BÀI 3: GIA ĐÌNH

Em hãy cùng các bạn hát bài hát về gia đình và
chia sẻ suy nghĩ, cảm nhận của em về gia đình
qua bài hát đó.

1. Khái niệm gia đình và các chức năng của gia đình
Đọc câu chuyện “Thủy chung” – sgk
trang 15,16
Em hiểu thế nào là gia đình?
Gia đình anh Tuấn, chị Liên đã thực
hiện những chức năng gì của gia đình?

a. Khái niệm gia đình

Gia đình là một tập hợp người
gắn bó với nhau bởi quan hệ hôn
nhân, huyết thống hoặc quan hệ
nuôi dưỡng, làm phát sinh các
quyền và nghĩa vụ giữa họ với
nhau.

b. Các chức năng của gia
đình

Hoạt động nhóm
NHÓM 1

Tìm hiểu chức
năng tái sản
xuất con người.
Liên hệ thực tế.

NHÓM 2

Tìm hiểu chức
năng kinh tế
và tổ chức đời
sống gia đình.
Liên hệ thực tế.

NHÓM 3

Tìm hiểu chức
năng nuôi dưỡng,
giáo dục, hình
thành nhân cách.
Liên hệ thực tế.

NHÓM 4

Tìm hiểu chức
năng thoà mãn
nhu cầu vật chất
và tinh thần.
Liên hệ thực tế.

Chức năng tái sản xuất con người
Sự sinh đẻ trong gia đình nhằm tái
sản xuất ra con người, duy trì và
phát triền nòi giống, cung cấp sức
lao động cho xã hội, đảm bảo sự
phát triển liên tục và trường tồn
của xã hội loài người.

Chức năng kinh tế và tổ chức
đời sống gia đình
Gia đình làm kinh tế với những hình
thức sản xuất kinh doanh phù hợp,
phát huy hiệu quả mọi tiềm năng về
vốn, sức lao động, tạo thu nhập chính
đáng, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu
cầu của gia đình. Gia đình còn là đơn
vị tiêu dùng các sản phẩm hàng hoá,
dịch vụ trong xã hội, từ đó tác động
vào sản xuất, thúc đẩy kinh tế đất
nước phát triển.

Chức năng nuôi dưỡng,
giáo dục, hình thành nhân
cách
Gia đình là nơi nuôi dưỡng mỗi
người từ lúc chào đời đến khi trưởng
thành, đảm bảo sự khoẻ mạnh, phát
triền về thề chất; là trường học đầu
tiên nuôi dưỡng tâm hồn, giáo dục đạo
đức, văn hoá, lao động, kĩ năng sống,...
cho thế hệ trẻ. Gia đỉnh cũng là nơi
người già được chăm sóc, phụng
dưỡng đề sống vui cùng con cháu.

Chức năng thỏa mãn nhu
cầu vật chất và tinh thần.
Nhờ quan hệ hôn nhân và quan hệ
huyết thống, các thành viên gia đình
có tình yêu thương, trách nhiệm với
nhau hơn. Chính vì vậy, gia đình là
nơi đề mỗi cá nhân được chăm sóc
cả về vật chất lẫn tinh thần, được
thoả mãn nhu cầu tâm -sinh lí, giải
toả ức chế trong cuộc sống.

Tình yêu thương gia
đình mở rộng ra quan hệ
họ hàng thân thiết tạo
nên sợi dây vô hình
nhưng bền chặt kết nối
nghĩa tình những người
trong gia đình, dòng họ.
Tình cảm đó trở thành
nền tảng của tình yêu
quê hương, đất nước,
con người.

2. Những điểm cơ bản của chế độ hôn nhân và
gia đình ở nước ta
Điểm nổi bật
Hôn
nhân

- Độ tuổi ?

 

 

- Nguyên tắc ?
- Quyền ?
- Loại hình ?

Gia

Xã hội phong kiến Xã hội chủ nghĩa

- Quyền và nghĩa

đình vụ của các thành
viên ?

 

 

Hãy điền nội dung vào bảng sau?
Chỉ ra những điềm ưu việt của chế
độ hôn nhân và gia đình Việt Nam
hiện nay.

Luật Hôn nhân và gia đình
năm 2014 quy định:
Điều 2. Những nguyên tắc cơ
bản của chế độ hôn nhân và
gia đình (trích)

3. Kế thừa, phát huy truyền
thống văn hoá, đạo đức tốt
đẹp của dân tộc Việt Nam về
hôn nhân và gia đình.

1. Xây dựng gia đình ấm no,
tiến bộ, hạnh phúc; các
thành viên gia đình có nghĩa
vụ tôn trọng, quan tâm,
chăm sóc, giúp đỡ nhau;
không phân biệt đối xử giữa
các con,

2. Nhà nước, xã hội và gia đình có
trách nhiệm bảo vệ, hỗ trợ trẻ
em, người cao tuồi, người khuyết
tật thực hiện các quyền về hôn
nhân và gia đình; giúp đỡ các bà
mẹ thực hiện tốt chức năng cao
quý của người mẹ; thực hiện kế
hoạch hoá gia đình.

