ĐỌC
THÊM
TRUYỆN
CƯỜI

I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1. Về kiến thức:
- Giúp HS củng cố được kiến thức và kỹ năng phân tích chủ đề, cốt truyện, nhân vật, chi tiết, yếu tố tượng kì ảo...của truyện
cười bác Ba Phi.
- Tóm tắt và kể được một truyện cười bác Ba Phi trong văn học dân gian Cà Mau bằng hình thức nói và viết.
- HS biết trân trọng những giá trị văn hóa, văn học của địa phương Cà Mau.
- Rèn luyện kỹ năng khắc phục lỗi chính tả về âm r-d do ảnh hưởng cách phát âm của địa phương.
2. Về năng lực:
Học sinh được phát triển các năng lực:
- Tự chủ và tự học: Tự giác học tập, tìm hiểu để giữ gìn và phát huy truyền thống về sản phẩm của quê hương Cà Mau.
- Điều chỉnh hành vi: Có những việc làm cụ thể, phù hợp để giữ gìn và phát huy bảo vệ di sản văn học dân gian địa phương
Cà Mau.
- Phát triển bản thân: Kiên trì mục tiêu, thực hiện nhiệm vụ học tập, phát huy nội lực để làm giàu và phát triển Cà Mau
xứng tầm với các địa phương khác.
- Tư duy phê phán: Đánh giá, phê phán được những hành vi chưa giữ gìn, yêu mến và phát huy truyền thống văn học của
quê hương.
3. Về phẩm chất:
- Chăm chỉ: HS có ý thức vận dụng bài học vào các tình huống, hoàn cảnh thực tế đời sống của bản thân.
- Yêu nước: Tự hào và yêu mến những di sản văn học của quê hương Cà Mau.
- Trách nhiệm: Hành động có trách nhiệm với chính mình, với quê hương, với đất nước.

ĐỌC THÊM

TRUYỆN CƯỜI BÁC BA PHI
I. GIỚI THIỆU TÁC GIẢ, TÁC PHẨM

1. Tác giả:
- Bác Ba Phi (1884 – 03/11/1964) tên thật là
Nguyễn Long Phi.
- Quê quán: Ấp Rạch Muỗi ( Cái Rắn) xã Phú Hưng,
huyện Đầm Dơi ( Cái Nước), tỉnh Cà Mau.
- Là người chịu khó, chăm chỉ làm ăn thuộc
nhóm những người đầu tiên có công khai khẩn
vùng đất Cà Mau.
Chân dung Bác ba Phi

Khu mộ Bác ba Phi

ĐỌC THÊM

TRUYỆN CƯỜI BÁC BA PHI
I. GIỚI THIỆU TÁC GIẢ, TÁC PHẨM
1. Tác giả:
2. Tác phẩm:
- Truyện cười là một thể loại tự sự cho dòng văn học hài
hước dân gian, thể hiện tinh thần lạc quan, trí thông minh,
sắc sảo của nhân dân lao động.
- Những truyện kể của Bác Ba Phi luôn mang đến cho
người nghe những tiếng cười sảng khoái, trào lộng; Đồng
thời thể hiện tính cách hào hùng, trượng nghĩa, nhân ái,
vị tha của những lớp người quên mình khai phá vùng đất
cực Nam.

II. GIỚI THIỆU MỘT SỐ TRUYỆN TIÊU BIỂU
1. TRUYỆN: “ CỌP XAY LÚA”

Bác Ba Phi trai tài, Bác Ba Phi gái cũng giỏi. Đợt đó, cọp hay mò về làng bắt
heo và chó để ăn thịt.
Một đêm, Bác Ba Phi gái đem lúa đổ ra cối để xay. Bác trai gọi bác gái vào
nhà có việc. Mấy con chó lẩn quẩn đứng xung quanh cối. Có một con cọp không
rõ đứng rình từ bao giờ, thấy bác gái vừa đi khỏi, liền nhảy vô nhà bắt chó. Hai
chân trước của con cọp vồ trúng ngay giàng xay. Cọp gỡ mãi không ra, cứ kéo
tới, kéo lui, kéo hoài. Cối lúa bác Ba vừa đổ trước đó, một loáng nó đã xay hết.
Thấy thế, Bác ba trai bảo bác ba gái mang lúa đổ vào cối cho cọp xay khoảng
chừng 20 - 25 giạ thấy con cọp đã mệt đừ.
Bác Ba trai liền hét lên một tiếng thật to: “Cọp”! Nó hoảng quá, giật mạnh
hai chân trức ra khỏi giàng xay, đâm đầu chạy tuốt ra rừng. Từ đó về sau cọp
“bỏ tật” bắt heo, bắt chó ăn thịt”.

