BÀI GIẢNG NHẢY XA
Giảng viên: Nguyên Văn Thái
CHƯƠNG I
GIỚI THIỆU MÔN NHẢY XA
SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN NHẢY XA
Nguồn gốc hình thành và phát triển môn nhảy xa
Sự phát triển kỹ thuật nhảy xa.
Ý nghĩa tác dụng của môn nhảy xa.

I. SƠ LƯỢC LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN MÔN NHẢY XA
1. Nguồn gốc hình thành và phát triển môn nhảy xa
Các bài tập nhảy xa đã được loài người sử dụng từ thời cổ Hy Lạp. Song lịch sử của môn nhảy xa được ghi nhận từ năm:
-1851 môn nhảy xa được đưa vào chương trình giảng dạy và thi đấu ở các trường Đại Học ở nước Anh.
- 1880 - 1890 môn nhảy xa phát triển mạnh ở nhiều nước Pháp, Mỹ, Đức, Nga, Thụy điển, Nauy.
- 1896 với việc khôi phục truyền thống Đại hội thể thao Olympic Aten Hy Lạp. Môn nhảy xa trở thành nội dung chủ yếu trong chương trình thi đấu của các Đại hội thể thao Olympic.
2. Sự phát triển kỹ thuật nhảy xa
- Với sự khao khát vươn tới những đỉnh cao thành tích, các VĐV, Huấn luyện viên, các nhà khoa học luôn tìm tòi các phương pháp có hiệu quả nhất trong tập luyện và thi đấu.
- Ngày xưa, trong thi đấu VĐV chỉ biết nhảy xa “kiểu ngồi”. Ngày nay các VĐV đã biết sử dụng nhảy xa kiểu “ưỡn thân” hoặc “cắt kéo”. ( Năm 1920, nhảy xa kiểu “ưỡn thân” ra đời do VĐV B.Tuelos Phần Lan thực hiện đầu tiên. Năm 1991, VĐV Mike Power ( Mỹ ) nêu kỷ lục Thế giới với kiểu nhảy “cắt kéo”).
- Sự thay đổi về luật thi đấu cũng là yếu tố tác động mạnh đến sự tiến bộ và thay đổi của kỷ thuật nhảy xa.
Thành tích môn nhảy xa phát triển qua các giai đoạn
* Nam Thế giới
- Năm 1864 thành tích Thế giới đầu tiên của nam được công bố kỷ lục là 5m48.
- Năm 1896 tại Thế vận hội lần thứ nhất (Athène Hy Lạp) kỷ lục Thế giới là 6m25.
- Năm 1936 tại Thế vận hội lần thứ XI (berlin, Đức) vận động viên Mỹ da đen Jess Owens lập kỷ lục với thành tích 8m13, kỷ lục này giữ 24 năm. Sau đó vận động viên Bop .Bimon lập kỷ lục Thế giới với thành tích 8m90 (Mexico 1968 ).
- Năm 1991 Vận động viên Mike Power ( Mỹ ) lập kỷ lục Thế giới là 8m95. Kỷ lục này vẫn được giữ cho đến ngày hôm nay.
* Nữ Thế giới
- Năm 1948 tại thế vận hội lần thứ XIV ở Londres Anh Vận động viên nữ mới được chính thức thi đấu trong các Thế vận hội, Vận động viên người Hung-ga-ri đạt thành tích cao nhất là 5m96, đến năm 1994 Vận động viên Helen Drister Đức lập kỷ lục Thế giới là 7m74. Kỷ lục này vẫn được giữ cho đến ngày hôm nay.
* Kỷ lục môn nhảy xa của Việt Nam :
- Nam : 7m70 : Nguyễn Ngọc Quân (Hải Phòng) lập ngày 2/5/1997 tại Hà Nội.
