Bài 7:

GIÁO DỤC CÔNG DÂN 9

Thích ứng
với thay đổi
Giáo viên:

Mục tiêu bài học
01

02

Nêu được các biện pháp để thích

Nhận biết được ý nghĩa của việc thích ứng

ứng với thay đổi trong cuộc sống.

trước những thay đổi trong cuộc sống.

03

04

Thực hiện được những việc làm thể
hiện sự khoan dung trong những tình

Thích ứng được với một số thay đổi (nếu

huống cụ thể, phù hợp với lứa tuổi.

có) trong cuộc sống của bản thân.

Hoạt động 1

KHỞI ĐỘNG

Em hãy quan sát các hình ảnh sau và cho biết những thay đổi nào
đã xảy ra đối với các nhân vật và hậu quả của những thay đổi đó.

Hoạt động 2

KHÁM
PHÁ

Nhiệm vụ 1: Em hãy đọc câu chuyện và các trường hợp
trong SGK tr.38,39 để trả lời câu hỏi.

•

Theo em, có những thay
đổi nào đã xảy ra với các
nhân

vật

trong

câu

chuyện và các trường
hợp trên?
•

Những thay đổi đó đã ảnh
hưởng như thế nào đến
cuộc sống của họ?

Đối với câu chuyện của thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký
- Lúc còn nhỏ, bạn Ký bị ốm
nặng, làm cho đôi tay bị liệt,
không cử động được.
- Bạn Ký đã cảm thấy rất buồn,
bị bạn bè trêu chọc.
=> Sự thay đổi này là bất ngờ
đối với cả Ký và gia đình, dẫn
đến rất nhiều bất tiện, khó
khăn trong cuộc sống.

Nhờ nỗ lực phi thường của bản
thân và sự quan tâm, hỗ trợ của
gia đình, giáo viên mà Nguyễn
Ngọc Ký đã được học hành bài
bản, trở thành thầy giáo và để lại
một tấm gương sáng cho hậu thế.

Đến tuổi đi học, bạn Ký không
thể viết bằng tay mà phải thử
nhiều biện pháp khác nhau
cho đến khi tập được thói
quen viết bằng chân.

Đối với trường hợp 1

• Mẹ bạn K không may bị tai nạn lao động phải nằm viện tháng.
• Khi đó, bố bạn K phải nghỉ việc để vào bệnh viện chăm sóc cho
mẹ. Bạn K thì phải thay bố mẹ để quán xuyến công việc của
gia đình.
• Nếu không có khả năng thích ứng, việc học tập và cuộc sống
của bạn K sẽ gặp rất nhiều khó khăn.

Đối với trường hợp 2
• Bố của bạn C làm ăn bị phá sản, phải bán nhà, dẫn đến cuộc
sống gặp rất nhiều khó khăn, các thành viên đều lo lắng.
• Đây là một sự thay đổi bất ngờ, không được chuẩn bị tâm thế
từ trước nên các thành viên trong gia đình bạn C, nhất là hai
mẹ con bạn ấy rất lo lắng.
• Thực tế này đòi hỏi các thành viên trong gia đình phải cùng
nhau cố gắng để vươn lên thì mới có thể từng bước ổn định
kinh tế, đảm bảo cuộc sống cho gia đình.

Nhiệm vụ 2: Em hãy đọc nội dung trong SGK tr.40 và trả lời câu hỏi
• Anh B đã làm gì để thích
ứng với sự thay đổi của
bản thân?
• Để thích ứng với sự
thay đổi, cần rèn luyện
những kĩ năng nào?

Nhiệm vụ 2: Em hãy đọc nội dung trong SGK tr.40 và trả lời câu hỏi
• Anh B đã làm gì để thích
ứng với sự thay đổi của
bản thân?
=> Chấp nhận và đối
diện với sự thay đổi
của bản thân; giữ được
sự bình tĩnh khi tai nạn
xảy ra; chủ động tìm
cách giải quyết vấn đề
theo hướng tích cực.

Thích ứng với thay đổi giúp
con người có được sự chủ
động trước những khó khăn,
biến cố không lường trước.
để tiếp tục phấn đấu đi đến
hạnh phúc và thành công.
quản lí cảm xúc

Để thích ứng với thay
đổi, cần rèn luyện
những kĩ năng:

giải quyết vấn đề
tư duy tích cực

tư duy sáng tạo

Nhiệm vụ 2: Em hãy quan sát các hình ảnh sau để tư vấn cách thích ứng
với thay đổi phù hợp cho các nhân vật.

•
•
•

Bạn ấy nên dành nhiều thời gian
hơn ở bên cạnh và chăm sóc
cho ông.
Giả sử, ông không qua khỏi thì
vẫn còn những người thân, bạn
bè bên cạnh bạn ấy.
Điều quan trọng là bạn nữ cần
học tốt, sống tốt để ông nội luôn
cảm thấy vui lòng.

•
•

•

Cần phải dũng cảm nhận lỗi và
thông tin cho bố mẹ biết để có
được những giải pháp hỗ trợ.
Có thể, việc mua máy vi tính sẽ
bị hoãn lại nhưng bạn nam cần
cố gắng học tập thật tốt để bố
mẹ cảm thấy yên tâm.
Đến khi mua được máy vi tính
rồi, bạn nam cần chịu khó học
hỏi để sử dụng vào mục đích
phù hợp.

