CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI
BÀI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Làm việc nhóm: Đọc tình huống và thực hiện yêu cầu:
Tình huống: Mạng Internet mang lại nhiều lợi ích, tuy nhiên, việc sử dụng không đúng cách sẽ
ảnh hưởng xấu tới sức khỏe và tinh thần cùng nhiều rủi ro: mất thông tin cá nhân, bị lừa đảo, quấy
rối, đối mặt với các thông tin sai lệch, bị lôi kéo tham gia những thử thách nguy hại,… Do vậy, khi
tham gia mạng xã hội nói riêng, không gian số nói chung, mỗi người cần trang bị cho mình một số kĩ
năng cơ bản như: kĩ năng giao tiếp; kĩ năng đối phó với dư luận và vượt qua khủng hoảng; kĩ năng
nhận biết và phòng tránh lừa đảo,…

Hãy nêu vài ví dụ cho thấy sự cần thiết phải có các kĩ năng đó.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

KHỞI ĐỘNG
Một số tình huống
 Mất thông tin cá nhân.
 Bị lừa đảo tài chính …

Cách giải quyết
 Đặt mật khẩu khó đoán.
 Không nháy chuột vào
đường liên kết lạ.
 Không để lộ thông tin trên
mạng xã hội, …

CHỦ ĐỀ 3: ĐẠO ĐỨC, PHÁP LUẬT VÀ VĂN HÓA
TRONG MÔI TRƯỜNG SỐ

Bài 9: GIAO TIẾP AN TOÀN
TRÊN INTERNET

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

NỘI DUNG BÀI HỌC

01

02

Nhận biết và phòng tránh

Giao tiếp và ứng xử trong

một số dạng lừa đảo

môi trường số

trên không gian số

01.
Nhận biết và phòng tránh một số
dạng lừa đảo trên không gian số

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Làm việc nhóm: Trao đổi về cách xử lí những tình huống bất
thường SGK trang 43 và nêu cách xử lí tình huống đó.
Hoạt động 1 Trao đổi về cách xử lí những tình huống bất thường
Em hoặc người quen đã có khi nào gặp những tình huống tương tự như sau chưa?
• Nhận được tin nhắn (qua thư điện tử, điện thoại, mạng xã hội Facebook, Zalo,Tiktok, ... )
yêu cầu chuyển tiền ngay vào tài khoản số 123 456 789 nếu không muốn gặp những rắc
rối liên quan tới bản thân hay với cơ quan luật pháp.
• Nhận được thư điện tử từ địa chỉ lạ yêu cầu mở một tài liệu hoặc một đường link đính
kèm và thực hiện theo hướng dẫn.Trong những tình huống ấy, em hoặc người quen đã xử
lí như thế nào?

Trong những tình huống ấy, em hoặc người quen đã xử lí như thế
nào?

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Tình huống 1
Nhận được tin nhắn (qua thư điện tử, điện thoại, mạng xã hội Facebook,
Zalo,Tiktok, ... ) yêu cầu chuyển tiền ngay vào tài khoản số 123 456 789 nếu không muốn
gặp những rắc rối liên quan tới bản thân hay với cơ quan luật pháp.

Bỏ qua tin nhắn đó

Chuyển tiền theo
yêu cầu

Tình huống 2
Nhận được thư điện tử từ địa chỉ lạ yêu cầu mở một tài liệu hoặc một đường link đính
kèm và thực hiện theo hướng dẫn.Trong những tình huống ấy, em hoặc người quen đã
xử lí như thế nào?

Làm theo yêu cầu

• Bỏ qua thư
• Xóa thư

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Mục đích
Mục đích của những kẻ lừa đảo thường là tài chính,
gây ảnh hưởng tinh thần, thể xác người bị hại. Câu
chuyện chúng đưa ra rất khó tin.

a. Một số nguyên tắc nhận biết và phòng tránh lừa đảo trên
không gian số

Đọc mục 1a trong SGK 43, 44 và
thực hiện yêu cầu:
Em hãy dùng sơ đồ tư duy biểu
diễn lại nội dung của phần 1a.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Những kẻ lừa đảo thường hướng tới mục đích
hưởng lợi tài chính hoặc gây ảnh hưởng tinh thần,
thể xác của người bị hại.
Đánh vào đòn tâm lí của người bị hại Thường
không nhìn nhận sự việc đang xảy ra một cách
bình tĩnh.

Em hãy nêu ba nguyên tắc khi gặp
lừa đảo trên không gian số?