- Nữ : 6m46 : Phan Thị Thu Lan (Khánh Hòa) lập T9/2001 tại Seagames 21
3. Ý NGHĨA TÁC DỤNG MÔN NHẢY XA:
-Tập luyện môn nhảy xa có hệ thống và khoa học có tác dụng tốt trong việc tăng cường và củng cố sức khỏe cho con người. Thông qua bài tập nhảy xa giúp cho:
-Tính linh hoạt của các quá trình thần kinh tăng lên rõ rệt, biểu hiện ở các cơ chủ yếu tham gia hoạt động có sức mạnh và tốc độ co duỗi lớn.
-Cơ quan phân tích có ý nghĩa quan trọng, đặc biệt là các cơ quan cảm thụ bản thể ở cổ, giúp cho sự phối hợp động tác phức tạp và những xung đột từ cơ quan tiền đình, có một vai trò lớn để giúp thăng bằng cho cơ thể ở tư thế trên không (khi bay).
- Khi thi đấu do thời gian vận động ngắn nên chức năng các cơ quan thực vật, tuần hoàn, hô hấp ít biến đổi và mau hồi phục.
- Nhảy xa còn rèn luyện tinh thần dũng cảm, ý chí kiên cường, khắc phục khó khăn, vượt qua các chướng ngại như hố bom, đường hào, vũng lầy... có thể trực tiếp phục vụ cho yêu cầu của đời sống hằng ngày.
- Bài tập nhảy xa phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đặc điểm của cá nhân. Mặt khác, sân bãi đơn giản, dễ tập nên nhảy xa giữ vị trí chủ yếu trong chương trình giáo dục thể chất ở trường học, trong chương trình huấn luyện thể lực, trong chương trình thể thao cho mọi người và thể thao thành tích cao.
CHƯƠNG II
NGUYÊN LÝ KỸ THUẬT MÔN NHẢY XA
I. ĐỊNH NGHĨA :
Nhảy xa là phương pháp vượt qua chướng ngại vật nằm ngang. Nó là hoạt động không có chu kỳ, gồm nhiều động tác liên kết với nhau một cách chặt chẽ và phức tạp từ chạy lấy đà, giậm nhảy, bay trên không và kết thúc là rơi xuống đất.
II. ĐẶC ĐIỂM, TÍNH CHẤT HOẠT ĐỘNG, CƠ SỞ ĐỂ NÂNG CAO THÀNH TÍCH
Đặc điểm của môn nhảy xa là cần phải kéo dài khoảng cách bay trên không do nỗ lực của người nhảy (sự phối hợp chặt chẽ giữa thần kinh và cơ) trong lấy đà và giậm nhảy tạo nên. Quỹ đạo của trọng tâm cơ thể trong lúc bay phụ thuộc vào tốc độ chạy đà, lực giậm nhảy và góc độ giậm nhảy.
Tính chất hoạt động là dùng sức mạnh bột phát trong khoảng thời gian ngắn.
Cơ sở để nâng cao thành tích và hoàn thiện kỹ thuật, thể lực của người nhảy đều dựa trên cơ sở tập luyện chạy và các môn thể thao khác.
III. YẾU TỐ QUYẾT ĐỊNH THÀNH TÍCH MÔN NHẢY XA
Để đạt thành tích cao trong nhảy xa, VĐV cần có tầm vóc tốt, có trình độ cao về sức mạnh - tốc độ và nắm vững kỹ thuật nhảy, trong hai giai đoạn chạy đà và giậm nhảy có ý nghĩa quyết định nhất đến thành tích môn nhảy. Vì thành tích nhảy xa (S) về cơ bản phụ thuộc vào góc bay của thân thể khi rời đất và tốc độ bay ban đầu (Vo). Tốc độ bay phụ thuộc nhiều vào tốc độ đà tối đa có được trước lúc giậm nhảy và lực giậm nhảy.
Về lý thuyết: Độ bay xa của lần nhảy
được tính theo công thức

Vo Sin 2α
S = ----------------
G
Trong đó
S : là độ xa
Vo: là tốc độ bay ban đầu
α : Là góc bay
G : Là gia tốc rơi tự do
IV. NGUYÊN LÝ KỸ THUẬT MÔN NHẢY XA
Kỹ thuật nhảy xa bao gồm nhiều động tác liên kết với nhau một cách chặt chẽ và phức tạp từ chạy lấy đà, giậm nhảy, bay trên không và kết thúc là rơi xuống đất. Để tiện việc phân tích kỹ thuật và tập luyện người ta chia ra làm bốn giai đoạn: Chạy đà, chuẩn bị giậm nhảy; Giậm nhảy; Bay trên không; Rơi xuống đất.
