Lê Thanh Hiếu
Hình 3.2. Chăm lo Tết cho người nghèo (Xã Tân Hộ Cơ, huyện Tân Hồng)
Hình 3.3. Gói bánh Tét ủng hộ người nghèo của quân và dân Đồng Tháp Tết 2021
Quan sát các hình dưới đây và cho biết các hoạt động ý nghĩa nào diễn ra trong dịp Tết 2021 ở Đồng Tháp? Chia sẻ cảm nhận của em về Tết cổ truyền quê em.
NGUỒN GỐC TẾT NGUYÊN ĐÁN
Nguồn gốc Tết Nguyên Đán có từ thời Ngũ đế, Tam Vương. Tam Vương chọn tháng Giêng (tháng Dần) làm tháng Tết.
Trải qua nhiều đời vua khác nhau, tháng Tết có sự thay đổi. Song đến đời Hán Vũ Đế (140 TCN), tháng Tết đặt vào tháng Dần.
Ở Việt Nam, Tết Nguyên Đán hay Tết Cả là lễ hội cổ truyền lớn nhất, lâu đời nhất, có phạm vi phổ biến rộng nhất, từ Nam Quan đến Cà Mau và cả vùng hải đảo, tưng bừng và nhộn nhịp nhất của dân tộc. Từ những thế kỷ xa xưa thời Lý, Trần, Lê, ông cha ta đã cử hành lễ Tết hàng năm một cách trang trọng.
Tết Nguyên Đán là khâu đầu tiên và quan trọng nhất trong hệ thống lễ hội Việt Nam, mà phần "lễ" cũng như phần "hội" đều rất phong phú cả nội dung cũng như hình thức, mang một giá trị nhân văn sâu sắc và đậm đà.




Trong tâm thức của người dân Nam Bộ nói chung và nhân dân Đồng Tháp nói riêng, Tết Nguyên đán là dịp mọi người sum họp gia đình sau một năm tất bật làm ăn. Đây cũng là dịp để con cháu thăm hỏi sức khoẻ ông bà, cha mẹ, người thân họ hàng; thực hiện các nghi lễ thờ cúng tổ tiên và người đã khuất. Chính vì thế, dù có đi làm ăn nơi nào thì con cháu cũng cố gắng thu xếp về ăn Tết cùng gia đình, dòng tộc. Chúng ta cùng tìm hiểu chủ đề 3...


Chủ đề 3
PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP


Chủ đề 3
PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP


Chủ đề 3
PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
Bằng hiểu biết của mình, em hãy giới thiệu với các bạn trong lớp về phong tục đón Tết nơi em sống.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
- Tết là dịp mọi người sum họp gia đình.
- Đầu năm thắp hương tưởng nhớ ông bà tổ tiên.
- Đi chùa xin lộc, cầu bình an cho gia đình.
- Con cháu đi chúc tết ông bà, dòng họ nội ngoại.
- Tục cúng ông bà, tổ tiên trong ba ngày Tết.
Dọn dẹp, trang trí nhà cửa…
Tắm cho ông Địa, Thần tài
Trưng mâm ngũ quả, mai vàng thật đẹp.
Mua quần áo mới…
Mâm bánh mứt đãi khách…
Đi chợ Tết, hái lộc, xông đất…
Làm bánh mứt, bánh tét, làm dưa, nấu nồi thịt kho hột vịt…



Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
- Trong những ngày Tết, một số gia đình thường giữ các phong tục:
+ Thắp hương đầu năm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên;
+ Đi chùa xin lộc đầu năm, cầu bình an cho gia đình;
+ Cúng ông bà, tổ tiên ngày ba bữa trong ba ngày Tết;
+ Đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, thăm viếng hai bên nội ngoại.
Bằng hiểu biết của mình, em hãy nêu những điều kiêng kị trong ngày Tết?


