CHÀO MỪNG CÁC CON ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
Ngọc kia chuốt mãi cũng tròn
Sắt kia mài mãi cũng còn nên kim.




? Đọc câu ca dao trên và cho biết câu ca dao thuộc thể thơ gì ? Vì sao em biết?




ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI

Nguyễn Đức Mậu
HOA BÌM
I. KHÁI QUÁT KIẾN THỨC THỂ THƠ LỤC BÁT .
Gieo vần
Tiếng 6 câu lục vần tiếng 6 của câu bát
Tiếng 8 câu bát vần tiếng 6 của câu lục tiếp theo
Ngắt nhịp:
Câu lục nhịp 2/2/2, câu bát nhịp 4/4
Thanh luật

Câu lục: tiếng thứ 2(B)-4(T)-6(B)
Câu bát: tiếng thứ 2(B)-4(T)-6(B)-8(B)

Cặp lục bát
câu lục: 6 tiếng/ câu bát: 8 tiếng
II ĐỌC - MỞ RỘNG BÀI THƠ HOA BÌM
1. Tác giả - tác phẩm:
- Nguyễn Đức Mậu sinh năm 1948
- Quê quán:  Nam Định
- Là một nhà thơ quân đội.
ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

b.Tác phẩm:
- Xuất xứ: 2007
- Thể thơ: Lục bát
- PTBĐ: Biểu cảm, miêu tả
a. Tác giả:

Rung rinh bờ giậu hoa bìm
Màu hoa tim tím tôi tìm tuổi thơ
Có con chuồn ớt lơ ngơ
Bay lên bắt nắng đậu hờ nhành gai
Có cây hồng trĩu cành sai
Trưa yên ả rụng một vài tiếng chim
Có con mắt lá lim dim
Cánh diều ai thả nổi chìm trên mây
Bến quê nước đục sông gầy
Có con thuyền giấy chở đầy mộng mơ
Cánh bèo con nhện giăng tơ
Cào cào tránh nắng đậu nhờ tàn sen
Có ri ri tiếng dế mèn
Có bầy đom đóm thắp đèn đêm thâu
Có con cuốc ở bờ lau
Kêu dài ngày hạn, kêu nhàu ngày mưa
Hoa bìm tim tím đong đưa
Mười năm chốn cũ, em chưa hẹn về…?

HOA BÌM

2. Đặc điểm thể thơ lục bát qua văn bản Hoa Bìm



Rung rinh bờ giậu hoa
Màu hoa tim tím tôi tuổi
Có con chuồn ớt lơ
Bay lên bắt nắng đậu nhành gai
Có cây hồng trĩu cành sai
Trưa yên ả rụng một vài tiếng chim
Có con mắt lá lim dim
Cánh diều ai thả nổi chìm trên mây
…………………………..
…………………………………….
bìm
 ⟹ Câu lục
tìm
thơ
⟹ Câu bát
ngơ
hờ
/
/
⟹Nhịp 2/2/2
/
⟹Nhịp 4/4
Thanh bằng
Thanh trắc
Thanh bằng
⟹Thanh điệu
ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

2. Đặc điểm thể thơ lục bát qua văn bản Hoa Bìm
Bài thơ có nhiều cặp lục bát: câu lục: 6 tiếng/ câu bát: 8 tiếng.
*Gieo vần:
+ Tiếng thứ 6 của câu lục vần với tiếng thứ 6 của câu bát kế nó: bìm-tìm, ngơ-hờ, sai-vài, dim-chim, gầy-đầy, tơ-nhờ…
+ Tiếng thứ 8 câu bát vần với tiếng thứ 6 của câu lục kế theo: thơ-ngơ, gai-sai, chim-dim, mây-gầy…
*Ngắt nhịp: câu lục nhịp 2/2/2, câu bát nhịp 4/4
*Thanh điệu:
+ Câu lục: tiếng thứ 2(B)-4(T)-6(B)
+ Câu bát: tiếng thứ 2(B)-4(T)-6(B)-8(B)

ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

3. Tình cảm của tác giả đối với quê hương.

ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

a. Hình ảnh thiên nhiên của tuổi thơ
- giậu hoa bìm
 ⟹ gợi kí ức tuổi thơ
- chuồn chuồn, con nhện, cào cào, nhành gai, cây hồng, cánh bèo….
- cánh diều, thuyền giấy.. vàng nắng, trắng mây..
- tiếng chim, tiếng dế..

kí ức tuổi thơ
-> Thiên nhiên thân thuộc, gần gũi gắn liền tuổi thơ



ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

3. Tình cảm của tác giả đối với quê hương.

b. Tình cảm của tác giả
Hoa bìm tim tím đong đưa
Mười năm chốn cũ, em chưa hẹn về…?
-> Câu hỏi tu từ : Mười năm…..về..?

->Nhớ quê da diết mong ước được trở về.

Thể hiện tình yêu thầm kín đối với quê hương và sự trân quý những kỉ niệm tuổi thơ.
III. LUYỆN TẬP
ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

1. Tìm một bài thơ lục bát mà em biết
2. Nhận biết cách gieo vần, ngắt nhịp, thanh điệu trong bài thơ em vừa tìm.
IV. HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
Văn bản: HOA BÌM

- Đọc sách giáo khoa phần viết: làm một bài thơ lục bát.
- HS lựa chọn đề tài cho bài thơ mình viết
- Tham khảo, thu thập dữ liệu xung quanh
- Tìm ý tưởng cho bài thơ (sự việc, con người, cảnh sắc thiên nhiên, từ ngữ, hình ảnh nảy sinh, viết để làm gì?).