Thứ Năm, ngày 8 tháng 12 năm
2022
Luyện từ và câu

I. Nhận xét
1. Đọc lại đoạn đối thoại giữa ông Hòn Rấm với chú bé Đất trong
truyện Chú Đất Nung:
Ông Hòn Rấm cười bảo :
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia
mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại :
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao? Đã là người thì phải dám xông pha, làm
được nhiều việc có ích.

I. Nhận xét:
1. Tìm câu hỏi của ông Hòn Rấm.
Ông Hòn Rấm cười bảo:
- Sao chú mày nhát thế? Đất có thể nung trong lửa kia mà!
Chú bé Đất ngạc nhiên hỏi lại:
- Nung ấy ạ?
- Chứ sao?
ích.

Đã là người thì phải dám xông pha, làm được nhiều việc có

Đọc lại các câu hỏi của ông Hòn Rấm

I. Nhận xét:
2. Theo em, các câu hỏi của ông Hòn Rấm có dùng để hỏi về điều chưa biết

không? Nếu không chúng được dùng làm gì?
Câu hỏi
- Sao chú mày nhát thế?

- Chứ sao?

Mục đích
- Ông

Hòn Rấm chê chú bé
Đất nhát.
- Ông Hòn Rấm khẳng địnhđất
có thể nung trong lửa.

I. Nhận xét:
Em bé của Trang mới được 11 tháng tuổi mà đã chập chững tập
đi. Mẹ phấn khởi nói:
- Con trai của mẹ giỏi thế?
Lan và Hoa cùng xem một bộ phim. Lan bảo phim đó hay nhưng
Hoa lại bảo: “Phim đó mà hay à?”

Câu hỏi
- Sao chú mày nhát thế?

Mục đích
- Ông

Hòn Rấm chê chú bé
Đất nhát.
- Con trai của mẹ giỏi thế? - Mẹ khen em chóng biết đi.
- Chứ sao?

- Ông Hòn Rấm khẳng định
đất có thể nung trong lửa.

“Phim đó mà hay à?”

-Hoa phủ định ý kiến của Lan.

I. Nhận xét:

3. Trong nhà văn hóa, em và bạn say sưa trao đổi với nhau về
bộ phim đang xem. Bỗng có người bên cạnh bảo: “ Các cháu có
thể nói nhỏ hơn không? ”
,

Em hiểu câu hỏi ấy có ý nghĩa gì?

Câu hỏi
- Sao chú mày nhát thế?

Mục đích
- Ông

Hòn Rấm chê chú bé
Đất nhát.

- Con trai của mẹ giỏi thế? - Mẹ khen em chóng biết đi.
- Chứ sao?

- Ông Hòn Rấm khẳng định
đất có thể nung trong lửa.

“Phim đó mà hay à?”

-Hoa phủ định ý kiến của Lan.

“Các cháu có thể nói nhỏ
hơn không?”

- Câu hỏi dùng để
nêu muốn.,
mong

yêu cầu

Câu hỏi
- Sao chú mày nhát thế?

Mục đích
Hòn Rấm chê chú bé
Đất nhát.
- Ông

đíchmẹ
dùng
-Ngoài
Con mục
trai của
giỏi thế? - Mẹ khen em chóng biết đi.
câu hỏi để hỏi về điều

- Chứ
sao?
chưa
biết,
người ta còn
dung câu hỏi để làm gì?

“Phim đó mà hay à?”
“Các cháu có thể nói nhỏ
hơn không?”

- Ông Hòn Rấm khẳng định
đất có thể nung trong lửa.
-Hoa phủ định ý kiến của Lan.
- Câu hỏi dùng để
nêu muốn.,
mong

yêu cầu

II. Ghi nhớ:
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn …

III. Luyện tập:
Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?
a) Dỗ mãi mà em bé vẫn khóc, mẹ bảo: “Có nín đi không? Các chị ấy
cười cho đây này.”
b) Ánh mắt các bạn nhìn tôi như trách móc: “Vì sao cậu lại làm phiền
lòng cô như vậy ?”
c) Chị tôi cười: “Em vẽ thế này mà bảo là con ngựa à ?”
d) Bà cụ hỏi một người đang đứng vơ vẩn trước bến xe: “Chú có thể xem
giúp tôi mấy giờ có xe đi miền Đông không?”

Bài 1: Các câu hỏi sau được dùng làm gì?

Câu hỏi

Dùng làm gì?

a) Có nín đi không?

Mẹ yêu cầu em bé nín khóc.

b) Vì sao cậu lại làm phiền
lòng cô như vậy?

Thể hiện ý chê trách

c) Em vẽ thế này mà bảo là
con ngựa à?

