CHÀO MỪNG CÁC
EM ĐẾN VỚI TIẾT
HỌC NGÀY HÔM
NAY

SLIDESMANIA

MÙA XUÂN
NHO NHỎ
-THANH HẢI-

SLIDESMANIA

I. Tìm hiểu
chung
1. Tác giả

2. Tác phẩm

II. Tìm hiểu chi
1.Vẻ đẹp thiên nhiên, mùa xuân đất
tiết

nước
2. Ước
vọng, lí tưởng cao đẹp của nhà thơ

III. Tổng kết

SLIDESMANIA

1. Nội dung
2. Nghệ thuật

I.Tìm hiểu
1.
Tác
giả
chung
- Thanh Hải ( 1930 – 1980 ).
- Quê Thừa Thiên – Huế.
- Cây bút có công lớn trong việc xây dụng
nền VHCM miền Nam trong 2 cuộc phát
chiến chống Pháp và chống Mĩ.

SLIDESMANIA

- Phong cách sáng tác : Ngôn ngữ giàu
hình ảnh, nhạc diệu, cảm xúc chân thành
thắm thiết.

II. Tìm hiểu chi tiết
2. Tác phẩm

SLIDESMANIA

a. Hoàn cảnh sáng
tác
Tháng 11 / 1980 khi tác giả đang nằm trên giường bệnh.
Bài thơ là dòng chữ cuối cùng mà nhà thơ để lại.
b. Thể loại, PTBĐ và ý nghĩa nhan đề
- Thể loại : Thơ 5 chữ.
- PTBĐ : Biểu cảm.
- Ý nghĩa nhan đề :
+ Nghĩa thực : Gợi về mùa xuân của đất trời, của thiên
nhiên vũ trụ.
+ Nghĩa ẩn dụ : Bài thơ thể hiện khát vọng lí tưởng
muốn cống hiến tất cả những gì đẹp đẽ nhất cho cuộc đời,
quê hương, đất nước của nhà thơ.

Bố cục ( 4 phần )
Phần 1 : ( khổ thơ
đầu )

SLIDESMANIA

Cảm xúc trước
mùa xuân của
thiên nhiên đất
trời.

Phần 2 : ( khổ 2
và 3 )
Mùa xuân của
đất nước, con
người.

Phần 3 : ( khổ 4 Phần 4 : ( khổ thơ
và 5 )
cuối )
Suy nghĩ và
ước nguyện
của nhà thơ.

Lời ngợi ca quê
hương, đất
nước.

II.
Tìm hiểu chi
tiết

SLIDESMANIA

II. Tìm hiểu chi tiết.
1. Vẻ đẹp của thiên nhiên, mùa xuân đất nước.
Đọc đoạn văn
sau và hoàn
thành phiếu học
tập số 1

SLIDESMANIA

. Vẻ đẹp thiên nhiên của mùa xuân.
Nghệ thuật

“Mọc giữa rừng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi, con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời”

Hình ảnh dòng sông

Sử dụng hình
ảnh

SLIDESMANIA

I. Tìm hiểu chi tiết.

1. Vẻ đẹp của thiên nhiên, mùa xuân đất nước.

a. Vẻ đẹp thiên nhiên của mùa xuân.
Nghệ thuật
Hình ảnh dòng sông

Sử dụng hình ảnh

- Gợi liên tưởng từ một bông
- Hình ảnh đầy
hoa đang từ từ vươn lên trên
sức sống mạnh
mặt nước tràn đầy sức xuân
mẽ đến bất ngờ
và sắc xuân.
của một bông hoa
- Bức tranh mùa xuân Huế được trên dòng sông
chấm phá bằng hình ảnh chọn xanh với gam màu
lọc và giàu sức gợi : “dòng
“xanh, tím”
sông xanh”, “hoa tím biếc”,
“Chim chiền chiện”.
-> Sự cảm nhận độc đáo của tác giả qua đó thể hiện chất giọng ngọt
ngào, thân thương gần gũi mộc mạc của thiên nhiên và sự tươi mới
- Đảo ngữ :
động từ “mọc”
được đặt lên
đầu câu thơ.
- Sử dụng từ
cảm thán : “ơi”,
“chi”.

