GV: PHAN TRỌNG CƯỜNG
CHỨC VỤ: Chính trị viên phó

I- Mục đích, yêu cầu
1. Kiến thức
- Hiểu được khái niệm, sự hình thành, các bộ phận cấu thành lãnh thổ quốc gia
và chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia.
- Quán triệt các quan điểm của Đảng, Nhà nước về xây dựng, quản lý bảo vệ
biên giới quốc gia; nội dung biện pháp cơ bản về xây dựng, quản lý bảo vệ
biên giới quốc gia.
2. Năng lực
-Biết được cách xác định đường biên giới quốc gia trên đất liền, trên biển trên
không và trong lòng đất.
3. Phẩm chất
Xác định thái độ trách nhiệm của công dân trong xây dựng, quản lý bảo vệ
biên giới quốc gia.
Biết vận dụng kiến thức đã học, kế thừa và phát huy truyền thống của dân tộc.

II- NỘI DUNG.
Bài học gồm 2 phần:

I- Biên giới quốc gia và
lịch sử hình thành…
1. Biên giới quốc gia
của nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam
2. Lịch sử hình thành
biên giới quốc gia của
nước Cộng hoà xã hội
chủ nghĩa Việt Nam……

II- Bảo vệ biên giới quốc gia
nước CHXHCNVN
1- Quan điểm của Đảng và
NN….
2- Nguyên tắc quản lý, bảo vệ
biên giới quốc gia…….
3- Phương châm chỉ đạo
quản lý, bảo vệ biên giới….
4. Nhiệm vụ và giải pháp
quản lý, bảo vệ biên giới…..
5. Trách nhiệm của tổ chức,
cá nhân và DQTV trong quản
lý, bảo vệ biên giới………

2- Nội dung trọng tâm của bài học:
- Chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
- Khái niệm biên giới quốc gia, xác định
biên giới quốc gia Việt Nam.
- Nội dung cơ bản bảo vệ biên giới quốc
gia nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
Nam, Trách nhiệm của LL DQTV trong
quản lý bảo vệ biên giới quốc gia.

3- Thời gian.
- Tổng số : 02 giờ.
- Thời gian lên lớp: 1 giờ 30 phút
- Thời gian ôn luyện, thảo luận: 30 phút
- Địa điểm: Tại hội trường UBND thị trấn Bến
Quan

III- CHUẨN BỊ.
1. Giáo viên
a- Chuẩn bị .
- Chuẩn bị giáo án, sgk, tài liệu có lên quan.
- Thục luyện, kết hợp tốt các phương pháp giảng dạy; định hướng, hướng
dẫn học sinh tiếp cận nắm vững nội dung bài học.
b- Phương tiện dạy học.
- Máy tính và máy chiếu (nếu có).
2. Đối với học sinh
- Tập trung nge giảng, ghi chép đầy đủ những nội dung đọc chậm, Liên hệ
vận dụng vào thực tiển
- Vở ghi, sách giáo khoa, bút mực

Lãnh thổ quốc gia và chủ quyền lãnh thổ quốc gia.
1- Lãnh thổ quốc gia.
LTQG hình thành từ khi có nhà nước. Ba yếu tố để hình
thành LTQG là cư dân, lãnh thổ và chính quyền, quan
trọng nhất ở đây là Lãnh thổ.
a- Khái niệm .
KN: Lãnh thổ quốc gia là một phần của trái đất bao gồm: vùng
đất, vùng nước, vùng trời trên vùng đất và vùng nước cũng như
lòng đất dưới chúng thuộc chủ quyền hoàn toàn và riêng biệt
của mỗi quốc gia.

b- Các bộ phận cấu thành lãnh thổ quốc gia.
Vùng đất

Vùng đất lãnh thổ gồm toàn bộ phần

đất lục địa và các đảo, quần đảo thuộc chủ quyền quốc
gia (bao gồm đảo ven bờ và các đảo xa bờ)
Vùng nước là toàn bộ các phần nước nằm trong
đường biên giới quốc gia
Vùng nước gồm:
Vùng nước nội địa: bao gồm nước ở các biển nội
địa, hồ, ao, sông, ngòi, đầm...(kể cả tự nhiên và nhân
tạo) nằm trên vùng đất liền hay biển nội địa.

