Tiết 103 – 104
ÔN TẬP GIỮA KÌ II
PHẦN I: VĂN BẢN
PHẦN II: TIẾNG VIỆT
PHẦN III: TẬP LÀM VĂN
B1. Tục ngữ về thiên nhiên và lao động sản xuất.
B2: Tục ngữ về con người và xã hội.
Là những câu nói dân gian ngắn gọn, ổn định,
có nhịp điệu, có hình ảnh thể hiện những kinh
nghiệm của nhân dân về mọi mặt.
ÔN TẬP PHẦN VĂN BẢN
I. Khái niệm về tục ngữ:
II. Nội dung và nghệ thuật của tục ngữ:
Đọc các câu tục ngữ xác định nội dung và nghệ thuật?
Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưa.
Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống
Một mặt người bằng mười mặt của.
Học ăn, học nói, học gói, học mở.
Một cây làm chẳng nên non
Ba cây chụm lại nên hòn núi cao.
Đọc các câu tục ngữ xác định nội dung và nghệ thuật?
Xác định nội dung và nghệ thuật của tục ngữ?
a. Nội dung:
b. Nghệ thuật:
ÔN TẬP PHẦN VĂN BẢN
Đúc kết kinh nghiệm về thiên nhiên, về lao động
Sản xuất, về cuộc sống con người và về xã hội.
Có cấu tạo ngắn gọn, thường có hai vế, ổn định,
có nhịp điệu, có hình ảnh, Sử dụng hình so
sánh, ẩn dụ, … thường có nhiều lớp nghĩa.
So sánh tục ngữ với ca dao?
So sánh tục ngữ với ca dao?
* Giống nhau:
Đều là văn học dân gian. Có cấu tạo ngắn gọn, có nhịp điệu, có hình ảnh, Sử dụng hình so sánh, ẩn dụ…
* Khác nhau:
Văn nghị luận:
Tinh thần yêu nước của nhân dân ta – Hồ Chí Minh.
Đức tính giản dị của Bác Hồ - Phạm Văn Đồng.
Ý nghĩa văn chương – Hoài Thanh
Truyện ngắn hiện đại:
Sống chết mặc bay – Phạm Duy Tốn
( Nắm nội dung và nghệ thuật của văn bản)
ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
1. Câu rút gọn ( Khái niệm, cách dùng)
2. Câu đặc biệt (Khái niệm, tác dụng)
3. Thêm trạng ngữ cho câu ( Đặc điểm, công dụng)
4. Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động (khái niệm, mục đích, cách chuyển đổi)
5. Dùng cụm chủ vị để mở rộng câu (Khái niệm, các trường hợp dùng cụm chủ vị để mở rộng câu).
Xác định đâu là câu rút gọn, câu đặc biệt trong các ví dụ sau:
Đại dịch Covid – 19 thật là nguy hiểm. Đó là căn bệnh viêm đường hô hấp cấp do vi rút corona gây ra. Tốc độ lây lan thật khủng khiếp. Từ Vũ Hán Trung Quốc đã lan sang 210 quốc gia. Trong đó có hơn 2,8 triệu người mắc, có 196.972 người đã tử vong. Đến ngày 25 tháng 4 năm 2020, Việt Nam còn 50/270 người nhiễm, không có người tử vong. Được như vậy là nhờ đường lối lãnh đạo sáng suốt của Đảng, của Chính phủ và tinh thần đoàn kết của dân tộc. Thủ tướng kêu gọi: Chống dịch như chống giặc. Đúng! Điều đó, làm cả thế giới tự hào về Việt Nam! Việt Nam ơi! Cố lên!
ÔN TẬP TẬP LÀM VĂN
VĂN NGHỊ LUẬN
Nghị luận là gì?
Văn nghị luận viết ra nhằm xác lập cho người đọc, người nghe một tư tưởng quan điểm nào đó. Muốn thế văn nghị luận phải rõ ràng, có lí lẽ, dẫn chứng thuyết phục -> Giải quyết một vấn đề.
Viết văn nghị luận để làm gì?