II. GIỚI THIỆU MỘT SỐ TRUYỆN TIÊU BIỂU
2. TRUYỆN: “ NẾP DẺO”

Gần tết năm đó, hai vợ chồng tôi quết bánh phồng bằng
thứ nếp dẻo của đất U Minh. Do tôi bổ mạnh tay, bột nếp
văng lên xà nhà. Con chó mực thấy vậy liền nhảy lên táp
miếng bột. Tức thì, cái miệng của nó bị dính vào miếng bột
ấy, toàn thân nó trên lên xà nhà như cá mắc câu. Nó hoảng
lên, la và giẫy rất dữ. Cuối cùng, nó rơi xuống đất nghe
một cái “ bịch”.

II. GIỚI THIỆU MỘT SỐ TRUYỆN TIÊU BIỂU
3. TRUYỆN: “ CÂU CÁ SẤU”

- Xứ mình nhiều sấu không Bác Ba?
- Ôi ! Sấu ở đây nó lên bờ nằm nhiều như củi lụt.
Bác Ba cười rồi nói:
- Câu bắt nó thôi. Hôm ấy, tui đi làm một cái đõi đi bắt con sấu,
hai vợ chồng chèo xuồng đi. Gặp con sấu lớn ở sông Quảng Phú.
Hai sợi đõi nổi lên khúc eo sông. Tui kéo sợi đõi trước mũi xuồng.
Thế là con sấu chạy, kéo luôn cả xuồng. Con sấu kéo xuồng chạy 15
cây số từ Quảng Phú đến vàm Cái Đôi. Lúc đó mới bắt được nó
đấy !
- Ồ ! Ồ ! Vậy làm sao qua được cái đập hả Bác Ba ?
- Ờ thì…nó qua đập, kéo xuồng tao qua luôn mà !

4. TRUYỆN: “ ẾCH ĐỜN VỌNG CỔ”

Tui có bầy vịt, bum búp lông cánh là lần lượt bị mất sạch trơn.
Tức quá, rình mò mấy bữa, tui mới biết là bị ếch ăn. Chỗ đuôi đìa,
dưới gốc bụi tre có một hang ếch lớn quá cỡ. “ Ăn thịt vịt tao thì mày
phải đền mạng”. Nghĩ vậy, tui mới lấy sợi dây thép quai thùng dầu
uốn thành một lưỡi câu, lấy sáu sợi dây chì bện lại làm nhợ, một đầu
buộc con vịt xiêm vừa ra ràng, một đầu buộc vào bụi tre.
Lúc mặt trời lên độ một sào, tui ngồi rình, thấy một con ếch bà từ
trong gốc tre lù lù lội ra. Con ếch thấy con vịt, men lại ngửi ngửi rồi
lắc đầu, bỏ đi. Biết nó chê con vịt này còn hôi lông nên chưa chịu ăn.
Bữa sau, tui đổi một con vịt mái đang đẻ, mập sà đít. Hừng sáng là
tui cũng đến chỗ hôm qua ngồi rình.

Cũng đến lúc mặt trời lên độ một sào, con ếch bà đó lại cũng vạch
bèo lội ra. Trông thấy con vịt ta mập ú, nó ngó dáo dác, mặt mày hớn
hở, gật gật đầu mấy cái. Con ếch khỏa bèo, hớp nước súc miệng sào
sạo, phun ra cái phèo, rồi chồm tới bên con vịt. Nó nhướng mắt, táp
bụp rồi nhai rau ráu, nuốt một cái ực. Như vướng phải lưỡi câu, nó
nhợn trở ra. Thấy tình hình không xong, tui vụt đứng dậy la “ ếch” một
tiếng. Con ếch giật mình nhào ngang, bị lưỡi câu móc vào hàm hạ, nó
giẫy đùng đùng, sáu sợi nhợ căng thẳng băng. Nó lúc la lúc lắc cái đầu,
sáu sợi dây chì rẽ quạt. Sáu sợi dây bật ra những tiếng kêu bỗng trầm “
tằng tang, tủng tẳng” khác nhau. Tui ngồi nghe, sao có chỗ vô sang, ra
hò mùi quá ! Một hồi phát ngứa miệng, tui ứng thanh theo, ca bậy vài
câu vọng cổ chơi…

III. Ý NGHĨA CỦA TRUYỆN BÁC BA PHI

Từ những câu truyện của bác Ba mà người ta hiểu
thêm truyền thống cách mạng hào hùng của đất và
người Cà Mau. Truyện kể dân gian bác Ba Phi là một
hiện tượng độc đáo, duy nhất và có tính chất đại diện
tiêu biểu cho văn học truyền miệng Nam Bộ trong giai
đoạn mở đất. Càng đào sâu tìm hiểu, người ta sẽ mỉm
cười mà nể phục bác Ba Phi, người duy nhất “nói dóc”
mà nổi tiếng khắp cả nước Việt Nam.

DẶN DÒ
1. Sưu tầm một số truyện kể của Bác Ba Phi.
2. Tập kể một số truyện và nêu nội dung, ý nghĩa.

Chào tạm biệt
và chúc các em học tốt!