lý luận chung về giáo dục học
1. Giáo dục học là một khoa học
1.1. Giáo dục học là một hiện tượng xã hội đặc biệt
1.1.1. Hiện tượng giáo dục
Con người sinh đẻ, trưởng thành đều diễn ra trong xã hội, thực hiện các mối quan hệ xã hội nhất định.
Con người muốn tồn tại, phát triển không những chỉ tham gia vào các quan hệ xã hội mà còn tham gia vào lao động để tạo ra nguồn sống và của cải thế giới xung quanh, dần dần tích luỹ kinh nghiệm sống, kinh nghiệm lao động để chinh phục thiên nhiên.
Từ đó làm nảy sinh nhu cầu:
- Truyền đạt.
- Tiếp thu.
Kinh nghiệm giữa các thế hệ để tồn tại - phát triển. Đây chính là nguồn gốc phát sinh hiện tượng giáo dục.
Giáo dục được hiểu là hiện tượng đặc biệt vì nó chỉ có trong xã hội loài người, là một hình thái ý thức xã hội, là hiện tượng văn minh của nhân loại.
1.1.2. Chức năng của giáo dục
Giáo dục với tư cách là một hiện tượng xã hội và được tổ chức đặc biệt cho thầy, giáo dục có 2 chức năng quan trọng:
- Chức năng văn hoá xã hội.
- Chức năng kinh tế.
a. Chức năng văn hoá - xã hội:
- Nâng cao dân trí: giáo dục là quá trình truyền đạt và lĩnh hội, qua đó người học tích luỹ mở mang trí tuệ, hình thành văn hoá đạo đức, họ là người bảo tồn và phát triển nền văn minh của dân tộc và thế giới. Có nhiều con đường thực hiện giáo dục, trong đó con đường hữu hiệu nhất là tổ chức đào tạo. Một quốc gia có trình độ dân trí cao biểu hiện:
- Đời sống tinh thần và vật chất đạt trình độ hiện đại, trong đó mọi người có đời sống chính trị, văn hoá, đạo đức có ý thức xã hội, có hành vi cá nhân đảm bảo tốt các mối quan hệ xã hội đối với tổ quốc và cả cuộc sống lao động, sinh hoạt đời thường của mỗi cá nhân.
b. Chức năng kinh tế:
- Đào tạo nhân lực: đất nước muốn phát triển phải có đủ nhân lực và nhân lực phải phát triển với trình độ kỹ thuật cao đảm bảo cho xã hội vận động đúng quy luật.
- Bồi dưỡng nhân tài: trong xã hội hội hiện đại, khi nền khoa học và công nghệ những thành tựu của thế giới đạt đến trình độ phát triển cao, nhu cầu đòi hỏi người lao động phải có trình độ cao, tay nghề vững, đặc biệt phải có tính năng động, sáng tạo, có khả năng linh hoạt để giải quyết mọi vấn đề của thực tiễn.
Như vậy, rõ ràng là giáo dục đào tạo tham gia, góp phần có tính quyết định vào việc đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài là thúc đẩy nền kinh tế xã hội. Đó là chức năng kinh tế của giáo dục. Giáo dục được nhận thức như là một đòn bẩy cho sự phát triển kinh tế, xã hội.
1.1.3. Tính chất của giáo dục
a. Tính phổ biến và vĩnh hằng: Điều này nói lên rằng ở đâu có con người thì ở đó có giáo dục, nó diễn