SLIDESMANIA

II. Tìm hiểu chi tiết.
1. Vẻ đẹp thiên nhiên, mùa xuân đất nước.
a. Vẻ đẹp thiên nhiên của mùa xuân.

“Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng”

SLIDESMANIA

- Nhà thơ có cái nhìn trìu mến với cảnh vật.
- Nghệ thuật ẩn dụ chuyển đổi cảm giác được sử dụng
một cách tài tình.
- Đại từ “tôi” được điệp lại hai lần và đi liền với hành
động “hứng”.
-> Thái độ trân trọng của thi nhân trước vẻ đẹp của thiên
nhiên cùng với sự tận hưởng chiếm lĩnh và giao hòa với
mùa xuân.

I. Tìm hiểu chi tiết.
1. Vẻ đẹp thiên nhiên, mùa xuân đất nước.
b. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân, đất nước.

Thảo luận
nhóm
Nhóm 2 :

Nhóm 3 :

Chỉ ra hành động
của người “cầm
súng” và người “ra
đồng”. Nêu cảm
nghĩ của em.

Chỉ ra biên pháp
nghệ thuật được
Thanh Hải sử dụng
trong bài thơ miêu
tả mùa xuân nho
nhỏ ?

Chỉ ra câu văn thể
hiện bốn nghìn
năm lịch sử. Em
nghĩ gì về các tác
giả nói về 4000
năm lịch sử ?

SLIDESMANIA

Nhóm 1 :

b. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân, đất nước
“người cầm súng” và “người ra đồng”
Mùa xuân người cầm súng
Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân người ra đồng
Lộc trải dài nương mạ

SLIDESMANIA

- Mùa xuân của đất nước gắn với hình
ảnh “người cầm súng” và hình ảnh
“người ra đồng”.
- Hình ảnh : “lộc” tượng trưng niềm hi
vọng tươi sáng đang theo họ đi khắp
nơi hay chính họ đã đem mùa xuân
đến mọi nơi trên đất nước.
-> Biểu trưng cho hai nhiệm vụ chiến
lược quan trọng của đất nước : chiến
đấu ở tiền tuyến và lao động xây dựng
hậu phương vững chắc.

* Nghệ thuật

-Nghệ thuật điệp ngữ từ làm; đất nước cùng từ láy,
so sánh,…
-> Thể hiện nhà thơ như reo vui trước tinh thần lao động
khẩn trương của con người làm nên mùa xuân của đất
nước.
- Nhà thơ nhắc lại về lịch sử 4000 năm
“vất vả và gian lao”của đất nước đầy tự
hào, đồng thời tin tưởng vào tương lai
tươi đẹp của đất nước mai sau bằng hình
ảnh so sánh đẹp mang nhiều ý nghĩa
“Đất nước như vì sao…phía trước”.

SLIDESMANIA

-> Đúc kết chặng đường 4000 năm dựng
nước và giữ nước với biết bao thăng trầm
thử thách.

Đất nước bốn nghìn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến

b. Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân đất nước
- Hình ảnh so sánh : “Đất nước như
vì sao” gợi nhiều liên tưởng :
+ Gợi nguồn sáng lấp lánh tồn
tại vĩnh hằng trong không gian và
thời gian.
+ Gợi ý nghĩa về dân tộc Việt
Nam ta trong suốt chiều dài lịch sử.

SLIDESMANIA

+ Gợi niềm tin của tác giả vào
một tương lai tươi sáng của đất
nước

II. Tìm hiểu chi tiết

2. Ước vọng, lí tưởng cao đẹp của nhà thơ
Phiếu học tập số 2
Nghệ thuật

Hình ảnh “con chim hót”, “cành
hoa”, “nốt trầm xao xuyến”

Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến

SLIDESMANIA

II. Tìm hiểu chi tiết

Ước vọng, lí tưởng cao đẹp của nhà thơ
Hình ảnh “con chim hót”, “cành hoa”,
“nốt trầm xao xuyến”

- Điệp cấu trúc ngữ pháp :
“ta làm…ta nhập…” giúp
cho nhịp điệu thơ trở nên
nhẹ nhàng, khiến cho câu
thơ như một lời thủ thỉ tâm
tình về ước nguyện hóa
thân, hiến dâng cho quê
hương, đất nước của nhà
thơ.

