- Xuân Diệu-

Nhưng miền Nam hỡi! lắng
nghe

Nó giành, ta lại giật ra,

Tấc sông, tấc đất hoà pha má

Non sông, Tổ quốc luôn kề gần đào:
bên;

Lòng giữ chắc, chí nêu cao,

Sức ngày đã thắng bóng Bom rơi đạn nổ ào ào, chẳn
đêm,
Sáng trời sẽ sáng đều trên đất
này.

lay!
Hoà bình càng siết chặt tay

Giữ liền ruộng đất, trời mây, cõ

Chia sẻ những hiểu biết của
em về vẻ đẹp của miền đất
Nam Bộ

- Hoàng Tố Nguyên-

I

ĐỌC- TÌM HIỂU CHUNG
1. Đọc- chú thích
2. Tìm hiểu chung

II

KHÁM PHÁ VĂN BẢN

1. Cảnh sắc Gò Me
2. Hình ảnh người dân Gò Me
3. Điệu hò quê hương
4. Tình cảm của tác giả đối với quê hương, đất nước
III

TỔNG KẾT
1.Nghệ thuật
2.Nội dung

- 2 bạn đại diện đọc cho cả
lớp nghe
- Giọng đọc: nhẹ nhàng,
tình cảm, sâu lắng

Quê tôi đó! Mặt trông ra bể,
Đóm hải đăng tắt lóe đêm đêm.
Con đê cát đỏ cỏ viền,
Leng keng nhạc ngựa ngược lên chợ Gò.
Ruộng vây quanh, bốn mùa gió mát,
Lúa Nàng - keo chói rực mặt trời.
Ao làng trăng tắm, mây bơi,
Nước trong như nước mắt người tôi yêu.
Quê tôi sớm sớm, chiều chiều,
Lao xao vườn mía.
Mái lá khoan thai thở làn khói nhẹ,
Những chị, những em má núng đồng tiền.
Nọc cấy, tay tròn, nghiêng nón làm duyên,
Véo von điệu hát cổ truyền.
Tre thôi khúc khích, mây chìm lắng nghe:
“Hò ơ... Trai Biên Hòa lụy gái Gò Me,
Không vì sắc lịch, mà chỉ vì mê giọng hò”.

Ôi, thuở ấu thơ,
Cắt cỏ, chăn bò.
Gối đầu lên áo,
Nằm dưới làn me, nghe tre thổi sáo.
Lòng nghe theo bướm, theo chim,
Mạ non cong vắt lưỡi liềm,
Lá xanh như dải lụa mềm lửng lơ.
[…]Tôi nằm trên võng mẹ đưa,
Có chim cu gáy giữa trưa hanh nồng.
Tiếng ai vút đầu bông lúa chín,
Gió dìu vương xao xuyến bờ tre:
“Hò ơ... Trai Biên Hòa lụy gái Gò Me
Không vì sắc lịch, mà chỉ vì mê giọng hò!”
Chị tôi má đỏ thẹn thò,
Giã me bên trã canh chua ngọt ngào.

Lúa nàng
keo
Núng
đồng tiền

Sắc lịch

Nọc cấy

Lụy

a. Tác giả

1

2

3

4

- Hoàng Tố Nguyên ( 1929-1975), tên khai
sinh là Lê Hoằng Mưu
- Quê ở xã Bình Ân, huyện Gò Công
Đông, tỉnh Tiền Giang
- Ông là nhà thơ lớn của đất nước. Hội viên
Hội Nhà văn Việt Nam (1957).
- Tham gia kháng chiến và hoạt động văn
nghệ ở chiến khu Tây Nam Bộ từ những
năm kháng chiến chống thực dân Pháp.

a. Tác giả

5

- Tác phẩm tiêu biểu:
- Gò Me 1957
- Quê chung 1962
- Truyện thơ Đổi đời (1955)
- Từ nhớ đến thương 1980
- Đất nước (1956)
- Từ nhớ đến thương 1950.
- Gửi chiến trường chống Mỹ 1966
- Tên quê hương 1976

b. Tác phẩm
- Xuất xứ…………………………….......................
- Thể loại……………………………......................
- Phương thức biểu đạt……………………………
- Bố cục……………………………………………...

b. Tác phẩm
- Xuất xứ: Trích trong tập thơ “Từ nhớ
đến thương”, NXB tác phẩm mới, Hà
Nội 1977.
- Thể loại: thơ tự do
- PTBĐ: biểu cảm kết hợp miêu tả.
- Bố cục: 2 phần

TRẠM 1

TRẠM 2

TRẠM 3

TRẠM 4

Tìm hiểu

Tìm hiểu Hình

Tìm hiểu

Tìm hiểu Tình

Cảnh sắc Gò

ảnh người dân

Điệu hò quê

cảm của tác giả

Me

Gò Me

hương

đối với quê
hương, đất nước

TRẠM 1

Tìm hiểu Cảnh
sắc Gò Me

ÁNH SÁNG
+ Đốm hải đăng tắt, lóe

Ánh sáng hiện lên phong

+ Lúa nàng keo chói rực mặt

phú với nhiều màu sắc, cung

trời

bậc của những quãng thời

+ Lá xanh

gian khác nhau trong ngày

ÂM THANH
+ Leng keng nhạc ngựa

NT: liệt kê, nhân hóa, từ

+ Lao xao vườn mía

láy…

+ Mái lá khoan thai thở
+ Tre thổi sáo
+ Chim cu gáy

 Âm thanh vui tai, tạo cảm
giác yên bình, dễ chịu

KHÔNG GIAN
+ Con đê, ruộng, chợ Gò

NT: liệt kê, so sánh

+ Lúa keo

 Không gian mênh mông,

+ Ao làng
+ Vườn mía
+ Hàng me
+ Lá xanh

thoáng đãng của miền quê
với đồng ruộng, ao làng,
biển cả.