Hoạt động 3

LUYỆN
TẬP

Nhiệm vụ 1: Em đồng tình hay không đồng tình với cách thích ứng
với sự thay đổi nào dưới đây? Vì sao?

a. Bạn M luôn
nhờ đến sự giúp
đỡ

của

người

khác khi bố hoặc
mẹ bị ốm nặng.

b. Bạn A thích đọc
sách về các danh
nhân để tìm hiểu
và học hỏi từ họ,
nhất là cách họ đối
diện với thất bại.

c. Bạn Y hay suy
nghĩ theo hướng

d. Bạn B luôn tự
mình giải quyết

tiêu cực khi đối

mọi vấn đề xảy

diện

ra

khăn.

với

khó

trong

sống.

cuộc

Nhiệm vụ 1: Em đồng tình hay không đồng tình với cách thích ứng
với sự thay đổi nào dưới đây? Vì sao?

a. Không hoàn
a. Bạn M luôn
toàn phù hợp. Bởi
vì,
bạn
nhờbản
đếnthân
sự giúp
M phải nỗ lực
đỡ của người
trước rồi mới nhờ
đến
đỡ
khác sự
khi giúp
bố hoặc
của người khác
mẹ bị ốm nặng.
sau.

b. Bạn
Phù A
hợp
thích
vì việc
đọc

c.Không
c. Bạn Yphù
hayhợp.
suy

làm của
có
sách
về bạn
các ấy
danh

Bởi
suy
nghĩ vì,
theokhi
hướng

thể để
họctìm được
nhân
hiểu

nghĩ
tiêu khi
cực đối
sẽ
tiêu cực

nhiều
giá
và
họcđiều
hỏihay,
từ họ,

khó
ra được
diện tìmvới
khó

trị từ
các họ
danh
nhất
là cách
đối

giải
pháp để giải
khăn.

nhân.với thất bại.
diện

quyết vấn đề.

d.Không phải lúc nào

d.
Bạn
B hợp.
luôn Bởi
tự vì,
cũng
phù
khi có giải
vấn đề
xảy ra,
mình
quyết

bản thân chúng ta phải
nỗ lực
nhưng
mọi
vấntrước,
đề xảy
nếu như tình huống
ra
trongtạp,cuộc
quá phức
sau khi
cố gắng mà vẫn chưa
sống.
tìm ra giải pháp phù
hợp thì nên hỏi ý kiến
và đề nghị sự trợ giúp
từ người khác.

Nhiệm vụ 2: Em hãy quan sát hình ảnh dưới đây để xây dựng
bài thuyết trình về sự thích ứng và ý nghĩa của việc thích ứng
với sự thay đổi trong cuộc sống.

Nhiệm vụ 3: Em hãy đọc các tình huống trong SGK tr.42 và đề xuất
cách thích ứng với sự thay đổi một cách phù hợp, hiệu quả.
Tình huống 1.
Ngày cuối tuần, bạn N sang nhà bạn
C chơi. Trong lúc cả hai đang chơi
cờ vua thì có tiếng gọi thất thanh từ
một người hàng xóm: “N đâu, về
mau, nhà cháu cháy hết rồi kìa”. Vừa
nghe xong, bạn N hốt hoảng, bật
khóc tức tưởi và luống cuống không
biết phải làm gì.

Tình huống 2.
Sau lần bị bỏng nước sôi, một
phần ba khuôn mặt của bạn B
bị sẹo. Bạn B rất buồn, tự ti, bế
tắc và luôn tìm cách tránh mặt
mọi người.

Tình huống 1
•

Bạn N cần giữ sự bình tĩnh nhất có thể khi nghe tin nhà của
mình bị cháy. Sau đó, bạn N có thể rủ bạn C cùng chạy về nhà
để xem tình hình như thế nào.

•

Nếu nhà cháy, có thể gọi cho cảnh sát phòng cháy, chữa cháy
theo số tổng đài 114 và tham gia cùng với người lớn để dập
đám cháy phù hợp với khả năng, sức khoẻ của mình.

•

Sau khi đám cháy được dập tắt, bạn N nên cùng với gia đình
dọn dẹp và tính toán kế hoạch cho cuộc sống gia đình sắp tới.

Tình huống 2
•

Bạn B cần phải đối diện với sự thật là mình bị bỏng và để lại
vết sẹo trên khuôn mặt.

•

Bạn B có thể tìm một người bạn thân hoặc ai đó hiểu mình để
dễ tâm sự hơn.

•

Với sự tiến bộ của y học và thẩm mĩ như hiện nay thì việc hồi
phục khuôn mặt của bạn B là có tính khả thi cao.

•

Hơn nữa, nếu chỉ bị sẹo trên mặt thì bạn B vẫn có thể đi học
và cố gắng học tốt để phát triển bản thân.

Hoạt động
4

VẬN
DỤNG

Nhiệm vụ
Em hãy sưu tầm một câu chuyện hoặc một
trường hợp chưa thích ứng với sự thay đổi để
xây dựng kịch bản và đề xuất cách giải quyết.

Tạm biệt và hẹn gặp lại các
em
ở bài học tiếp theo.