ĐỘT BIẾN NHIỄM SẮC THỂ
(Tiết 3 )
SINH HỌC 9
CHỦ ĐỀ
b. 6n
c. 9n
e. 12n
a. 3n
?
g. 3,5n
i. 4,5n
d. 9,5n
Các đáp án dưới đây đáp án nào là bội số của n?
3. THỂ ĐA BỘI
6n
9n
12n
3n
Hình 24.2: mô tả số lượng NST trong các tế bào sinh dưỡng ở cây cà độc dược
Các bộ NST 3n, 6n, 9n, 12n … có hệ số n khác thể lưỡng bội như thế nào ?
=> Bội số của n (Nhiều hơn 2n)
3. THỂ ĐA BỘI
* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:
Bài tập: Em hãy gọi tên các cơ thể đa bội có bộ NST là 3n, 4n, 5n, 6n,..., 9n, 12n ..?
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
6n : thể lục bội
9n : thể cửu bội
5n : thể ngũ bội
12n : thể thập nhị bội
2n+1
3n
Thể tam bội
Thể ba nhiễm
3. THỂ ĐA BỘI
* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
5n : thể ngũ bội
6n : thể lục bội…..
Tế bào cây rêu
2n
3n
4n
Củ cải
2n
4n
Táo
2n
4n
Cà độc dược
3n
6n
9n
12n
+ Các cơ quan của cơ thể đa bội
có gì khác so với thể lưỡng bội?
Giải thích?
Giải thích: Do thể đa bội có số lượng NST, ADN tăng gấp bội -> quá trình tổng hợp chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ, làm tăng kích thước tế bào và cơ quan.
Đồng thời sinh trưởng, phát triển mạnh, chống chịu tốt.
Quan sát H.24.1 -> H24.4 SGK hoàn thành bảng sau
+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước các cơ quan như thế nào ?
Tế bào cây rêu
2n
3n
4n
Củ cải
2n
4n
Táo
2n
4n
Cà độc dược
3n
6n
9n
12n
n
+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước các cơ quan như thế nào ?
?
=> Mức bội thể càng tăng, kích thước tế bào, cơ quan càng lớn…(Theo tỉ lệ thuận)
n; 2n; 3n; 4n
3n; 6n; 9n; 12n
2n; 4n
2n; 4n

Tăng dần theo hệ số n
Quan sát H.24.1 -> H24.4 SGK hoàn thành bảng sau
+ Sự tương quan giữa mức độ bội thể (số n) và kích thước các cơ quan như thế nào ?
Tế bào cây rêu
2n
3n
4n
Củ cải
2n
4n
Táo
2n
4n
Cà độc dược
3n
6n
9n
12n
n
?
- Có thể nhận biết cây đa bội bằng mắt thường qua những dấu hiệu nào?
=> Kích thước cơ quan sinh dưỡng ( thân, lá, củ...), cơ quan sinh sản
( hoa, quả...) lớn hơn so với thể lưỡng bội.
Quan sát các hình ảnh về thể đa bội - > trả lời các câu hỏi và hoàn thành bảng sau:
Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
?
Dưa hấu không hạt
Bắp cải và hành
ít TAM BỘI (3n)
CẢI CÚC TAM BỘI (3n)
Bắp cải và khoai tây quá cỡ....... !
Bí đỏ đa bội khổng lồ
Súp lơ và nấm đa bội

Quả
Quả
Quả
Quả
Quả
Quả
Lá
Lá
Hoa
Hoa
Lá
Lá
Có thể khai thác những đặc điểm nào ở cây đa bội trong chọn giống cây trồng?
=>Có thể khai thác những đặc điểm “tăng kích thước của thân, lá, củ, quả, hoa...” để tăng năng suất của những cây trồng cần sử dụng các bộ phận này.
=> Tạo giống có năng suất cao, chống chịu tốt với các điều kiện của môi trường
3. THỂ ĐA BỘI
* Thể đa bội là cơ thể mà trong tế bào sinh dưỡng có số NST
là bội số của n (nhiều hơn 2n).
* Các dạng thể đa bội:
3n : thể tam bội
4n : thể tứ bội
5n : thể ngũ bội
6n : thể lục bội…..
* Tế bào đa bội có số lượng NST tăng gấp bội, số lượng ADN cũng tăng tương ứng, vì thế quá trình tổng hợp các chất hữu cơ diễn ra mạnh mẽ hơn dẫn tới kích thước tế bào của thể đa bội lớn, cơ quan sinh dưỡng to, sinh trưởng phát triển mạnh và chống chịu tốt.
Chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Thể đa bội là dạng đột biến mà tế bào sinh dưỡng của cơ thể:
A Mang bộ NST là một bội số của n.
B. Bộ NST bị thừa 1 hoặc vài NST của cùng một cặp NST.
C. Mang bộ NST là bội số của n và lớn hơn 2n.
D. Mang bộ NST bị thừa 1 NST.
Luyện tập-Vận dụng
Câu 2: Đột biến số lượng NST gồm những dạng nào?
A. Mất đoạn, lặp đoạn, đảo đoạn.
B. Đột biến dị bội và đột biến đa bội.
C. Đột biến cấu trúc và đột biến số lượng.
D. Đột biến về kiểu hình và kiểu gen.
Câu 3: Loại đột biến nào làm tăng kích thước tế bào?
A. Đột biến lặp đoạn.
B. Đột biến đa bội.
C. Đột biến dị bội.
D. Đột biến mất đoạn
Hướng dẫn về nhà
- Trả lời câu hỏi cuối bài ( bỏ câu 2)
- Sưu tầm tranh ảnh sự biến đổi kiểu hình theo môi trường
Đọc trước bài: Thường biến.
Tìm hiểu:
+ Thường biến là gì?
+ Mức phản ứng là gì?
+ Phân biệt thường biến với đột biến.
D
I
T
R
U
Y
Ề
N
M
Ấ
T
Đ
O
Ạ
N
B
I
Ế
N
D
Ị
T
Ổ
H
Ợ
P
T
H
Ể
D
Ị
B
Ộ
I
N
S
T
T
H
Ể
Đ
A
B
Ộ
I
B
I
Ế
N
D
Ị
4
3
2
1
6
5
7
TRÒ CHƠI Ô CHỮ
TỪ CHÌA KHÓA