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
-Cũng theo phong tục Tết cổ truyền ở Đồng Tháp, người ta thường tránh những điều không nên làm trong các ngày Tết: Không quét nhà, đổ rác vào ngày Tết; không làm vỡ chén bát; không nói tục, cải vả; không cho lửa, nước đầu năm; không vay mượn, trả nợ; không nói đến điều rủi ro...đặc biệt các lu, hủ chứa gạo, muối phải đủ đầy...
Vì sao có tục kiêng h?t rác đổ đi
trong ba ngày Tết
Trong "Sưu thần ký" có chuyện người lái buôn tên là Âu Minh đi qua hồ Thanh Thảo được thuỷ thần cho một con hầu tên là Như Nguyên, đem về nhà được vài năm thì giàu to. Một hôm, nhân ngày mùng Một Tết, Âu Minh đánh nó, nó chui vào đống rác mà biến mất, từ đó nhà Âu Minh lại nghèo đi. Kể từ đó kiêng không hốt rác ngày Tết.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
- Trong những ngày Tết, một số gia đình thường giữ các phong tục:
+ Thắp hương đầu năm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên;
+ Đi chùa xin lộc đầu năm, cầu bình an cho gia đình;
+ Cúng ông bà, tổ tiên ngày ba bữa trong ba ngày Tết;
+ Đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, thăm viếng hai bên nội ngoại.
* Những kiêng kị: không quét nhà, đổ rác vào ngày Tết; không làm vỡ chén bát; không nói tục, cãi vã; không cho lửa, nước đầu năm, không vay nợ….
Nơi em sống vào những ngày tết có các lễ nghi nào được tổ chức?


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
- Trong những ngày Tết, một số gia đình thường giữ các phong tục:
+ Thắp hương đầu năm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên;
+ Đi chùa xin lộc đầu năm, cầu bình an cho gia đình;
+ Cúng ông bà, tổ tiên ngày ba bữa trong ba ngày Tết;
+ Đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, thăm viếng hai bên nội ngoại.
* Những kiêng kị: không quét nhà, đổ rác vào ngày Tết; không làm vỡ chén bát; không nói tục, cãi vã; không cho lửa, nước đầu năm, không vay nợ….
1.1. Lễ cúng ông Táo
Nhà em có thờ ông Táo không?
Em có biết tục đưa ông Táo về trời diễn ra vào ngày nào?
Lễ vật cúng đưa ông Táo gồm có những gì?
1. Lễ cúng ông Táo
- Diễn ra vào ngày 23 tháng 12 (âm lịch)
- Lễ vật cúng gồm: xôi chè, đồ mã, nhang đèn, bánh trái các loại, mâm cơm chay hoặc mặn; cá chép ( làm phương tiện để ông Táo về Trời)


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
- Trong những ngày Tết, một số gia đình thường giữ các phong tục:
+ Thắp hương đầu năm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên;
+ Đi chùa xin lộc đầu năm, cầu bình an cho gia đình;
+ Cúng ông bà, tổ tiên ngày ba bữa trong ba ngày Tết;
+ Đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, thăm viếng hai bên nội ngoại.
* Những kiêng kị: không quét nhà, đổ rác vào ngày Tết; không làm vỡ chén bát; không nói tục, cãi vã; không cho lửa, nước đầu năm, không vay nợ….
1. Lễ cúng ông Táo
- Diễn ra vào ngày 23 tháng 12 (âm lịch)
- Lễ vật cúng gồm: xôi chè, đồ mã, nhang đèn, bánh trái các loại, mâm cơm chay hoặc mặn; cá chép ( làm phương tiện để ông Táo về Trời)
2. Lễ cúng tất niên
Em có biết lễ cúng tất niên diễn ra vào ngày nào?
Các gia đình cúng Tất niên để làm gì?
2.Lễ cúng Tất niên

- Tổ chức vào ngày cuối cùng của năm, hoặc những ngày gần cuối năm khi các thành viên trong gia đình đông đủ.
- Mục đích: cúng mời ông bà, tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.
- Lễ vật cúng: một mâm cơm và những vật phẩm dâng cúng đặt giữa sân để cúng thổ địa, thổ công và những người đã khuất.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
- Trong những ngày Tết, một số gia đình thường giữ các phong tục:
+ Thắp hương đầu năm tưởng nhớ ông bà, tổ tiên;
+ Đi chùa xin lộc đầu năm, cầu bình an cho gia đình;
+ Cúng ông bà, tổ tiên ngày ba bữa trong ba ngày Tết;
+ Đi chúc Tết ông bà, cha mẹ, thăm viếng hai bên nội ngoại.
* Những kiêng kị: không quét nhà, đổ rác vào ngày Tết; không làm vỡ chén bát; không nói tục, cãi vã; không cho lửa, nước đầu năm, không vay nợ….
1. Lễ cúng ông Táo
- Diễn ra vào ngày 23 tháng 12 (âm lịch)
- Lễ vật cúng gồm: xôi chè, đồ mã, nhang đèn, bánh trái các loại, mâm cơm chay hoặc mặn; cá chép ( làm phương tiện để ông Táo về Trời)
2. Lễ cúng tất niên
- Tổ chức vào ngày cuối cùng của năm, hoặc những ngày gần cuối năm khi các thành viên trong gia đình đông đủ.
- Mục đích: cúng mời ông bà, tổ tiên về ăn Tết cùng con cháu.
- Lễ vật cúng: một mâm cơm và những vật phẩm dâng cúng đặt giữa sân để cúng thổ địa, thổ công và những người đã khuất.
3. Lễ cúng giao thừa
Em có biết lễ cúng giao thừa diễn ra vào thời gian nào?
Các gia đình ở Đồng Tháp cúng như thế nào?
3.Lễ cúng giao thừa