3. Các yếu tố xây dựng gia đình hạnh phúc
HS làm việc theo nhóm nhỏ (2HS ngồi cùng bàn)
đọc thông tin SCĐ tr.18 « Chuyện về một gia đình
hạnh phúc » và trả lời câu hỏi trong
+ Theo em, thế nào là một gia đình hạnh phúc ?
+ Để có một gia đình hạnh phúc cần có những yếu tố nào ?
+ Hãy chia sẻ cảm nhận của các em về gia đình mình.
+ Hãy đọc những câu thơ, ca dao, tục ngữ , danh ngôn nói
về hạnh phúc gia đình.

Các yếu tố để có gia đình hạnh phúc
- Tình yêu thương: Tình yêu thương là sức
đề kháng mạnh nhất của gia đình trước
những bất trắc của cuộc đời; là chỗ dựa
vững chắc đề mỗi thành viên hiểu rằng,
mình luôn được gia đình ủng hộ, những
khó khăn mình trải qua sẽ có người san sẻ.

- Sự cảm thông, chia sẻ về vật chất và tinh
thần giữa các thành viên trong gia đỉnh: Sự
chia sẻ về vật chất thề hiện bằng việc bố mẹ
lo cho con cái ăn, mặc, học hành; vợ chồng
chia sẻ với nhau về công việc gia đình, về tài
chính trong kinh doanh; anh chị em hỗ trợ
nhau lúc khó khăn,... Sự chia sẻ về tinh thần
giữa các thành viên trong gia đình thề hiện
qua việc tâm sự, lắng nghe, thấu hiều, an ủi,
khuyên nhủ nhau,... để vơi bớt những buồn lo
và có niềm tin, định hướng đủng trong cuộc
đời.

- Niềm tin: cần nuôi dưỡng niềm tin
giữa các thành viên trong gia đình,
tránh phá huỷ hạnh phúc bởi sự ghen
tuông, nghi kị.
“ Thủy chung em giữ trọn đời
Chết đi thì chịu, lìa đôi không lìa”

- Sự tôn trọng: Trong gia đình, ngoài
những điềm chung, ai cũng có cá tính, sờ
thích, mong muốn, suy nghĩ riêng. Tôn
trọng sờ thích, mong muốn chính đáng
của mỗi thành viên sẽ hạn chế được
những tranh cãi, xung đột, giúp gia đình
hoà thuận hơn.
“ Kính già, yêu trẻ”

- Lòng bao dung, vị tha:
Biết tha thứ cho lỗi lầm của người khác,
biết sống vì người khác là yếu tố quan
trọng đề xây dựng một gia đình hạnh
phúc. Tuy nhiên, vị tha, bao dung không
có nghĩa là âm thầm chịu đựng mà nên
chia sẻ cho nhau nghe về cảm xúc, suy
nghĩ của mình đề tìm cách giải quyết
những bất đồng và để người mắc lỗi có
cơ hội sửa chữa lỗi lầm của bản thân.

- Làm tròn nghĩa vụ, bổn phận:
Ai trong gia đình cũng có nghĩa vụ
và bồn phận riêng. Làm tròn nghĩa
vụ, bồn phận với gia đình sẽ là bước
đệm đề mỗi công dân thực hiện
nghĩa vụ với xă hội và đất nước.

•Hiểu được những yếu tố của một
gia đình hạnh phúc, mỗi người sẽ
nhận thức rõ được vai trò của bản
thân và cùng nhau xây dựng, vun
đắp một tồ ấm thật sự cho những
người thân yêu trong gia đình.

4. Trách nhiệm của các thanh viên trong gia đình
Đọc thông tin 1-2- 3 SCĐ tr.20 rồi trả lời cá câu hỏi sau :
+ Các thành viên trong gia đình thể hiện tình cảm, trách nhiệm của mình đối với gia đình
như thế nào qua các trường hợp trên?
+ Gia đình gồm những mối quan hệ nào ? Trách nhiệm cụ thể của mỗi thành viên trong
từng mối quan hệ đó là gì ?
+ Bản thân em có trách nhiệm gì đối với Ông bà, cha mẹ, anh chị em…. ?
+ Tìm những câu thơ, ca dao, tục ngữ , danh ngôn nói về trách nhiệm của các thành viên
trong gia đình.

Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 (trích)
1. Vợ chồng có nghĩa vụ thương yêu, chung thuỷ, tôn trọng, quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ
nhau; cùng nhau chia sẻ, thực hiện các công việc trong gia đình (khoản 1 Điêu 19).
2. Cha mẹ có nghĩa vụ “thương yêu con, tôn trọng ý kiến của con; chăm lo việc học tập
giáo dục đề con phát triền lành mạnh về thề chất, trí tuệ, đạo đức, trở thành người co
hiếu thảo của gia đình, công dân có ích cho xã hội” (khoản 1 Điều 69).
Con cóbồn phận yêu quý, kính trọng, biết ơn, hiếu thảo, phụng dưỡng cha mẹ, giữ gì
danh dự, truyền thống tốt đẹp của gia đình (khoản 2 Điều 70).
3. Ông bà nội, ông bà ngoại có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, giáo dục cháu, sốn
mẫu mực và nêu gương tốt cho con cháu,... (khoản 1 Điều 104).
Cháu có nghĩa vụ kính trọng, chăm sóc, phụng dưỡng ông bà nội, ông bà ngoại,...
(khoản 2 Điều 104).
4. Anh, chị, em có quyền, nghĩa vụ thương yêu, chăm sóc, giúp đỡ nhau; có quyền, nghĩa
vụ nuôi dưỡng nhau trong trường hợp không còn cha mẹ hoặc cha mẹ không có điều
kiện trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con (Điều 105).

C. LUYỆN TẬP
Câu 1. Em hãy cho biết các quan điểm sau đúng hay sai. vì sao?
A. Con cái là của đề dành. Bởi vậy, gia đình đông con nhiều cháu mới là gia
đình hạnh phúc.
B. Trong xã hội hiện đại, phụ nữ không nhất thiết phải quán xuyến công việc gia
đình.*
C. Đàn ông cần phải chia sẻ công việc gia đình cùng phụ nữ.*
D. Gia đình chì hạnh phúc khi các thành viên đều được thoả mãn đầy đủ nhu
cầu vật chất.

Câu 2. Em đồng tình hay không đồng tình với hành vỉ nào sau đây? vì sao?
A. Vợ chồng anh T, chị Y có hai con gái. Bố mẹ anh T yêu cầu chị Y phải sinh
thêm con trai đề nối dõi tông đường, nếu không thì phạm tội bất hiếu với tồ tông.
B. Trong gia đình, anh C đi làm có thu nhập cao, còn chị Th chỉ ờ nhà làm nội trợ.
Vì vậy, anh C quyết định mọi việc, không bàn bạc, trao đồi với vợ.
C. Được cả nhà chiều chuộng, chăm sóc nên A chỉ quan tâm tới việc học.
D. Vợ chồng anh T, chị N đều là con một. Bố chị N mất sớm, mẹ chị ờ quê xa, hay
đau ốm. Anh T bàn với chị N đưa mẹ chị về ở chung đề phụng dưỡng.*

Câu 3: Em sẽ làm gì nếu là các bạn trong những tình huống sau?
A. Gia đình gặp khó khăn nhưng H vẫn muốn học lên đại học.
B. Bố Y mất sớm. Mẹ vất vả nuôi chị em Y ăn học. Gần đây, một
người đàn ông thường xuyên đến nhà, có cử chỉ quan tâm, thân
mật với mẹ Y.

2. Em có lời khuyên gì dành cho các bạn trong những trường hợp sau?
A. Th cho rằng bố mẹ chỉ quan tâm tới em trai mà quên mất sự có mặt của mình
trong gia đình. Bởi vậy, Th rất buồn và ghét em trai.
B. Mặc dù cô H yêu thương, chăm sóc D như con đẻ nhưng D luôn lạnh lùng, xa
cách với cô vì cho rằng cô chỉ là mẹ kế.
C. Hoàn cảnh gia đình khó khăn nên mặc dù bố mẹ không đồng ý nhưng Đ vẫn
muốn nghỉ học đề lao động giúp đỡ gia đình.

D. VẬN DỤNG
TỔ 1

Sưu tầm, chia sẻ những câu ca dao, tục ngữ,
thành ngữ về gia đình

TỔ 2

Vẽ sơ đồ tư duy về mối quan hệ giữa tình yêu,
hôn nhân và gia đình.
Viết bài chia sẻ suy nghĩ của em về gia đình hạnh phúc và
TỔ 3

những việc mà bản thân em đã làm đề góp phần xây dựng
gia đình hạnh phúc.

TỔ 4

Sân khấu hoá kịch bản về chủ đề “Tình yêu, hôn
nhân và gia đình” theo chuỗi hoạt động sau:

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

- Ôn tập lại nội dung kiến thức đã được học.
- Đọc và tìm hiểu trước nội dung kiến thức Chuyên đề 2
- Bài 4: .Những vấn đề chung về doanh nghệp nhỏ.