 Ánh sáng phong phú, không gian
mênh mông và âm thanh rộn ràng 
Vẻ đẹp nên thơ, xanh mát  như
thiết tha mời gọi níu giữ con người
ở lại với cuộc sống, với con người
Gò Me

TRẠM 2

Tìm hiểu Hình
ảnh người dân
Gò Me

- Các cô gái Gò Me được miêu tả với những chi tiết:
+ “Những chị, những em má núng đồng tiền”
+ “Nọc cấy, tay tròn, nghiêng nón làm duyên”
+ “Véo von điệu hát cổ truyền”
+ “Chị tôi má đỏ thẹn thò/ Giã me bên trã…”
 NT: từ láy, tính từ, động từ
 Hình ảnh những con người lao động chân chất, khoẻ
khoắn, duyên dáng, yêu đời, gắn bó với quê hương xứ sở,...

TRẠM 3

Tìm hiểu Điệu
hò quê hương

“Hò… ơ… Trai Biên Hòa lụy gái Gò
Me
Không vì sắc lịch, mà chỉ vì mê

Nhấn hò”
mạnh vẻ đẹp, sức hút của điệu hò quê hương
giọng
 Tình yêu, sự gắn bó với quê hương, nỗi nhớ da diết khi phải xa
quê và niềm tự hào về vẻ đẹp của quê hương…

TRẠM 4

Tìm hiểu Tình cảm
của tác giả đối với
quê hương, đất nước

Tình yêu của tác giả đối với Gò Me cứ lớn dần và sâu sắc
hơn qua năm tháng, từ thuở ấu thơ đến khi trưởng thành.

BIỂU
HIỆN

Sự gắn bó với quê hương
Nỗi nhớ da diết khi xa quê
Niềm tự hào về vẻ đẹp quê hương

- Ngôn ngữ đậm chất Nam Bộ
- Từ ngữ, hình ảnh giàu sức gợi hình,
gợi cảm
- Biện pháp tu từ: nhân hóa, liệt kê, so
sánh, điệp…

- Thiên nhiên Gò Me nên thơ, sống
động, con người Gò Me chân chất,
yêu đời, chăm chỉ..
- Tình yêu quê hương, đất nước và nỗi
nhớ da diết của nhà thơ.

SO
TÀI

BÀI MỚI

Bài thơ “Gò me” được sáng tác
theo thể thơ nào?

Thơ tự do

Điệu hò “Gò Me” được lặp lại
mấy lần trong bài thơ?

2 lần

Ánh sáng phong phú, không gian mênh
mông và âm thanh rộn ràng là những đặc
điểm của cảnh sắc Gò Me. Đúng hay sai?

Đúng

Phương thức biểu đạt chính của bài
thơ “Gò Me” là phương thức nào?

Biểu cảm

Việc lặp lại 2 lần điệu hò Gò
Me có tác dụng gì?
 Nhấn mạnh vẻ đẹp, sức hút của điệu hò quê hương
 Tình yêu, sự gắn bó với quê hương, nỗi nhớ da diết
khi phải xa quê và niềm tự hào về vẻ đẹp của quê
hương…

Trong câu thơ “Lá xanh như dải
lụa mềm lửng lơ”, tác giả đã sử
dụng BPNT gì?

So sánh

Người dân Gò Me hiện lên trong
bài với những vẻ đẹp nào?

 Hình ảnh những con người lao động chân chất,
khoẻ khoắn, duyên dáng, yêu đời, gắn bó với quê
hương xứ sở,...

Tình yêu của tác giả đối với Gò Me cứ lớn dần
và sâu sắc hơn qua năm tháng, từ thuở ấu thơ
đến khi trưởng thành. Đúng hay sai?

Đúng

Viết đoạn văn (khoảng
5 - 7 câu) nêu cảm
nhận của em về đoạn
thơ từ Ôi, thuở ấu thơ
đến Lá xanh như dải
lụa mềm lửng lơ.

Bài thơ “Gò Me”, đặc biệt là  đoạn thơ từ Ôi, thuở ấu thơ đến Lá xanh
như dải lụa mềm lửng lơ của tác giả Hoàng Tố Nguyên đã để lại trong lòng
em nhiều ấn tượng sâu sắc về nỗi niềm yêu quê, nhớ quê da diết của một con
người Nam Bộ đang sống xa quê. Đầu tiên, tác giả nhớ về “thuở ấu thơ”, khi
mà tác giả đi “cắt cỏ, chăn bò” với những kỉ niệm đẹp. Khi ra đồng cắt cỏ,
“gối đầu lên áo” và “nằm dưới hàng me”, tác giả thấy thiên nhiên quê mình
thật đẹp. Đó là nơi có “tre thổi sáo”, có những chú “bướm”, có những chú
chim dễ thương. Nơi đó có lá “me non” cong vắt như lưỡi liềm và lá xanh
“như dải lụa mềm lửng lơ”. Biện pháp nhân hóa “tre thổi sáo” và biện pháp
so sánh lá me cong như “lưỡi liềm”, lá xanh như dải lụa mềm đã góp phần
làm cho bài thơ thêm sinh động, hấp dẫn.