Vùng nước biên giới: bao gồm sông, ngòi, ao hồ, kênh…
nằm trên khu vực biên giới giữa các quốc gia. Vấn đề cơ bản do
vùng nước đó nằm ở trên khu vực biên giới nên quá trình khai
thác, sử dụng và bảo vệ nguồn nước có liên quan trực tiếp đến
các quốc gia có chung đường biên giới. Do vậy, các bên hữu
quan thường ký kết các điều ước quốc tế quy định về sử dụng,
khai thác, bảo vệ nguồn nước này vì lợi ích chung của các bên.
Vùng nội thuỷ: là vùng nước biển được xác định bởi một
bên là bờ biển và một bên khác là đường cơ sở của quốc gia
ven biển.
Vùng nước lãnh hải: là vùng biển nằm bên ngoài và tiếp
liền với vùng nước nội thuỷ của quốc gia

Vùng lòng đất: là toàn bộ phần nằm dưới vùng đất và vùng nước

thuộc chủ quyền quốc gia.

Vùng trời : là khoảng không gian bao trùm trên vùng đất và vùng

nước của quốc gia.

Vùng đất, vùng nước, vùng lòng đất, vùng trời thuộc chủ quyền
hoàn toàn, tuyệt đối và đầy đủ của quốc gia, trừ vùng tiếp giáp lãnh hải được
quyền đi qua không gây hại

Vùng lãnh thổ đặc biệt:

Các tàu thuyền, các phương tiện bay mang cờ hoặc dấu hiệu riêng biệt và
hợp pháp của quốc gia, các công trình nhân tạo, các thiết bị, hệ thống cáp
ngầm, ống dẫn ngầm… hoạt động hoặc nằm ngoài phạm vi lãnh thổ của các
quốc gia cũng được thừa nhận như một phần lãnh thổ quốc gia. Các phần
lãnh thổ này còn được gọi với tên khác nhau như: lãnh thổ bơi, lãnh thổ
bay…
Vùng tiếp giáp lãnh hải, vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa được gọi là
vùng thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán của quốc gia ven biển.

2. Chủ quyền lãnh thổ quốc gia
. Khái niệm:
Chủ quyền lãnh thổ quốc gia là quyền tối cao, tuyệt đối,
hoàn toàn và riêng biệt của quốc gia đối với lãnh thổ và
trên lãnh thổ của mình.
Ở Việt Nam, quyền tối cao của quốc gia đối với lãnh thổ
được quy định trong Hiến pháp 1992 của nước Cộng hoà
xã hội chủ nghĩa Việt Nam: "Nước Cộng hoà xã hội chủ
nghĩa Việt Nam là một nước độc lập có chủ quyền, thống
nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bao gồm đất liền, các hải đảo,
vùng biển và vùng trời"

b. Nội dung chủ quyền lãnh thổ quốc gia:
- QG có quyền tự do lựa chọn chế độ chính trị, kinh tế, văn hoá.
- QG có quyền tự do trong việc lựa chọn phương hướng phát
triển đất nước.
- QG tự quy định chế độ pháp lý đối với từng vùng lãnh thổ
quốc gia.
- QG có quyền sở hữu hoàn toàn đối với tất cả tài nguyên thiên
nhiên trong lãnh thổ của mình.
- QG thực hiện quyền tài phán (quyền xét xử) đối với mọi công
dân, tổ chức, kể cả các cá nhân, tổ chức nước ngoài ở trong
phạm vi lãnh thổ quốc gia.
- QG có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế thích hợp...
- Quốc gia có quyền và nghĩa vụ bảo vệ, cải tạo, thay đổi lãnh thổ
quốc gia.

NỘI DUNG CHÍNH CỦA BÀI

I- BIÊN GIỚI QUỐC GIA………..
1- Sự hình thành BGQG Việt Nam:
+ Tuyến BG trên đất liền: gồm Biên giới Việt Nam - Trung Quốc 1306km (hoàn thành
31/12/2008). Biên giới Việt Nam – Lào 2067km. Biên giới Việt Nam – Campuchia
1137km.
- Việt Nam đã đàm phán và ký Hiệp ước BGQG với các nước để tiến hành phân giới cắm
mốc, phấn đấu hoàn thành vào năm 2012.
+ Tuyến BG biển: Việt Nam đã xác định được 12 điểm để xác định đường cơ sở trên biển.
- VN đàm phán với Trung Quốc ký kết Hiệp định phân định vịnh Bắc Bộ 25/12/2000.
Đồng thời đã ký các hiệp định phân định biển với Thái Lan; Indonesia. Như vậy, Việt
Nam còn phải giải quyết phân định biển với Trung Quốc trên biển Đông và chủ quyền
đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa; với Campuchia về biên giới trên biển; với
Malaixia về chồng lấn vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa ; với Philipin về tranh
chấp trên quần đảo Trường Sa.

2. Khái niệm biên giới quốc gia

a. Khái niệm: Các khái niệm tuy khác nhau nhưng nhìn chung đều thể
hiện hai dấu hiệu đặc trưng.