-Hình ảnh thể hiện sự giản dị, thật hàm súc.
-Có sự đối ứng chặt chẽ với những hình ảnh mở
đầu của bài thơ.
-Gợi liên tưởng đến mối quan hệ giữa cá nhân và
cộng đồng, giữa con người và đất nước.

SLIDESMANIA

Nghệ thuật

-> Không mong muốn những điều lớn lao => ước nguyện
hóa thân thiết tha của nhà thơ giản dị nhưng chân thành và

I. Tìm hiểu chi tiết

2. Ước vọng, lí tưởng cao đẹp nhà thơ

- Thanh Hải đúc kết tất cả những mong ước của mình
thành “Một mùa xuân nho nhỏ - Lặng lẽ dâng cho đời”.
+ “Mùa xuân nho nhỏ” mang nghĩa ẩn dụ cho khao
khát cống hiến phần tươi đẹp nhất của mình cho cuộc
đời chung.
+ Từ láy “lặng lẽ” thể hiện sự cống hiến thầm lặng lẽ
+ Hoán dụ “tuổi hai mươi”, “khi tóc bạc” – sự cống
hiến từ lúc còn trẻ đến khi về già => cống hiến xuốt
đời.

SLIDESMANIA

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật

SLIDESMANIA

- Thể thơ năm chữ, cách
gieo vần liền giữa các khổ
thơ đã tạo ra sự liền mạch
cảm xúc.
- Ngôn ngữ và hình ảnh
thơ giản dị, trong sáng,
giàu sức gợi
- Cảm xúc chân thành, tha
thiết, cho nên bài thơ trở
thành tiếng lòng của nhà
thơ thanh Hải với đất

2. Nội dung

- Bài thơ “Mùa xuân nho
nhỏ” thể hiện thành công
vẻ đẹp của mùa xuân
thiên nhiên, mùa xuân
đất nước.
- Qua đó bày tỏ lẽ sống
cao đẹp là sẵn sàng dâng
hiến cuộc đời mình cho
đất nước.

Viết kết nối với đọc
Viết đoạn văn nêu cảm nhận về một
đoạn thơ mà em yêu thích trong bài
thơ Mùa xuân nho nhỏ

SLIDESMANIA

SLIDESMANIA

Ở khổ thơ thứ tư trong bài thơ “Mùa xuân nho nhỏ của Thanh Hải đã để lại cho em
nhiều ấn tượng:
“Ta làm con chim hót
Ta làm một nhành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến”
Đầu tiên, cách xưng hô của tác giả chuyển từ “tôi” sang “ta” kết hợp với các động từ
“làm”, “nhập” nhằm thể hiện khát vọng được hòa nhập cái riêng với cái chung.
Thanh Hải muốn hóa thân vào muôn loài vạn vật làm tươi đẹp rộn ràng cho cuộc
sống. Đó là “một tiếng chim hót” trong buổi sáng mai bắt đầu một ngày mới. Đó là
“một nhành hoa” tô điểm cho vườn hoa cuộc đời. Và đó là “một nốt trầm” làm xao
xuyến vạn trái tim để cùng nhau cống hiến. Những hình ảnh giản dị, gần gũi nhưng
đã thể hiện niềm khát khao sống, khát khao hiến dâng đến khôn cùng của Thanh
Hải. Đặc biệt hơn khi đặt vào hoàn cảnh sáng tác bài thơ là lúc nhà thơ đang nằm
trên giường bệnh. Trước khoảnh khắc phải đối mặt với bệnh tật và cái chết, Thanh
Hải vẫn giữ được một niềm lạc quan, yêu đời với mong muốn được cống hiến mãnh
liệt. Có thể khẳng định, khổ thơ gửi gắm một khát vọng thật đẹp đẽ, cao cả.