Nguyên tắc ứng xử khi
gặp lừa đảo
trên không gian số:

Hãy chậm lại!
Bình tĩnh để nhận định sáng suốt vấn đề.

Kiểm tra ngay!
Thực hiện tra cứu thông tin chính thống.

Dừng lại, không gửi!
Không thanh toán hoặc chuyển tiền ngay.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

b. Vận dụng vào một số tình huống cụ thể

Làm việc nhóm: Đọc các tình huống lừa
đảo trong SGK tr.44, 45: Thể hiện lại
nguyên tắc nhận biết và phòng tránh
trên bằng nhiều cách khác nhau (vẽ
tranh, diễn kịch, hoặc diễn thuyết,…)

?
Em hãy nêu ba nguyên tắc khi gặp
lừa đảo trên không gian số?

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Một số dạng lừa đảo
Lừa đảo hỗ trợ kĩ thuật

Lừa đảo dưới dạng
thông báo tin tốt

Kẻ lừa đảo thuyết phục

Kẻ lừa đảo thông báo

rằng thiết bị của nạn

nạn nhân trúng thưởng

nhân gặp sự cố và cần

hay nhận phiếu mua

thanh toán ngay để

hàng nhưng phải trả

khắc phục.

phí để nhận thưởng.

Một số dạng lừa đảo
Lừa đảo dưới dạng thông

Lừa đảo mạo danh các

báo tin xấu

trang thương mại điện tử

Nạn nhân nhận thông

Tạo trang web giả, gửi

báo thanh toán khoản

đường liên kết trang

tiền nào đó từ người tự

lừa đảo này để hướng

xưng là nhân viên nhà

dẫn khách hàng mua

nước.

những món đồ giá rẻ.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Với các tình huống nêu trong Hoạt động 1, những cách nào
sau đây là ứng xử cần thiết để phòng tránh những rủi ro?
A
B
C
D

Thực hiện các yêu cầu đề phòng câu chuyện trở nên phức tạp.
Hãy dành thời gian và đặt câu hỏi để tránh bị dồn vào tình
huống xấu.
Trao đổi với thầy cô giáo, người thân, bạn bè, ... để được nghe ý
kiến tư vấn.
Tìm cách liên hệ trực tiếp với người gửi để làm rõ.

Cần tỉnh táo và bình tĩnh ứng xử linh hoạt theo ba nguyên tắc
mang tính định hướng chung: Hãy chậm lại; Kiểm tra ngay, Dừng
lại, không gửi để nhận biết và phòng tránh lừa đảo trên không
gian số.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

02.
Giao tiếp và ứng xử
trong môi trường số

Lợi ích

Rủi ro

Khi bắt đầu sử dụng mạng Internet là em bắt đầu trở thành một công dân
số, được tiếp cận với cả những lợi ích và rủi ro trên mạng.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

 Môi trường văn hoa của mạng xã hội và không gian số phụ thuộc nhiều vào
hành vi của mỗi người sử dụng.

Làm việc nhóm: Em hãy diễn giải chi tiết các nội dung trong hình 9.1
với 4 quy tắc.
Tôn trọng,
Lành mạnh

tuân thủ
pháp luật

Ứng xử trong
An toàn,
bảo mật
thông tin

môi trường số
Trách nhiệm

 Chơi trò chơi “Nối hình”: Em hãy nối cột A với cột B sao cho phù hợp:
Cột B

Cột A

Tôn trọng, tuân thủ pháp luật

Lành mạnh

Mọi hành vi, ứng xử trên mạng xã hội phải phù hợp với các giá
trị đạo đức, văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam
Tuân thủ các quy định và hướng dẫn về bảo vệ an toàn và bảo
mật thông tin cá nhân và tổ chức
Tuân thủ luật pháp Việt Nam, tôn trọng quyền và lợi ích hợp

An toàn, bảo mật thông tin

pháp của tổ chức, cá nhân
Chịu trách nhiệm về các hành vi, ứng xử trên mạng xã hội; khi

Trách nhiệm

có yêu cầu phải chủ động phối hợp các cơ quan chức năng để
xử lí hành vi, nội dung thông tin vi phạm pháp luật

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Em hãy nêu một số điều nên làm và không nên làm khi tham
gia mạng xã hội.

