Bài 6 :
Khuynh hướng phát triển của sự vật và hiện tượng

Mục tiêu :
- Học sinh hiểu được các khái niệm : Phủ định ; Phủ định biện chứng và phủ định siêu hình .
- Biết được phát triển là khuynh hướng chung của sự vật , hiện tượng .
1- Phñ ®Þnh biÖn chøng vµ phñ ®Þnh siªu h×nh .
1.1: ThÕ nµo lµ phñ ®Þnh ?
VD 1 :
Con gà con đã phủ định quả trứng !
Phủ định là xoá bỏ sự tồn tại của một sự vật , hiện tượng nào đó .
Có những loại phủ định nào
diễn ra trong thực tiễn ?
VD 2 :
VD 3:
Con Báo phủ định con Thỏ ?
Con Bò phủ định cây hoa ?
a- Phủ định siêu hình .
Gió bão làm đổ cây cối .
Con người dùng hoá chất độc hại tiêu diệt sinh vật ?
Phủ định siêu hình là sự phủ định được diễn ra do sự can thiệp , sự tác động từ bên ngoài , cản trở hoặc xoá bỏ sự tồn tại và phát triển tự nhiên của sự vật .
- Con gà con phủ định quả trứng ?
b- Phủ định biện chứng .
Gieo hạt đậu -> mầm -> Cây -> Hoa -> Qủa . Hạt đậu -> Mầm..
Xã hội CHNL xoá bỏ xã hội CSNT . XH PK xoá bỏ XH CHNL .
KL : Phủ định biện chứng là sự phủ định được diễn ra do sự phát triển của bản thân sự vật và hiện tượng , có kế thừa những yếu tố tích cực của SV và HT cũ để phát triển SV và HT mới .
* Đặc điểm :
+ Tính khách quan : Nguyên nhân của sự phủ định nằm ngay trong SV , HT -> Kết quả của quá trình giải quyết MT .
+ Tính kế thừa : Cái mới ra đời từ cái cũ , từ cái trước đó -> Không phủ định "sạch trơn" , không vứt bỏ hoàn toàn cái cũ .
2- Khuynh h­íng ph¸t triÓn cña SV vµ HT .
Khuynh hướng phát triển của SV , HT là vận động đi lên , cái mới ra đời , kế thừa và thay thế cái cũ nhưng ở trình độ cao hơn , hoàn thiện hơn .
Khuynh hướng phát triển
tất yếu của SV - HT
Sự vật
đang tồn tại
Sự vật mới
Sự vật
mới hơn
Phủ định lần 1
Phủ định lần 2
Phủ định của PĐ
Bài tập :
Tổ 1 : Vận dụng quan điểm PĐBC để phân tích phản ứng trao đổi của a-xit clo-hy-đric và xút sau đây :
HCL + NaOH = NaCL + H O
Tổ 2 : Chúng ta phải luôn đổi mới phương pháp học tập . Theo em , đấy có phải là yêu cầu của PĐBC không ? Tại sao ?
Tổ 3 : Trong cuộc sống hàng ngày , ta cần phải phê bình và tự phê bình như thế nào mới phù hợp với quan điểm PĐBC ?
Tổ 4 : Em hãy nhận xét một vài hiện tượng biểu hiện sự PĐBC trong việc thờ cúng , lễ hội , ma chay , cưới xin ở nước ta hiện nay .
2
Hãy xác định câu trả lời đúng nhất trong các ý kiến sau đây :
Cái mới theo triết học là :
a- Cái mới lạ so với trước .
b- Cái ra đời sau so với cái ra đời trước .
c- Cái phức tạp hơn so với cái trước .
d- Đó là những cái ra đời sau tiên tiến hơn , hoàn thiện hơn cái trước .
d