Tiết 14- Bài 8
Tồn tại xã hội và ý thức xã hội
ĐỜI SỐNG XÃ HỘI
CÁC CHẾ ĐỘ XÃ HỘI TRONG LỊCH SỬ LOÀI NGƯỜI
c. Phương thức sản xuất.
c, Phương thức sản xuất:
- Khái niệm: PTSX là cách thức con người làm ra của cải vật chất trong những giai đoạn nhất định của lịch sử.
- Cấu trúc:
Phương thức
sản xuất
Lực lượng
sản xuất
Quan hệ
sản xuất
*. Lực lượng sản xuất.
Khái niệm:
LLSX là sự thống nhất giữa TLSX và người sử dụng tư liệu ấy (người lao động) để sản xuất ra của cái vật chất.
- Cấu trúc:
LLSX
Tư liệu sản xuất
Người lao động
Tư liệu lao động
Đối tượng lao động
Công
cụ
lao
động
Các
phương
tiện
VC
khác
Công cụ lao động bằng đá
Rìu đồng
Thuổng đồng
MÁY NÉN HƠI
KHO CHỨA HÀNG
CÔNG CỤ LAO ĐỘNG
PHƯƠNG TIỆN VẬT CHẤT KHÁC
Sự tiến bộ của công cụ sản xuất trong ngành dệt:
MÁY CẤY LÚA
MÁY LIÊN HỢP
LLSX
Tư liệu sản xuất
Người lao động
Tư liệu lao động
Đối tượng lao động
Công
cụ
lao
động
Các
phương
tiện
VC
khác
có
sẵn
nhân
tạo
ĐỐI TƯỢNG LAO ĐỘNG
KHAI THÁC ĐÁ VÔI
KHAI THÁC DẦU KHÍ
LLSX biểu thị mối quan hệ giữa con người với tự nhiên, phản ánh trình độ làm chủ tự nhiên của con người.
*. Quan hệ sản xuất.
Khái niệm:
QHSX là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất.
- Cấu trúc:
QHSX
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Quan hệ trong tổ chức và quản lí sản xuất
Quan hệ trong phân phối sản phẩm lao động
NHÀ MÁY XI MĂNG AN GIANG
NHÀ MÁY XI MĂNG VINAKANSAI
Thuộc quyền sở hữu của ai?
SỞ HỮU TƯ NHÂN CỦA ÔNG LẠI VIỆT HÙNG
SỞ HỮU CỦA TOÀN DÂN
NHÀ NƯỚC
Ai là người điều hành và qủan lí sản xuất
Chủ tịch hội đồng quản trị Ông LẠI VIỆT HÙNG
NHÀ NƯỚC
Ai là người thực hiện phân phối sản phẩm giữa những người lao động
Chủ tich hội đồng quản trị Ông LẠI VIỆT HÙNG
QHSX
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Quan hệ trong tổ chức và quản lí sản xuất
Quan hệ trong phân phối sản phẩm lao động
Yếu tố giữ vai trò quyết định, phản ánh bản chất của các kiểu QHSX trong lịch sử.
*. Mối quan hệ giữa LLSX và QHSX.
LLSX luôn biến đổi và phát triển không ngừng.
- Công cụ lao động: không ngừng được cải tiến, ngày càng tinh vi, hiện đại.
- Đối tượng lao động ngày càng được mở rộng, đa dạng và phong phú hơn.
- Sức khỏe, trí tuệ, trình độ tay nghề của người lao động ngày càng được nâng cao.
Trong quá trình phát triển của phương thức sản xuất thì LLSX luôn luôn phát triển,QHSX thay đổi chậm hơn.
-Mâu thuẫn xảy ra khi LLSX phát triển và QHSX không còn phù hợp với nó nửa.
Giải quyết mâu thuẫn là chấm dứt, PTSX lỗi thời Và sự ra đời của PTSX mới

PTSX mới ra đời khi QHSX phù hợp với tính chất và trình độ của LLSX
Sự thay thế của PTSX tư bản chủ nghĩa đối với phương thức sản xuất phong kiến:
Kìm hãm sự phát triển của nền sản xuất hàng hóa TBCN Cần phải xóa bỏ QHSX phong kiến Cách mạng tư sản PTSX phong kiến bị xóa bỏ, PTSX tư bản chủ nghĩa ra đời.
Mâu thuẫn
LLSX của giai
cấp tư sản ngày
càng phát triển
QHSX phong kiến khép kín, mang tính tự cấp, tự túc.
Ví dụ:
Tình huống
Trong nhà máy sản xuất đồng hồ, để có những chiếc đồng hồ tốt, có giá trị sử dụng cao, chiếm lĩnh thị trường trong và ngoài nước, cần phải có kim loại quý, máy móc tốt và nghệ nhân giỏi.
Hỏi:
Trong 3 yếu tố: kim loại , máy móc và nghệ nhân, yếu tố nào là tư liệu lao đông hay cả 3 yếu tố đó?
Trong việc sản xuất đồng hồ, cái gì là đối tượng lao động?
Trong 3 yếu tố trên đây, yếu tố nào là quan trọng nhất? vì sao?
Phương thức sản xuất
Lực lượng sản xuất
Quan hệ sản xuất
Người lao động
Tư liệu sản xuất

Đối tượng lao động
Tư liệu lao động
Quan hệ sở hữu về tư liệu sản xuất
Qh trong tổ chức và quản lí sản xuất
Qh trong phân phối sản phẩm
DẶN DÒ:
Học bài và xem phần ý thức xã hội