1.Chạy lấy đà và chuẩn bị giậm nhảy:
Được tính từ lúc bắt đầu chạy đến khi chân giậm đặt vào ván giậm nhảy.
Nhiệm vụ : Tạo tốc độ nằm ngang cần thiết chuẩn bị tốt cho giai đoàn giậm nhảy.
Tư thế chuẩn bị : Tư thế chuẩn bị của người nhảy trước khi chạy đà có thể khác nhau nhưng phải ổn định và trở thành thói quen.
Tốc độ chạy:
- Cơ cấu của chạy đà là gần giống như chạy giữa quãng của môn chạy ngắn. Trong giai đoạn cuối của chạy đà, vì phải chuẩn bị giậm nhảy nên nhịp điệu và tần số bước có sự thay đổi là phải tăng ở mức thích hợp và đạt cao ở bước cuối cùng trước khi giậm nhảy.
- Để chuẩn bị tốt cho động tác giậm nhảy ở những bước cuối do tăng cường ý thức giậm nhảy nên bước chạy tạo nên bởi chân giậm nhảy ngắn hơn bước chạy tạo bởi chân đánh lăng từ 15 - 20 cm (Thông thường độ dài bước cuối nên ngắn hơn bước trước 15 -20 cm). Giữa tốc độ chạy đà và tốc độ giậm nhảy có mối quan hệ khăng khít với nhau. Những bước cuối càng nhanh thì giậm càng nhanh. Nên nhớ rằng tốc độ đà càng nhanh thì việc chuyển từ đà vào giậm càng khó nên việc tăng tốc độ là tối ưu nhưng phải phù hợp với trình độ kỹ thuật và khả năng vận động của từng người để phối hợp đạt hiệu quả.
2. Giậm nhảy
- Tính từ khi đặt chân giậm vào ván đến khi chân giậm rời ván.
- Điểm đặt chân giậm ở phía trước và gần với điểm dọi trọng tâm cơ thể (hình 1). Đặt chân phải nhanh, mạnh, gần như thẳng sau đó co lại hoãn xung để chuẩn bị duỗi lên có hiệu quả.
- Nhiệm vụ của giậm nhảy là : làm thay đổi phương chuyển động của trọng tâm cơ thể phù hợp với mục đích là tăng độ bay xa.
- Sau khi đặt chân vào điểm giậm nhảy, do ảnh hưởng của quán tính và trọng lực, chân giậm gập lại ở gối khoảng 1350 – 1400 để giảm chấn động, khớp hông và cả thân trên ngã về trước. Lúc này chân giậm hoạt động như một đòn bẩy tạo điều kiện cho lực ly tâm xuất hiện làm thay đổi phương chuyển động của trọng tâm cơ thể.
- Động tác giậm nhảy được thực hiện, thông qua việc nhanh chóng duỗi các khớp: hông, gối, cổ chân.
- Lúc người nhảy vươn thẳng lên có hai lực xuất hiện bằng nhau về độ lớn, cùng phương nhưng ngược chiều. Khi người nhảy vươn người lên áp lực ở điểm tựa tăng lên, khi thân người vươn thẳng hoàn toàn thì áp lực ở điểm tựa giảm xuống bằng không và tốc độ bay lên đạt mức tối đa. Như vậy chứng tỏ động tác vươn thẳng người tạo ra tốc độ bay ban đầu và là cơ sở để nâng thân người lên theo quán tính.
- Tốc độ bay ban đầu của người nhảy phụ thuộc chủ yếu vào độ lớn phản lực khi giậm nhảy, hay nói cách khác phụ thuộc vào sức mạnh, do cơ sản sinh ra và khoảng cách trọng tâm cơ thể di chuyển từ tư thế thấp nhất ban đầu đến tư thế cao nhất khi giậm nhảy.