Điều nên làm:
• Tìm hiểu và tuân thủ các điều khoản quy định.
• Tuyên truyền và tham gia hướng dẫn sử dụng mạng xã
hội an toàn, có văn hóa.
• Chia sẻ thông tin chính thống, thông tin tích cực.
• Quảng bá hình ảnh đẹp của con người Việt Nam.
• Quản lí, bảo mật thông tin cá nhân, thông báo kịp thời
với cơ quan chức năng và người thân khi bị mất quyền
kiểm soát.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Điều không nên:
• Đăng tải nội dung vi phạm pháp luật.
• Sử dụng từ ngữ gây thù hận, kích động
bạo lực.
• Sử dụng ngôn ngữ phản cảm, vô văn hóa.
• Tung tin giả, sai sự thật hoặc xúc phạm cá
nhân, tổ chức.
• Quảng cáo, kinh doanh dịch vụ trái phép.

Làm việc nhóm: Chọn câu trả lời phù hợp cho các câu hỏi sau đây:
Câu 1: Những việc nào sau đây cần được khuyến khích khi tham gia môi trường
số?
A. Tìm hiểu và tuân thủ các điều khoản hướng dẫn sử dụng của nhà cung cấp dịch
vụ mạng xã hội trước khi đăng kí, tham gia mạng xã hội.
B. Chia sẻ thông tin từ mọi nguồn khác nhau.
C. Mạng xã hội là môi trường ảo, do vậy không cần quá câu nệ về câu chữ.
D. Cần được sự đồng ý khi chia sẻ hình ảnh và chuyện riêng tư của bạn bè.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Câu 2: Những quan niệm nào sau đây là không đúng?
A. Mọi tin nhắn, hình ảnh và video đăng tải lên mạng đều có thể thu hồi.
B. Cần nhanh chóng thông báo tới các cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch vụ khi tài
khoản của tổ chức, cá nhân bị mất quyền kiểm soát, bị giả mạo.
C. Cần phê phán các từ ngữ không mang tính phổ thông, nặng bản sắc vùng miền.
D. Trong ứng xử trên mạng xã hội được phép làm mọi điều pháp luật không cấm.
E. Không cho mượn, cho thuê giấy tờ cá nhân hoặc thẻ ngân hàng; không bán, cho
mượn tài khoản; không nhận chuyển khoản hay nhận tiền cho người không quen,…

LUYỆN TẬP
Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau đây:
Câu 1: Khi đăng nhập vào tài khoản cá nhân trên các máy tính công
cộng, việc nên làm là:
A. Để chế độ tự động đăng nhập

C. Không cần phải thoát tài
khoản sau khi sử dụng

B. Để chế độ ghi nhớ mật khẩu

D. Không để chế độ ghi nhớ
mật khẩu và đăng xuất tài
khoản sau khi sử dụng

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Câu 2: Em nhận một cuộc gọi/ tin nhắn từ nhân viên y tế thông báo rằng một
thành viên gia đình đang cấp cứu, yêu cầu đóng viện phí 50 triệu mới được cho
vào phòng mổ. Trong tình huống này, em nên:
A. Chuyển ngay tiền cho nhân viên y tế kia.
B. Bình tĩnh và liên hệ với thành viên gia đình (trong lời của nhân viên kia)
để xác minh thông tin.
C. Hỏi thông tin người nhân viên kia và xin số tài khoản chuyển tiền.
D. Vay tiền họ hàng để chuyển cho nhân viên kia.

Câu 3: Lời khuyên nào SAI khi em muốn bảo vệ máy tính và thông tin trong
máy tính của mình?
A. Luôn nhớ đăng xuất khi sử dụng xong máy tính, thư điện tử.
B. Đừng bao giờ mở thư điện tử và tệp đính kèm thư từ những người lạ.
C. Chẳng cần làm gì vì máy tính đã được cài đặt sẵn các thiết bị bảo vệ từ nhà
sản xuất.
D. Nên cài đặt phần mềm bảo vệ máy tính khỏi virus và thường xuyên cập nhật
phần mềm bảo vệ.

KHỞI ĐỘNG

Em hãy xem video sau và trả lời câu hỏi xuất hiện trong đó.

Hãy chọn câu trả lời đúng cho các câu hỏi sau đây:
Câu 4: Điều gì có thể dẫn đến vi phạm pháp luật khi dùng Internet?
A. Bắt nạt hoặc tiếp tay cho kẻ

B. Lan truyền tin giả, bài viết xuyên

bắt nạt.

tạc sự thật, hình ảnh đồi trụy.

C. Ăn cắp thông tin trên mạng
(vi phạm bản quyền tác giả).

D. Tất cả các ý trên.