KHỞI ĐỘNG
Kể tên một số ngôi chùa, ngôi đền nổi tiếng ở Bắc Ninh
mà em biết.

Chùa Bút Tháp

ầ

ĐỀN ĐÔ

Chùa Dâu

Chùa Phật Tích

Đình Đình Bảng

TIẾT 5,6 BÀI 2. CHÙA BÚT THÁP
1. Tên gọi, vị trí địa lí và thời gian xây dựng

- Chùa Bút Tháp tên chữ là Ninh Phúc Tự (chùa Nhạn
Tháp, chùa Thấp) Chùa toạ lạc tại thôn Bút Tháp, xã
Đình Tổ, huyện Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.
- Chùa bắt đầu được xây dựng từ thời gian vua Trần
Thánh Tông trị vì (1258- 1278).
-Tương truyền, năm 1876 khi vua Tự Đức qua thăm
chùa, thấy hình dáng ngọn tháp như chiếc bút khổng lồ
nên gọi là Bút Tháp. Có lẽ từ đó, ngôi chùa mang tên
gọi là Bút Tháp.

2. Kiến trúc và cảnh quan

Trình bày khái
quát những nét
cơ bản về kiến
trúc và cảnh
quan của chùa
Bút Tháp

Toàn cảnh chùa Bút Tháp

- Chùa Bút Tháp có diện tích khoảng 10 000 m2, toạ lạc
trên khu đất cao, rộng, bằng phẳng, sát bờ nam sông
Đuống, tựa hình một bông sen lớn.
- Kiến trúc độc đáo Chùa được xây theo kiểu “Nội công
ngoại quốc”
-Toàn bộ quần thể kiến trúc chùa gồm 10 ngôi nhà với 162
bao gồm 8 công trình, ngoài cùng là Tam quan, tiếp đó là
gác chuông 2 tầng 8 mái ,sau gác chuông là 7 toà nhà nối
tiếp nhau: Tiền Đường, Thiêu Hương, Thượng Điện, Tích
Thiện Am, nhà Trung, Phủ thờ, Hậu Đường.

EM CÓ BIẾT?

“Nội công ngoại quốc” là kiểu kiến trúc có hai hành
lang dài nối liền nhà tiền đường ở phía trước với
nhà hậu đường (có thể là nhà tổ hay nhà tăng) ở phía
sau làm thành một khung hình chữ nhật bao quanh
lấy nhà thiêu hương, nhà thượng điện và các công
trình kiến trúc khác ở giữa. Bố cục mặt bằng chùa
phía trong có hình chữ Công( 工 ), còn phía ngoài có
khung bao quanh như hình chữ khẩu( 口 ) hay chữ
Quốc( 國 ).

3. Các công trình kiến trúc tiêu biểu
-Toà Tích Thiện
Am là một toà
nhà ba tầng mái,
được kết cấu
theo kiểu chồng
diêm, với hàng
cột ở giữa cao,
to, chạy suốt từ
tầng một lên tầng
ba.

Hình 2.2. Toà Tích Thiện Am

-Tháp Báo Nghiêm là
công trình kiến trúc
biểu tượng của chùa.
Tháp được xây bằng
đá xanh, là nơi thờ sư
tổ Chuyết Chuyết.
Tháp hình bát giác,
gồm năm tầng với
tổng chiều cao hơn
13 m.
Hình 2.3. Tháp Báo Nghiêm

4. Các cổ vật tiêu biểu trong chùa
-Tượng Phật Quan Âm nghìn
mắt, nghìn taycao 3,7 m,
ngang 2,1 m, có 11 đầu
mặt, 994 tay và 994 con mắt.
Ngoài 42 cánh tay chính gắn
sát vào thân Phật, 952 tay còn
lại được xếp phía sau Phật
thành lớp lớp hào quang
hình lá đề hay cánh
sen.Trong mỗi lòng bàn tay
được khắc một con mắt.

-Bộ tượng Phật Tam
thế gồm có: Phật A-diđà chủ trì quá khứ,
Phật Thích Ca Mâu Ni
chủ trì hiện tại và
Phật Di Lặc chủ trì tương
lai. Các pho tượng được
khắc hoạ với khuôn mặt
phúc hậu, thanh thoát
và sang quý.

-Hương án đặt trong
Thượng Điện là
hương án tiêu biểu
nhất trong chùa, thể
hiện trình độ kĩ thuật
điêu luyện và tinh
xảo của những nghệ
nhân xưa.

Toà Cửu phẩm
liên hoa đặt trong
Tích Thiện Am là
một cối kinh bằng
gỗ sơn son thếp
vàng đồ sộ, cao 7,8
m với 9 tầng, 8 mặt
gồm 32 bức phù
điêu và nhiềutượng
phật nhỏ quay
quanh một trục.

LUYỆN TẬP
1.Mô tả một công trình trong chùa Bút Tháp mà em ấn tượng
nhất dựa vào gợi ý:
Kiến trúc của
công trình

Vị trí công trình

Tên
công trình

Cảnh quan của
công trình

2.Viết đoạn văn (khoảng 10 - 15 câu) trình bày
cảm nhận của em về vẻ đẹp của chùa Bút Tháp
qua những dòng ca dao sau:
Mênh mông biển lúa xanh rờn,
Tháp cao sừng sững trăng vờn bóng cau.
Một vùng phong cảnh trước sau,
Bức tranh thiên cổ đượm mầu nước non.
(Theo Địa chí Hà Bắc, tr.468)

VẬN DỤNG
1. Đóng vai một hướng dẫn viên đang giới thiệu
với khách du lịch về chùa Bút Tháp.
2. Nêu một số việc mà em có thể thực hiện để góp
phần giữ gìn, bảo tồn kiến trúc, xây dựng cảnh
quan và bảo vệ các cổ vật của Chùa Bút Tháp.