- Sức mạnh tương đối (sức mạnh trên một kg trọng lượng cơ thể) càng lớn thì năng lực giậm nhảy càng cao.
- Động tác đá lăng, đánh lăng tay có tác dụng hổ trợ cho động tác giậm nhảy, làm cho tốc độ giậm tăng lên.
- Góc độ giậm nhảy được xác định bởi độ nghiêng của chân giậm So với mặt đất lúc đặt chân lên ván 660 ± 30 , lúc kết thúc động tác giậm nhảy rời khỏi ván khoảng 740 ± 30.
3. Bay trên không:
- Tính từ khi chân giậm rời ván đến khi một bộ phận cơ thể bắt đầu tiếp xúc với mặt đất.
- Nhiệm vụ : Hợp lý mọi hoạt động trong khi bay để giữ thăng bằng tạo điều kiện với xa chân về trước đạt thành tích cao.
- Sau khi chân giậm nhảy rời khỏi mặt đất, trọng tâm cơ thể di chuyển theo một đường bay (quỹ đạo) nhất định. Quỹ đạo này phụ thuộc vào tốc độ bay ban đầu, góc độ bay và lực cản không khí.
- Góc độ bay được tạo nên bởi tốc độ nằm ngang và tốc độ thẳng đứng của cơ thể khi kết thúc giậm nhảy. Vì tốc độ nằm ngang trong nhảy xa lớn hơn tốc độ thẳng đứng nên góc độ bay khoảng 210 ± 20.
- Trong khi bay do không có điểm tựa, nên mọi hoạt động của người nhảy, không thể làm thay đổi quỹ đạo bay mà chỉ có tác dụng giữ thăng bằng, hoặc làm thay đổi tư thế thân người và các bộ phận khác của cơ thể
4. Rơi xuống đất :
- Tính từ khi một bộ phận đầu tiên của cơ thể chạm đất đến khi chuyển động của thân hoàn toàn dừng lại.
- Nhiệm vụ : Đảm bảo an toàn cho người nhảy, giữ và nâng cao thành tích.
- Vậy trong giai đoạn này người nhảy phải làm sao tận dụng hết đường bay của trọng tâm cơ thể và cố gắng với chân xa về phía trước, mà không gây chấn động cho cơ thể. Như ta biết: Trong khi rơi đoạn đường càng ngắn chuyển động càng nhanh thì chấn động rơi xuống càng mạnh và ngược lại. Nên khi rơi cần kéo dài đoạn đường hoãn xung.
CHƯƠNG III
KỸ THUẬT MÔN NHẢY XA
PHÂN TÍCH KỸ THUẬT NHẢY XA
1/ Giai đoạn chạy đà và chuẩn bị giậm nhảy
Tính từ lúc bắt đầu chạy đến khi đặt chân vào ván giậm nhảy
a.Nhiệm vụ: Tạo ra tốc độ tối đa theo phương nằm ngang trước khi
giậm nhảy và chuẩn bị tốt cho việc đặt chân giậm nhảy chính xác vào
ván giậm.
b.Xác định đà, cách đo đà :
- Cự ly chạy đà: Số bước chạy đà đối với nam xuất sắc từ
18 –24 bước ( khoảng 38 - 48 m ), đối với nữ từ 16 - 22 bước
( khoảng 32 - 42m ).
- Cách đo đà: Có 2 cách :
+ Đo bằng thước dây.
+ Đo 2 bước đi bằng 1 bước chạy và đo từ ván giậm đến vạch
xuất phát.
- Xác định đà:
+ Nếu chạy đà bước chẵn
(12 -14 - 16...) bước thì chân giậm nhảy đặt sát ngay sau vạch xuất phát.
+ Nếu chạy đà bước lẻ (13 -15 - 17...) bước thì chân lăng đặt sát ngay sau vạch xuất phát
c. Nhịp điệu chạy đà:
Có hai cách để tăng tốc độ là
- Cách thứ nhất: Tăng tốc độ đều trên toàn đà và đạt tới tốc độ tối đa ở các bước cuối ( phù hợp với người mới tập ).