Nghị luận là bàn luận một vấn đề bằng cách giải thích, phân tích, nhận xét, đánh giá… đề xác lập cho người đọc, người nghe một quan điểm tư tưởng nào đó.
Nêu đặc điểm của văn nghị luận?
Là tư tưởng quan điểm của bài văn được dùng bằng câu khẳng định Luận điểm:
Luận cứ
Lập luận
Là lí lẽ dẫn chứng đưa ra làm cơ sở cho luận điểm. Luận cứ phải chân thực, đúng đắn tiêu biểu mới khiến cho luận điểm thuyết phục.
Sắp xếp các luận cứ theo trình tự hợp lí, chặt chẽ làm sáng tỏ luận điểm.-> Bài thuyết phục.
Đề văn nghị luận thường có đặc điểm gì?
Tính chất của đề văn nghị luận có ý nghĩa gì đối với việc làm bài?
- Đề văn nghị luận thường nêu ra một vấn đề để bàn bạc và đòi hỏi người viết phải bày tỏ quan điểm của mình.
- Tính chất của đề: ca ngợi, phân tích, khuyên nhủ, phản bác, … nên phải vận dụng các phương cho phù hợp.
Muốn viết được bài văn luận hoàn chỉnh ta phải đi qua những bước nào? Nhiệm vụ của các bước đó?,
Muốn viết được bài văn luận hoàn chỉnh ta phải đi qua 5 bước:
Tìm hiểu đề.
Lập ý.
Lập dàn ý.
Viết bài.
Đọc và sử bài
Trước khi viết bài ta phải tìm hiểu đề. Vậy tìm hiểu đề là làm gì? Mục đích của việc tìm hiểu đề?,
1. Tìm hiểu đề: là xác định đúng vấn đề, phạm vi, tính chất của bài nghị luận, tránh sai lệch
Sau khi xác định được yêu cầu của đề ta phải tìm ý. Lập ý ch bài ăn nghị luận là làm gì?
2. Lập ý: Xác định luận điểm, cụ thể hoá luận điểm chính thành các luận điểm phụ, tìm luận cứ và cách lập luận cho bài văn.
Lập dàn ý (bố cục) của bài văn nghị luận? Nêu rõ nhiệm vụ từng phần?
3. Lập dàn ý (Bố cục) bài văn nghị luận gồm ba phần: (SGK/31)
a. Mở bài: nêu vấn đề có ý nghĩa đối với đời sống xã hôi (luận điểm xuất phất, tổng quát).
b. Thân bài: Trình bày nội dung chủ yếu của bài (có thể nhiều đoạn nhỏ, mỗi đoạn nhỏ là một luận điểm phụ).
c. Kết luận: Nêu kết luận nhằm khẳng định tư tưởng, thái độ, quan điểm của bài.
Các phương pháp lập luận trong bài nghị luận:
Lập luận như: suy luận nhân quả, suy luận tương đồng, theo quan hệ tổng – phân – hợp, so sánh đối chiếu… (Xem VB: “Tinh thần yêu nước..”, Học cơ bản mới…” (SGK/31) và bài “Sự giàu đep của …”
Có 2 kiểu bài nghị luận đã học:
Lập luận chứng minh
Lập luận giải thích.








Củng cố - hướng dẫn học:
Xem lại kiến thức đã học của 3 phân môn: Văn bản, Tiếng Việt, Tập Làm Văn. Đọc lại các ví dụ trong mỗi bài để hiểu bài sâu hơn.
Cần hiểu rõ mối quan hệ của 3 phân môn:
Văn bản: hiểu nội dung, nghệ thuật, ý nghĩa.
Tiếng Việt: hiểu nghĩa của từ, cấu tạo của từ, các từ loại, các biện pháp tu từ… cấu tạo của câu, của đoạn văn, các phép liên kết câu với câu, đoạn văn với đoạn văn…
Tập làm văn: hiểu rõ đặc điểm của từng thể loại, vân dụng kiến thức văn bản, Tiếng Việt để tạo lập được văn bản (bài văn).