CHỦ ĐỀ.

CHU KÌ TẾ BÀO VÀ PHÂN BÀO

BÀI 17:

GIẢM PHÂN

NỘI DUNG
I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN
II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢM PHÂN
III. Ý NGHĨA CỦA GIẢM PHÂN

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN ( Phân bào giảm nhiễm)
- Là hình thức phân chia của các tế bào sinh dục thời kì chín
- Xảy ra sau khi trải qua kì trung gian, NST đang ở trạng thái kép
- Gồm 2 lần phân bào

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN

KÌ ĐẦU I

KÌ GIỮA I

KÌ SAU I

KÌ CUỐI I

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN
1. Giảm phân I

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN
2. Giảm phân II:

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN
3. Kết quả của giảm phân:

- Từ 1 TB (2n)

GIẢM PHÂN

4 TB (n)

I. DIỄN BIẾN CỦA GIẢM PHÂN
3. Kết quả của giảm phân:

- Sau giảm phân, các TB con được biến đổi hình thái tạo thành các giao tử
+ Ở động vật :
1 TB sinh tinh (2n) → 4 TB con
(n)
→ 4 tinh trùng
1 TB sinh trứng
(♂). (2n) → 4 TB con (n)
→ 3 thể cực (không sinh sản)
và 1 tế bào trứng (♀).
+ Ở thực vật:
1 TB (2n) → 4 TB con (n)
→ hạt phấn (♂) hoặc túi phôi (♀)

Phát sinh tinh trùng

Tinh bào
sơ cấp
Tinh bào
thứ cấp

Tinh
trùng
Thụ tinh

Phát sinh trứng
Noãn sơ
cấp

Tinh tử

Noãn
thứ
cấp
Rụng
trứng

Thể cực
thứ sơ cấp
Thể cực
thứ cấp 2
Noãn

Noãn
Tế bào
trứng

Thể cực
thứ cấp 1

Thể cực
thứ cấp 3

Hợp tử

GIẢM PHÂN
Giảm phân I
 

Số lượng,
trạng thái
NST
Số
chromatid
Số tâm
động

Kì
trung
gian

Giảm phân II

Kì đầu Kì giữa
Kì cuối Kì đầu
Kì
Kì sau Kì cuối
Kì sau I
I
I
I
II
giữa II
II
II

GIẢM PHÂN
Giảm phân I

Giảm phân II

 

Kì
trung
gian

Số lượng,
trạng thái
NST

2n

2n

2n

2n

n

n

n

Kép

Kép

Kép

Kép

Kép

Kép

Số
chromatid

4n

4n

4n

4n

2n

Số tâm
động

2n

2n

2n

2n

n

Kì đầu Kì giữa
Kì cuối Kì đầu
Kì
Kì sau Kì cuối
Kì sau I
I
I
I
II
giữa II
II
II

2n

n

Kép

Đơn

Đơn

2n

2n

0

0

n

n

2n

n

II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢM PHÂN
Quá trình giảm phân chịu ảnh hưởng của những yếu tố sau:
- Yếu tố di truyền
- Môi trường bên ngoài: Nhiều loài cây chỉ có thể ra hoa khi gặp điều
kiện thời tiết, chế độ chiếu sáng thích hợp...
- Các hormone sinh dục.
Ví dụ, để cho vật nuôi sinh sản theo ý muốn, người ta có thể tiêm
hormone sinh dục kích thích quá trình sinh sản cho vật nuôi.
- Tuổi tác. VD: Phụ nữ khi sinh con ở độ tuổi càng lớn tỉ lệ con mắc
bệnh Down càng cao…

II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢM PHÂN
Sự tương quan giữa tuổi người mẹ và tỉ lệ trẻ bị Down
Tuổi mẹ

Tỉ lệ % trẻ sơ sinh mắc bệnh

20 – 24
25 – 29
30 – 34
35 – 39
Trên 40

0,02 – 0,04
0,04 – 0,08
0,11 – 0,13
0,33 – 0,42
0,80 – 1,88

II. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN GIẢM PHÂN
Từ những hiểu biết về các yếu tố ảnh hưởng đến giảm phân, có thể
ứng dụng như thế nào trong thực tiễn?

Thắp đèn cho vườn
thanh long

Tiêm hormone kích
thích sinh sản ở cá

Tiêm huyết thanh
ngựa chửa cho trâu, bò

III. Ý NGHĨA CỦA GIẢM PHÂN

III. Ý NGHĨA CỦA GIẢM PHÂN
- Nhờ giảm phân, giao tử được tạo thành mang bộ NST đơn bội (n),
thông qua thụ tinh mà bộ NST (2n) của loài được khôi phục
→ Giảm phân kết hợp với thụ tinh và nguyên phân là cơ chế đảm bảo
việc duy trì bộ NST đặc trưng và ổn định cho loài.
- Do có sự trao đổi đoạn giữa các NST ở kì đầu của giảm phân I
tạo nhiều loại giao tử  là cơ sở tạo ra các BDTH ở đời con
 Là nguồn nguyên liệu cung cấp cho chọn giống và tiến hóa

CỦNG CỐ