- Cách thứ hai: Chạy đà và đạt tốc độ cao ngay từ đầu, duy trì tốc độ cao trên cự ly và lại cố gắng tăng tốc độ ở cuối cự ly, phù hợp cho những người có trình độ tập luyện cao, tần số bước chạy nhanh, động tác thoải mái, tầm vóc người cao lớn.
- Tốc độ chạy đà phải đạt:
+ 9-10m/giây đối với nữ.
+ 10-11m/giây đối với nam.
d. Kỹ thuật chạy đà
Cơ bản giống như kỹ thuật chạy giữa quãng của cự ly ngắn, nhưng để chuẩn bị tốt cho động tác giậm nhảy nên các bước chạy trong nhảy xa có đàn tính cao hơn, trọng tâm thân thể nhấp nhô hơn, góc độ đạp sau lớn hơn, thời gian chân chạm đất lâu hơn thân người càng về gần ván giậm càng thẳng đứng, nhằm để kéo dài bước chạy ở 4 bước cuối cùng chuẩn bị tốt cho động tác giậm nhảy ( hình 3 ).
e) Chuẩn bị giậm nhảy :
Được biểu hiện ở 4 bước nhảy cuối cùng bằng cách thân trên thẳng đứng trọng tâm cơ thể hạ thấp để tăng độ dài bước và bước chạy tạo bởi chân giậm ngắn hơn bước chạy của chân lăng ở thời kì chống tựa từ
15 – 20cm
Chú ý: Trong trường hợp chân giậm đặt không chính xác vào ván ( trước hoặc sau ván ) thì xem khoảng cách đó so với ván là bao nhiêu mà xê dịch điểm xuất phát. Xong chạy lại nhiều lần nhờ bạn kiểm soát bước chân của mình có giẫm đúng vào các dấu chân đã chạy ở các lần trước chưa? Đặc biệt lưu ý đến chân giậm có đặt đúng vào ván và vào vạch kiểm tra ở 6 bước cuối không? Căn cứ theo dấu chân đã chạy để ta ấn định vạch xuất phát và vạch kiểm tra ở 6 bước cuối. Sau đó ta dùng thước dây, hoặc bàn chân đo lấy mức cố định, cũng có thể dùng một sợi dây dài làm gút các chỗ phải ghi các dấu để tiện dùng.
2/ Giai đoạn giậm nhảy
Tính từ khi đặt chân giậm đến khi chân giậm rời ván giậm.
- Nhiệm vụ: Làm thay đổi phương chuyển động của trọng tâm cơ thể nhằm tăng độ bay xa.
- Tốc độ chạy đà và tốc độ giậm nhảy có mối quan hệ khăng khít với nhau. Nên để tận dụng được tốc độ nằm ngang chuyển sang giai đoạn bay, người nhảy cần phải kết thúc chạy đà một cách hợp lý để đặt chân giậm nhảy vào điểm giậm nhảy một cách tích cực.
a. Thời điểm đặt chân lên ván giậm.
- Khi đặt chân vào điểm giậm nhảy, do điểm đặt chân ở phía trước hình chiếu trọng tâm cơ thể. Nên đùi chân giậm nhảy không nhấc cao mà chủ động ép đùi về sau để chân giậm tiếp xúc với ván giậm hầu như thẳng. Đặt cả bàn chân vào ván giậm, gót chân chạm hơi sớm hơn một chút gần với điểm dọi của trọng tâm cơ thể, góc đặt chân giậm là 660 ± 30, góc ở gối là 1720 ± 50, góc giữa hai đùi là 380 ± 50, góc ngả thân trên (So với phương thẳng đứng) là 30 ± 20, góc giậm nhảy là 740 ± 30, lực tác động lên ván giậm khoảng 700kg - 750 kg
2. Sự phát triển kỹ thuật nhảy xa
Ngày xưa, trong thi đấu VĐV chỉ biết nhảy xa “kiểu ngồi”. Ngày nay các VĐV đã biết sử dụng nhảy xa kiểu “ưỡn thân” hoặc “cắt kéo”. (Năm 1920, nhảy xa kiểu “ưỡn thân” ra đời do VĐV B.Tuelos Phần Lan thực hiện đầu tiên. Năm 1991, VĐV Mike Power (Mỹ ) nêu kỷ lục Thế giới với kiểu nhảy “cắt kéo”).