- Một là, BGQG là giới hạn lãnh thổ của một quốc gia.
- Hai là, BGQG xác định chủ quyền hoàn toàn và tuyệt đối của quốc gia đối
với lãnh thổ
Luật biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam quy
định biên giới quốc gia như sau: Biên giới quốc gia của Việt Nam là đường
và mặt thẳng đứng theo đường đó để xác định giới hạn lãnh thổ đất liền, các
đảo, các quần đảo trong đó có quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, vùng biển,
lòng đất, vùng trời của Việt Nam

b. Các bộ phận cấu thành BGQG:
-BGQG trên đất liền:
BGQG trên đất liền là biên giới phân chia chủ quyền lãnh thổ đất liền
của một quốc gia với quốc gia khác.
BGQG trên biển: có thể có hai phần:
- Một là đường phân định nội thuỷ, lãnh hải giữa các nước có bờ biển
tiếp liền hay đối diện nhau. Đường này được xác định bởi điều ước
giữa các nước hữu quan.
- Một là đường ranh giới phía ngoài của lãnh hải để phân cách với các
vùng biển và thềm lục địa thuộc quyền chủ quyền và quyền tài phán
của quốc gia ven biển, đường này do luật của quốc gia ven biển quy
định.

Biên giới lòng đất của quốc gia:
- Biên giới lòng đất của quốc gia là biên giới được xác định bằng mặt
thẳng đứng đi qua đường BGQG trên đất liền, trên biển xuống lòng đất,
độ sâu tới tâm trái đất.
Biên giới trên không: là biên giới vùng trời của quốc gia, gồm hai
phần:
- Một là biên giới bên sườn được xác định bằng mặt thẳng đứng đi qua
đường BGQG trên đất liền và trên biển của quốc gia lên không trung.
- Hai là phần biên giới trên cao để phân định ranh giới vùng trời thuộc
chủ quyền hoàn toàn và riêng biệt của quốc gia và khoảng không gian
vũ trụ phía trên. Cho đến nay luật quốc tế vẫn chưa có quy định thống
nhất về độ cao của vùng trời.

* Xác định biên giới quốc gia Việt Nam
- Nguyên tắc cơ bản xác định BGQG.
+ Các nước có chung biên giới và ranh giới trên biển (nếu có)
thương lượng để giải quyết vấn đề xác định biên giới quốc gia, đối
với biên giới giáp với các vùng biển thuộc quyền chủ quyền và
quyền tài phán quốc gia, Nhà nước tự quy định biên giới trên biển
phù hợp với các quy định trong Công ước của Liên hợp quốc về
luật biển năm 1982

* Xác định biên giới quốc gia trên đất liền
Nguyên tắc chung hoạch định BGQG trên đất liền:
+ BGQG trên đất liền được xác định theo các điểm, đường, vật chuẩn.
+ BGQG trên sông, suối được xác định:
- Trên sông mà tàu thuyền đi lại được, biên giới được xác định theo giữa
lạch của sông hoặc lạch chính của sông.
- Trên sông, suối mà tàu thuyền không đi lại được thì biên giới theo
giữa sông, suối đó. Trường hợp sông, suối đổi dòng thì biên giới vẫn
giữ nguyên.
- Biên giới trên cầu bắc qua sông, suối được xác định chính giữa cầu
không kể biên giới dưới sông, suối như thế nào.

* Phương pháp cố định biên giới nghĩa là giữ cho biên giới luôn ở vị trí đã
xác định, làm cho tất cả mọi người có thể nhận biết rõ ràng, tạo điều kiện
thuận lợi cho công tác bảo vệ, duy trì kiểm soát việc chấp hành các luật lệ ….
Dùng tài liệu ghi lại đường biên giới: Mô tả đường biên giới trong hiệp
ước biên giới và nghị định thư phân giới cắm mốc; mô tả bằng hình ảnh…;
Đặt mốc quốc giới: Các nước có chung biên giới theo thoả thuận về số
lượng, hình dáng, kích thước, chất liệu, mốc chính, mốc phụ; phương pháp
đặt mốc (trực tiếp hay mốc gián tiếp), cách đánh số hiệu, mầu sắc …
Dùng đường phát quang: Nếu hai nước cùng phát quang thì biên giới là
đường chính giữa đường phát quang ấy.
Ở Việt Nam hiện nay mới dùng hai phương pháp đầu.