Chị chê em vẽ không
giống con ngựa.

d) Chú có thể xem giúp tôi mấy
giờ có xe đi Miền Đông không?

Bà cụ nhờ cậy giúp đỡ.

Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
a) Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô hiệu
trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình thức câu hỏi
để nói với bạn: chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.
b) Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn
gàng,ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.
c) Trong giờ kiểm tra em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ ra.
Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.”
Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu ý
kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.

Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống cho sau đây:
a) Trong giờ sinh hoạt đầu tuần của toàn trường, em đang chăm chú nghe cô
hiệu trưởng nói thì một bạn ngồi cạnh hỏi chuyện em. Em hãy dùng hình
thức câu hỏi để nói với bạn: chờ xong giờ sinh hoạt sẽ nói chuyện.

- Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói chuyện
được không?
b, Đến nhà một bạn cùng lớp, em thấy nhà rất sạch sẽ, đồ đạc sắp xếp gọn
gàng,ngăn nắp. Hãy dùng hình thức câu hỏi để khen bạn.

- Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?

c) Trong giờ kiểm tra em làm sai một bài tập, mãi đến khi về nhà em mới nghĩ
ra. Em có thể tự trách mình bằng câu hỏi như thế nào?

- Bài toán không khó sao mình làm sai vậy nhỉ?
d) Em và các bạn trao đổi về các trò chơi. Bạn Linh bảo: “Đá cầu là thích nhất.”
Bạn Nam lại nói: “Chơi bi thích hơn.” Em hãy dùng hình thức câu hỏi để nêu
ý kiến của mình: chơi diều cũng thú vị.

- Chơi diều cũng thú vị chứ?

Bài 2: Đặt câu phù hợp với các tình huống đã cho:
a. Bạn có thể chờ hết giờ sinh hoạt, chúng mình cùng nói
chuyện được không?
b.Sao nhà bạn sạch sẽ, ngăn nắp thế?
c. Bài toán không khó sao mình làm sai vậy nhỉ?
d. Chơi diều cũng thú vị chứ?

Bài 3: Hãy nêu một vài tình huống có thể dùng câu hỏi để:
a) Tỏ thái độ khen, chê.
b) Khẳng định, phủ định.
c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn.

a) Tỏ thái độ khen, chê.
- Tối qua, Gấu rất nghịch, bôi mực hết sách của em. Em tức quá, kêu lên: “ Sao em
hư thế nhỉ? Chị không chơi với em nữa”.
- Em Xoài học lớp 1, tối qua được cô giáo tuyên dương vì đọc bài tiến bộ. Em
khen bé: “Sao Xoài giỏi thế nhỉ?”
b) Khẳng định, phủ định:
Bạn Hải chỉ uống nước lọc. Em nói với bạn: “Uống cocacola cũng ngon chứ?”
Hải thấy em nói vậy thì bĩu môi: “Uống cocacola cho hỏng răng à?”
c) Thể hiện yêu cầu, mong muốn
Em Bon nhảy nhót trên giường huỳnh huỵch lúc em đang chăm chú học bài. Em
bảo: “ Bon ra ngoài cho anh học bài được không?”

Play

II. Ghi nhớ:
Nhiều khi, ta có thể dùng câu hỏi để thể hiện:
1. Thái độ khen, chê.
2. Sự khẳng định, phủ định.
3. Yêu cầu, mong muốn …

Câu
7:
Tôi đang
họchọc
bài,tiếng
bé Lan đến
Câu
5:1:
Một
thích
Câu
Conbạn
mèo
nhà em
hay ăn Pháp.
vụng.
chọc
phá.
Tôi
quay
lạiđể
bảo:
“Em
ra
Câu
4:
Câu
hỏi
dùng
làm
gì?
Em
nói
với
bạn:
“Tiếng
Anh
cũng
Em mắng
nó: “hỏi
Saocòn
mày
thế?”
Câu
10:
Câu
gọihưlàkhông?”
câu gì?
ngoài
cho
chị
học
bài
được
hay
A.chứ?”
Để hỏi
điềumong
đã biết.
A.
Câu
kể.những
Thể
hiện
yêu cầu,
muốn
A.
Tỏ
thái
độ
khen,
chê.
A.BPhủ
B.. Để
định.
hỏinghi
những
điều chưa biết.
Câu
vấn.
B.
Khẳng
định,
phủ
định.
B.
Khẳng
định,
phủ
đinh.
C. thái
Để kể
vềkhen,
sự việc.
B.Tỏ
độ
chê.
C.
Câu
cảm.
C.
Tỏ
thái
độ
chê.
C. Thể
hiện
cầu,
mong
muốn.
C.Thể
hiện
yêuyêu
cầu,
mong
muốn

1

2

3

4

5

6

7

81

9

10