Sự thay đổi về luật thi đấu cũng là yếu tố tác động mạnh đến sự tiến bộ và thay đổi của kỷ thuật nhảy xa.
b. Thời kỳ thẳng đứng:
Sau khi đặt chân lên điểm giậm nhảy xong, do ảnh hưởng quán tính và trọng lực, đồng thời để giảm chấn động cho cơ thể và chuẩn bị đạp duỗi. Lúc này các khớp: gối, hông, cổ chân và cột sống gập lại một cách tích cực (góc độ khớp gối khoảng 1420 ± 40, khớp hông 1530 ± 50, góc giữa hai đùi 380 ± 120, góc ngả thân trên ( So với phương thẳng đứng )
là 00 ± 10 . Do động tác hoãn xung này làm trọng tâm cơ thể hạ thấp và di chuyển lên gần trùng với điểm chống của chân giậm, lực phản tác dụng lên cơ thể khoảng 200 kg, chân giậm bắt đầu đạp duỗi.
c. Thời điểm chân giậm rời ván
Cùng lúc chân lăng gập lại ở cẳng chân đuổi vượt chân giậm và đá mạnh từ sau ra trước lên trên; đồng thời chân giậm đạp duỗi hết các khớp: cổ chân, gối, hông và bật thêm lên trên làm thay đổi hướng chuyển động trọng tâm cơ thê, người nhảy bắt đầu vào giai đoạn bay.
( góc độ khớp gối khoảng 1740 ± 50 ), khớp hông 1950 ± 50, góc giữa hai đùi 1060 ± 50 , góc ngã thân trên (So với phương thẳng đứng) là 00 ± 20.
d. Tư thế “bước bộ trên không”.
- Kết thúc động tác giậm nhảy thân trên và đùi chân lăng tạo thành 1 góc khoảng 900, gối co lại khoảng 830. Chân giậm đạp duỗi thẳng hết các khớp và giữ lại ở phía sau. Tay cùng bên với chân giậm co ở khuỷu 900 đánh từ sau xuống dưới ra trước lên trên và dừng khi cánh tay song song với mặt đất. Tay cùng bên với chân lăng gấp ở khuỷu đánh từ trước ra sau lên trên sang ngang lòng bàn tay úp ở trước ngực, khuỷu tay hơi cao hơn vai. Hai vai cố định nín thở, đầu và mắt hướng thẳng về trước
3/ Giai đoạn bay trên không:
- Tính từ khi chân giậm rời khỏi ván giậm đến khi một bộ phận của cơ thể chuẩn bị chạm đất.
- Nhiệm vụ: Giữ thăng bằng và tận dụng được quĩ đạo bay của trọng tâm cơ thể.
- Do tốc độ nằm ngang lớn hơn tốc độ thẳng đứng nên góc độ bay ban đầu của môn nhảy xa khoảng từ 210 ± 20 .
- Sự khác biệt giữa các kiểu nhảy xa chính là ở giai đoạn này. Có ba kiểu chính: “ngồi”, “ưỡn thân”, “cắt kéo”.
a. Bay trên không nhảy xa “kiểu ngồi”
- Là kiểu nhảy đơn giản dễ thực hiện, phù hợp với mọi lứa tuổi, mọi người
- Sau khi bay ở tư thế “bước bộ” được 1/3 đến 1/2 cự ly, người nhảy thực hiện đưa đùi chân lăng lên cao và duỗi ra trước, nhanh chóng kéo chân giậm lên song song với chân ở phía trước (chân lăng) và nâng hai đùi lên sát ngực. Hai tay từ tư thế bước bộ đưa lên cao, thân trên hơi ngã về trước tạo thành tư thế ngồi ở trên không đến khi gần rơi xuống hố cát hai chân hầu như được duỗi thẳng hoàn toàn ra trước, đồng thời,ï đánh mạnh hai tay từ trên ra trước xuống dưới và ra sau. Động tác có tính chất bù trừ này tạo điều kiện tốt cho việc duổi thẳng chân trước khi rơi xuống và giữ thăng bằng
Bay trên không nhảy xa “kiểu ngồi”
b. Bay trên không nhảy xa kiểu “ưỡn thân”
- Là kiểu nhảy có cấu trúc động tác phức tạp thành tích đạt được cao hơn so với nhảy xa “kiểu ngồi”.
