KIỂM TRA BÀI CŨ
Một vật rơi tự do từ độ cao 20m xuống đất. Chọn gốc thế năng tại mặt đất. Lấy g = 10 m/s2
a. Tính vận tốc của vật khi bắt đầu chạm đất
b. Tính vận tốc của vật ở độ cao 10m
1
ZA
A
B
C
ZC
2. Khi nào một hệ được coi là hệ
kín? Lấy vài ví dụ về hệ kín?
* Phát biểu định luật bảo toàn
động lượng? Viết biểu thức?
2
ZA
A
B
C
ZC
b) Cơ năng tại C: WC = ½.mvC2 + mgzC
+ Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng:
WC = WA  ½.mvC2 + mgzC = mgzA
=> vC2 = 2g(zA – zC) = 200 => vC = 14,14 m/s
Bài giải:
+ Chọn gốc thế năng tại mặt đất (B)
+ Cơ năng tại A: WA = mgzA (vA = 0)
a) Cơ năng tại B: WB = ½.mvB2 (zA = 0)
+ Áp dụng định luật bảo toàn cơ năng:
WB = WA  ½.mvB2 = mgzA
=> vB2 = 2gzA = 400 => vB = 20 m/s
1
ZA
A
B
C
Trả lời:
* Một hệ được coi là hệ kín khi nội lực rất lớn hơn
so vời ngoại lực tác dụng lên vật
* Ví dụ: Trong các hiện tượng nổ, va chạm các nội lực xuất hiện thường rất lớn so với ngoại lực thông thường, nên hệ vật có thể được coi là hệ kín
* Định luật bảo toàn động lượng: Vectơ tổng động lượng của một hệ kín được bảo toàn
* Biểu thức:
VA CHẠM
VA CHẠM
m1
m2
(2 Tiết)
Bài 38: VA CHẠM ĐÀN HỒI VÀ
KHÔNG ĐÀN HỒI
* Tiết 1:
1. Phân loại va chạm
2. Va chạm đàn hồi trực diện
* Tiết 2:
3. Va chạm mềm
4. Bài tập vận dụng
1. Phân loại va chạm:
* Va chạm đàn hồi: Sau va chạm hai vật tiếp tục chuyển động tách rời nhau. Động lượng và động năng toàn phần được bảo toàn
* Va chạm mềm (Va chạm không đàn hồi): Sau va chạm hai vật dính vào nhau thành một khối chung chuyển động với cùng một vận tốc. Chỉ có động lượng được bảo toàn còn động năng toàn phần không được bảo toàn
* Va chạm cơ học: Là một hiện tượng, trong đó hai vật gặp nhau trong chuyển động tương đối và tương tác qua tiếp xúc trực tiếp
2. Va chạm đàn hồi trực diện:
* Là loại va chạm mà trước và sau va chạm tâm của hai vật luôn chuyển động trên một đường thẳng
* Bài toán: Xét hai viên bi rắn nhẵn có khối lượng lần lượt là m1, m2 chuyển động với vận tốc lần lượt là v1, v2 đến va chạm đàn hồi trực diện với nhau (bỏ qua ma sát). Tìm vận tốc v1’ và v2’ của hai viên bi sau va chạm?
+ Hệ được coi là kín ngay khi va chạm:
+ Áp dụng định luật bảo toàn động lượng:

+ Vì va chạm đàn hồi nên tổng động năng được bảo toàn:


+ Từ (1) =>
+ Từ (2) =>

+ Lấy (4) chia (3) ta được:
+ Từ (5) =>
+ Thay (6) vào (3) ta được:
(5)
* Các trường hợp riêng:
+ Hai viên bi có khối lượng bằng nhau: v1’ = v2 và
v2’ = v1: Hai viên bi trao đổi vận tốc cho nhau
+ Hai viên bi có khối lượng rất chênh lệch: (giả sử
m1 » m2 và v1 = 0): khi đó v1 ≈ 0 và v2’ ≈ - v2
(3)
CŨNG CỐ
* Va chạm đàn hồi: Sau va chạm hai vật tiếp tục chuyển động tách rời nhau. Động lượng và động năng toàn phần được bảo toàn
* Va chạm mềm (Va chạm không đàn hồi): Sau va chạm hai vật dính vào nhau thành một khối chung chuyển động với cùng một vận tốc. Chỉ có động lượng được bảo toàn còn động năng toàn phần không được bảo toàn
* Va chạm cơ học: Là một hiện tượng, trong đó hai vật gặp nhau trong chuyển động tương đối và tương tác qua tiếp xúc trực tiếp
1. Phân loại va chạm:
2. Va chạm đàn hồi trực diện:
* Là loại va chạm mà trước và sau va chạm tâm của hai vật luôn chuyển động trên một đường thẳng
+ Xét hai viên bi rắn nhẵn đến va chạm đàn hồi trực diện với nhau. Vận tốc của hai viên bi sau va chạm:
* Các trường hợp riêng:
+ m1 = m2: v1’ = v2 và v2’ = v1: Hai viên bi trao đổi vận
tốc cho nhau
+ m1 » m2 và v1 = 0: khi đó v1 ≈ 0 và v2’ ≈ - v2
CŨNG CỐ
CŨNG CỐ
1. Va chạm đàn hồi là va chạm mà:
Sau va chạm hai vật dính vào nhau, chuyển động với cùng vận tốc
Động năng toàn phần của hệ không bảo toàn
Động năng toàn phần của hệ được bảo toàn
Cả A và B đều đúng
CŨNG CỐ
2. Chọn câu sai: Va chạm mềm là va chạm mà:
Sau va chạm hai vật dính vào nhau, chuyển động với cùng vận tốc
Động năng toàn phần của hệ không bảo toàn
Động năng toàn phần của hệ được bảo toàn
Cả A và B đều đúng
CŨNG CỐ
3. Bắn một viên bi ve có khối lượng m với vận tốc v1 = 6 m/s vào một hòn bi thép đứng yên có khối lượng bằng 2m.Tìm vận tốc của hai viên bi sau va chạm. Biết va chạm là đàn hồi trực diện.
Tóm tắt:
m1 = m
m2 = 2m
v1 = 6 m/s
v2 = 0
v1’ = ?
v2’ = ?
Bài giải:
+ Chọn chiều dương cùng chiều chuyển động của viên bi ve:
+ Vận tốc của viên bi ve sau va chạm:


+ Vận tốc của viên bi thép sau va chạm:


* Vậy sau va chạm viên bi ve bật ngược trở lại, còn bi thép bị đẩy đi
Va Chạm
m1
m2
Va Chạm 1
Va Chạm 2
Va Chạm 3
Va Chạm Đàn Hồi:
M2 Đứng yên
m1
m2
m1
m2
m1
m2
Va Chạm 4
m1
m2
Va Chạm mềm
m1
m2
Va Chạm 4
m2
m1
m1
m2
m1
m2
m1 = m2
m1 » m2
m2
m1
Va Chạm 4
m1
m2
Va Chạm 1
Va Chạm 2
Va Chạm 3
M2 Đứng yên
m1
m2
m1
m2
m1
m2
Va Chạm 1
Va Chạm 2
Va Chạm 3
M2 Chuyển Động
m1
m2
m1
m2
m1
m2