Tiến hành vào lúc 12 giờ khuya của Đêm 30 Tết - thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
Mâm lễ: bánh, xôi chè, hoặc trái cây, xôi, gà (tùy hoàn cảnh gia đình)
Ở Đồng Tháp, để cúng giao thừa chủ nhà thường chuẩn bị 2 mâm lễ: một mâm ngoài trời, một mâm trong nhà cúng tổ tiên.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
Tiến hành vào lúc 12 giờ khuya của Đêm 30 Tết - thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
Mâm lễ: bánh, xôi chè, hoặc trái cây, xôi, gà (tùy hoàn cảnh gia đình)
Ở Đồng Tháp, để cúng giao thừa chủ nhà thường chuẩn bị 2 mâm lễ: một mâm ngoài trời, một mâm trong nhà cúng tổ tiên.
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
Em có biết lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên diễn ra vào thời gian nào?
Ý nghĩa của lễ cúng này là gì?
- Tiến hành vào ngày mùng 3 hoặc mùng 4 tháng giêng (tháng 1 âm lịch) để tiễn đưa ông bà, tổ tiên.
- Sau lễ này, đánh dấu những ngày Tết đã khép lại, mọi người trở lại như thường ngày.
4.Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
- Tiến hành vào ngày mùng 3 hoặc mùng 4 tháng giêng (tháng 1 âm lịch) để tiễn đưa ông bà, tổ tiên.
- Sau lễ này, đánh dấu những ngày Tết đã khép lại, mọi người trở lại như thường ngày.
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
Gia đình em thường tổ chức các nghi lễ nào trong những ngày tết cổ truyền?
- Thờ cúng tổ tiên vừa là phong tục truyền thống, vừa là một đạo lí làm người, lại vừa là hình thức sinh hoạt tâm linh.
- Thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Quan niệm của người dân Đồng Tháp về thờ cúng tổ tiên trong những ngày tết cổ truyền có đặc điểm như thế nào?


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
- Thờ cúng tổ tiên vừa là phong tục truyền thống, vừa là một đạo lí làm người, lại vừa là hình thức sinh hoạt tâm linh.
- Thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Ở Việt Nam - trong đó có Đồng Tháp, đối tượng của thờ cúng tổ tiên được thể hiện ở 3 cấp: gia đình, làng xã, đất nước.
- Đối với gia đình, người Việt Nam thờ cúng ông bà, cha mẹ,… là những người cùng huyết thống đã chết.
- Đối với làng xã, người Việt còn thờ cúng những người có công với làng xã và được tôn vinh là Thành hoàng và nơi thờ cúng ở đình làng.
- Đối với quốc gia, người Việt thờ cúng những người có công đối với đất nước, như các Vua Hùng, Thánh Gióng, Bác Hồ...
Em hãy cho biết đối tượng của thờ cúng tổ tiên là ai?
Nhà em có thờ cúng ông bà, tổ tiên không?
Cách bày trí bàn thờ tổ tiên ở nhà em như thế nào?


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
- Thờ cúng tổ tiên vừa là phong tục truyền thống, vừa là một đạo lí làm người, lại vừa là hình thức sinh hoạt tâm linh.
- Thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
- Bàn thờ được đặt giữa nhà, nơi linh thiêng, trang trọng nhất trong gia đình.
- Lễ vật cúng ngày Tết: nhang, đèn, mâm ngũ quả, bình bông, nước cúng.