- Sau khi cơ thể rời đất và bay lên ở tư thế “bước bộ” khoảng 1/3 đường bay chân lăng thực hiện đạp miết đùi, cẳng chân xuống dưới về sau sát với chân giậm. Lúc này hai chân dường như ở phía sau, chân lăng duổi thẳng hơn còn chân giậm gấp ở khớp gối. Đồng thời với việc chủ động đưa vùng hông về trước ( So với tổng trọng tâm cơ thể) người nhảy ưởn căng vùng thắt lưng và ngực. Hai tay lúc này hơi gập ở khuỷu và đưa Sang ngang - ra sau -lên trên củng tạo điều kiện cho việc “ưỡn thân” tích cực. Do “ưỡn thân” mà các cơ mặt trước thân được kéo giản tạo điều kiện cho VĐV gập thân trên mạnh và dễ dàng đưa chân về trước hơn khi rơi xuống cát.
Bay trên không nhảy xa kiểu “ưỡn thân”
4/ Giai đoạn rơi xuống cát
Nhiệm vụ :
- Đảm bảo an toàn cho người nhảy
- Giữ và nâng cao thành tích
- Giai đoạn này xảy ra trong thời gian rất ngắn và gây chấn động lớn cho cơ thể.
- Để đạt được độ xa của lần nhảy và giảm chấn động cho cơ thể việc thực hiện đúng kỷ thuật rơi xuống cát có ý nghĩa rất lớn. Trong tất cả các kiểu nhảy, việc thu chân chuẩn bị rơi xuống cát được bắt đầu khi tổng trọng tâm cơ thể ở cách mặt cát ngang với mức khi họ kết thúc giậm nhảy.
Để chuẩn bị cho việc rơi xuống cát, đầu tiên cần nâng đùi đưa hai đầu gối lên sát ngực và gập thân trên nhiều về trước. Cẳng chân lúc này được hạ xuống dưới, hai tay chuyển từ trên cao ra phía trước. Tiếp đó là duổi chân, nâng cẳng chân để gót chân chỉ thấp hơn mông một chút. Thân trên lúc này không nên gập về trước quá nhiều vì sẽ gây khó khăn cho việc nâng chân lên cao.Tay lúc này gấp ở khủyu và được hạ xuống theo hướng xuống dưới và ra sau. Sau khi hai gót chân chạm cát cần gấp gối để giảm chấn động và tạo điều kiện chuyển trọng tâm cơ thể xuống dưới - ra trước vượt qua điểm chạm cát của gót. Thân trên lúc này cũng cố gập về trước để giúp không đổ người về sau làm ảnh hưởng tới thành tích.
Giai đoạn rơi xuống cát
CHƯƠNG IV
TÓM TẮT LUẬT THI ĐẤU MÔN NHẢY XA
I. SÂN THI ĐẤU NHẢY XA :
- Ván giậm nhảy : sơn màu trắng , dài 1m22 ( 1cm , rộng 20cm ( 0,2cm, dày 11cm mặt ván giậm nhảy bằng với đường chạy đà.
- Vạch kiểm tra : ở phía hố cát sát với ván giậm nhảy, rộng 10 cm, làm bằng cát ướt hay chất dẻo. Nếu làm bằng cát ướt cao hơn ván giậm 0,3 cm
- Hố nhảy: Khoảng cách từ ván đến cuối mép hố cát dài 10 m, rộng 2m75, cát trong hố phải ẩm và ngang bằng với mặt ván giậm nhảy, ván giậm đặt cách hố nhảy từ 1m - 1m50.
