Nguyên nhân phát sinh ĐBG:
III. Vai trò của đột biến gen:
- Tác hại: Đột biến gen thể hiện
ra kiểu hình thường có hại cho
bản thân sinh vật.
- Lợi ích: Làm xuất hiện nhiều gen
mới, là nguyên liệu cho tiến hoá và
chọn giống.

Để hạn chế đột biến gen cần lưu ý :

GHI NHỚ

LUYỆN TẬP
Một gen có 2400 nu trong đó A = 300 nu.
1. Tính số lượng nuclêôtit của từng loại?
2. Do tác động của tia phóng xạ, gen đột biến có A = 300 nu, G = 901 nu.
a. Đây là dạng đột biến gì?
b. Tính tổng số nuclêôtit của gen đột biến?
Bài làm
1. Theo NTBS : A=T ; G=X
Ta có : N = A+T+ G + X = 2A + 2G = 2400 nu
Mà A = T = 300 nu
=> G = X = 2400 – (300 x 2) : 2 = 900 nu
Vậy A = T = 300 nu, G = X = 900 nu
2. a. Đây là dạng đột biến: thêm cặp G – X
b. Tổng số Nu của gen đột biến = (300 x 2) + (901 x 2)= 2402 nu

- Học bài theo vở ghi và theo sgk
- Trả lời các câu hỏi trong vở bài tập
- Xem trước bài 22 : Đột biến NST
+ Tìm hiểu các dạng đột biến nhiễm sắc thể
+ Nguyên nhân phát sinh
+ Tính chất (lợi ích, tác hại)

Luật chơi

Từ chìa khoá là một từ gồm 6 chữ cái. Để tìm
được từ chìa khoá phải tìm được 6 từ hàng
ngang. Số ô chữ trong mỗi hàng ngang tương
ứng với số chữ cái trong từ chìa khoá.

ÔsốÔ
số4:số1:(Gåm
3:(Gåm
Từ
(Gåm
chìa
9ch÷
khoá:Hiện
ch÷
c¸i)
Lo¹i
tượng
®¬n
con
ph©n
cái
cÊu
khác
t¹o
với
nªn
bốtruyền
ADN
mẹ và
Ô
6
6
ch÷
c¸i)
c¸i)
Người
§©y
đặt
lµ
mét
nền
trong
móng
nh÷ng
cho
di
Ô
số
2:
(Gåm 88 ch÷
ch÷ c¸i)
c¸i) Lo¹i
Hiện đơn
tượng
contạo
c¸inên
sinhprotein
ra giống
Ô
số
6:(Gåm
phân
khác nhaucña
ở nhiều
chi tiết
là hîp
hiệnADN
tượng gì
học
qu¸axit
tr×nh
tæng
Ô số 5: (Gåm
bố nguyªn
mẹ3 ch÷t¾c
c¸i) Loại
nuclêic
có cấu
trúc 2 mạch
1
2
3
4
5
6

D
N U C L
M E
A
A X I T A M

æ
T
O
D
N
N

S
R
T
E

U N G
U Y Ò N
I T
N

CHƯƠNG IV: BIẾN DỊ
BIẾN DỊ
Biến dị di truyền

Biến dị tổ hợp

Biến dị không di truyền
( thường biến)

Biến dị đột biến

Đột biến gen

Đột biến NST