Mâm ngũ quả ngày Tết



Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
- Thờ cúng tổ tiên vừa là phong tục truyền thống, vừa là một đạo lí làm người, lại vừa là hình thức sinh hoạt tâm linh.
- Thể hiện lòng biết ơn của con cháu đối với công sinh thành, dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
- Bàn thờ được đặt giữa nhà, nơi linh thiêng, trang trọng nhất trong gia đình.
- Lễ vật cúng ngày Tết: nhang, đèn, mâm ngũ quả, bình bông, nước cúng.


Em hãy cho biết ý nghĩa của thờ cúng tổ tiên là gì?
 Việc thờ cúng tổ tiên có ý nghĩa lớn lao trong văn hóa người dân Đồng Tháp, giúp giữ gìn lối sống tốt đẹp, nhân văn, coi trọng nghĩa tình, đạo lí, nhớ về tổ tiên, ông bà đã khuất.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
III. Một số lễ hội xuân ở Đồng Tháp
Nơi em ở có những lễ hội nào được tổ chức vào dịp Tết cổ truyền?
1. Lễ hội hoa xuân
Lễ hội hoa xuân được tổ chức vào thời gian nào, ở đâu? Mục đích?

Mô tả và chia sẻ cảm nhận của em về những lễ hội mà em có tham gia.
-
Lễ hội hoa xuân Sa Đéc


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
III. Một số lễ hội xuân ở Đồng Tháp
1. Lễ hội hoa xuân

- Thời gian: từ sau ngày đưa ông Táo về trời (23 tháng chạp) và kéo dài đến sau Tết mới kết thúc.
- Mục đích: để mọi người mua bán, tham quan, dạo chơi, chụp hình, chiêm ngưỡng các loài hoa.

2. Lễ hội biểu diễn lân-sư-rồng
Ý nghĩa của lễ hội múa Lân-sư-rồng là gì?
- Người ta quan niệm: múa lân – sư – rồng sẽ mang lại may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng.
- Những năm gần đây, Đồng Tháp tổ chức thi đấu lân – sư – rồng vào dịp Tết, rất nhiều đoàn trong tỉnh về tham gia, tạo không khí vui nhộn ngày Tết.


Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
I. Phong tục đón tết cổ truyền ở Đồng Tháp
1. Lễ cúng ông Táo
2. Lễ cúng tất niên
3. Lễ cúng giao thừa
4. Lễ cúng đưa ông bà, tổ tiên
II. Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên trong những ngày Tết
III. Một số lễ hội xuân ở Đồng Tháp
1. Lễ hội hoa xuân
2. Lễ hội biểu diễn lân-sư-rồng
- Người ta quan niệm: múa lân – sư – rồng sẽ mang lại may mắn, hạnh phúc và thịnh vượng.
- Đồng Tháp tổ chức thi đấu lân – sư – rồng vào dịp Tết, tạo không khí vui nhộn.
Luyện tập
Luyện Tập
Câu 1. Sau ngày lễ cúng Ông Táo (23/12 âm lịch), ở Đồng Tháp có những nghi lễ nào?
A. Lễ cúng tất niên
B. Lễ cúng giao thừa
C. Lễ cúng ông bà, tổ tiên
D. Tất cả a,b,c đúng
Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
Luyện Tập
Câu 2. Theo truyền thuyết ông Táo cưỡi con gì về trời?
A. Con Ngựa
B. Con Rồng
C. Con Cá Chép
D. Con Hổ
Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
C. CON CÁ CHÉP
Luyện Tập
Câu 3. Bàn thờ tổ tiên thường được đặt ở vị trí nào trong nhà?
A. Bên trái
B. Bên phải
C. Chính giữa
D. Tùy ý gia đình chọn
Chủ đề 3 PHONG TỤC ĐÓN TẾT
CỦA NGƯỜI DÂN ĐỒNG THÁP
NOTE:
To change images on this slide, select a picture and delete it. Then click the Insert Picture icon
in the placeholder to insert your own image.
Câu 4
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
Khoảng khắc chuyển từ năm cũ bước sang
năm mới gọi là gì?
Giao thừa
NOTE:
To change images on this slide, select a picture and delete it. Then click the Insert Picture icon
in the placeholder to insert your own image.
Câu 5
10
9
8
7
6
5
4
3
2
1
0
"Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ
... ..., tràng pháo, bánh chưng xanh"
Cây nêu
`
- Học bài cũ
-Chuẩn bị trước chủ đề 4:
‘‘Đặc sản sen Đồng Tháp.”
- Luyện tập.


VẬN DỤNG - DẶN DÒ