- Đường chạy đà: Không ngắn hơn 45 m, rộng không nhỏ quá 1m25.
II. LUẬT THI ĐẤU MÔN NHẢY XA
- Từ khi trọng tài gọi tên cho đến khi vận động viên bắt đầu nhảy thời gian không được kéo dài quá 1,5 phút.
- Khi trọng tài đưa cờ trắng lên thì vận động viên bắt đầu nhảy. Nếu đưa cờ đỏ là tạm ngừng.( Hoặc 1cờ, cờ phất lên được nhảy, cờ hạ xuống thì không được nhảy).
- Trong tất cả các cuộc nhảy xa (trừ thi đấu đồng đội) nếu có từ 8 vận động viên trở xuống thì mỗi vận động viên được nhảy và tính điểm 6 lần và lấy thành tích cao nhất trong 6 lần nhảy đó để xếp thứ hạng.
Nếu có từ 8 vận động viên trở lên thì phải cho đấu loại. Trong thi loại mỗi vận động viên nhảy 3 lần, 8 vận động viên có thành tích cao nhất được vào chung kết, và thữ tự thi đấu được xếp từ thấp đến cao, (mỗi Vận động viên được nhảy 3 lần nữa và lấy thành tích cao nhất trong 6 lần nhảy của 2 vòng để xếp thứ hạng. Nếu có haii hoặc nhiều Vận động viên có thành tích cao nhất bằng nhau thì xếp hạng bằng nhau hoặc xếp theo thành tích cao nhất của các lần nhảy còn lại (kể cả đấu loại và chung kết).
Ví dụ : Hai Vận động viên A và B có thành tích các lần nhảy như sau:
- A: 6.39, 6.71, 6.83, 6.40, 6.50, 6.51, 6.83 (1)
- B: 6.50, 6.6, 6.66, 6.83, 6.70, 6.60, 6.83 (2)
- Vậy Vận động viên A tiếp sau thành tích cao nhất (6,83m) là 6,71m, cao hơn Vận động viên B là 6m70 nên được xếp hạng cao hơn.
- Nếu thi đấu đồng đội mỗi Vận động viên chỉ được nhảy 3 lần tính theo thành tích cao nhất.
- Trong khi thi đấu vận động viên có quyền bỏ một vài lần nhảy của mình.
- Nếu thi đấu tạm ngừng vì thời tiết hay vì nguyên nhân nào khác không phải do trọng tài hoặc Vận động viên gây nên) thì hoãn thi đấu trong vài giờ hoặc chuyển sang ngày khác, địa điểm khác.
- Vận động viên nhảy xa giậm nhảy bằng một chân rơi xuống bằng hai chân.
- Vận động viên chỉ được quyền giậm nhảy trên ván giậm hay trên đường chạy đà. Nếu giậm nhảy chạm vạch kiểm tra ngoài ván giậm nhảy, hoặc khi nhảy xong đi ngược lại trong hố xem như phạm luật, thành tích lần đó không công nhận.
- Thành tích môn nhảy xa được xác định từ mép vạch kiểm tra sát ván giậm đến điểm rơi (chạm cát) gần nhất của bất cứ một bộ phận cơ thể nào. Thước dây phải đặt thẳng vuông góc với vạch kiểm tra, thành tích xác định bằng đơn vị cm.
PHASE DESCRIPTION ( Toàn bộ Kỹ thuật nhảy xa )
APPROACH PHASE
Kỹ thuật chạy đà
TAKEOFF PHASE
kỹ thuật giậm nhảy
FLIGHT PHASE Sail Technique
Kỹ thuật Nhảy xa kiểu ngồi
FLIGHT PHASE - Hang Technique
Kỹ thuật nhảy xa kiểu ưỡn thân
Comment: Most frequently used technique by jumpers over 7 metres.
FLIGHT PHASE- Hitch-kick Technique
Kỹ thuật nhảy xa kiểu cắt kéo
LANDING PHASE
Kỹ thuật rơi xuống hố cát