* Xác định BGQG trên biển: được hoạch định và đánh dấu bằng
các toạ độ trên hải đồ, là ranh giới phía ngoài lãnh hải của đất liền,
lãnh hải của đảo, lãnh hải của quần đảo Việt Nam được xác định bằng
pháp luật Việt Nam phù hợp với Công ước năm 1982 và các điều ước
quốc tế giữa Việt Nam với các quốc gia hữu quan

* Xác định BGQG trong lòng đất là mặt thẳng đứng từ biên giới
quốc gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển xuống lòng đất.
Mặt thẳng đứng từ ranh giới phía ngoài vùng đặc quyền kinh tế, thềm
lục địa xuống lòng đất xác định quyền chủ quyền, quyền tài phán của
Việt Nam

* Xác định BGQG trên không là mặt thẳng đứng từ biên giới quốc
gia trên đất liền và biên giới quốc gia trên biển lên vùng trời

II- QUAN ĐIỂM, NGUYÊN TẮC, PHƯƠNG CHÂM CHỈ ĐẠO,
NHIỆM VỤ VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ, BẢO VỆ BGQG NƯỚC
CHXNCN VIỆT NAM
1. Một số quan điểm của Đảng và Nhà nước CHXHCNVN về bảo vệ BGQG
trong tình hình mới.
a. BGQG nước CHXHCNVN là thiêng liêng, bất khả xâm phạm.
b. Xây dựng và bảo vệ chủ quyền LT và BGQG là sự nghiệp của toàn dân
dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý thống nhất của Nhà nước các
LLVT làm nòng cốt.

BI£N GIíI QUèC GIA
TR£N §ÊT LIÒN
c. Bảo vệ BGQG
phải dựa vào dân,
trực tiếp là đồng
bào các dân tộc ở
biên giới.

Biªn giíi Trung Quèc

Lãnh đạo Bộ Ngoại giao Việt Nam, tỉnh Hà Giang và lãnh đạo Bộ Ngoại giao Trung Quốc,
tỉnh Vân Nam bên cột mốc 261(2) tại cửa khẩu Thanh Thủy (Việt Nam). Ảnh: Nhân Dân

BIÊN GIỚI QUỐC GIA
TRÊN ĐẤT LIỀN
Biªn giíi Lµo

d. Xây dựng biên
giới hoà bình, hữu
nghị; giải quyết các
vấn đề về BGQG
bằng biện pháp hoà
bình.

Ngµy 16/5, tØnh Qu¶ng TrÞ vµ tØnh Salavan ( Lµo ) ®· long träng tæ chøc lÔ kh¸nh thµnh
mèc quèc giíi – Mèc ®¹i 635 t¹i cöa khÈu quèc gia La lay ( Qu¶ng TrÞ ),
cöa khÈu La lay ( Sa lavan )

Bản đồ cổ, chứng cứ quý giá để bảo vệ chủ quyền

“Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ”

“Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ” do người Trung Quốc
vẽ cách đây hơn 100 năm cho thấy họ đuối lý khi tranh
chấp ở biển Đông.

"Đường lưỡi bò" do Trung Quốc vẽ

Bản đồ cổ, chứng cứ quý giá để bảo vệ chủ quyền

“Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn đồ”

Tiến sĩ Mai Hồng giải thích cho người xem về tấm bản đồ của Trung Quốc không
Hoàng Sa,Trường Sa. Chỉ vào tấm toàn đồ lãnh thổ toàn Trung Quốc xuất bản năm
1904, dừng lại ở cực nam Trung Quốc là đảo Hải Nam. Không hề có Tây Sa và Nam
Sa ( tức Hoàng Sa và Trường Sa trong tấm bản đồ quý và chính thống này )

e. Xây dựng lực lượng vũ trang
chuyên trách, nòng cốt quản lý,
bảo vệ BGQG thực sự vững mạnh
theo hướng cách mạng, chính quy,
tinh nhuệ, từng bước hiện đại, có
chất lượng cao, có quân số và tổ
chức hợp lý.

2. Nội dung cơ bản xây dựng và quản lý, bảo
vệ BGQG nước CHXHCN Việt Nam
a. Vị trí, ý nghĩa của việc xây dựng và quản lý, bảo vệ
BGQG
Xây dựng, quản lý, bảo vệ BGQG có ý nghĩa vô cùng quan trọng
về chính trị, kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng và đối ngoại .
Chỉ có xây dựng khu vực biên giới vững mạnh mới tạo điều kiện
cơ sở cho quản lý, bảo vệ BGQG hiệu quả.
Giữ vững ổn định bên trong, ngăn ngừa hoạt động xâm nhập,
phá hoại từ bên ngoài, tăng cường đoàn kết hữu nghị với các
nước láng giềng, tạo môi trường thuận lợi cho xây dựng, phát
triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

b. Nội dung, biện pháp xây dựng và quản lý, bảo vệ BGQG
*Xây dựng và từng bước hoàn thiện hệ thống pháp luật về quản
lý, bảo vệ BGQG.
* Quản lý, bảo vệ đường BGQG, hệ thống dấu hiệu mốc giới;
đấu tranh ngăn chặn các hành vi xâm phạm lãnh thổ, biên giới,
vượt biên, vượt biển và các vi phạm khác xảy ra ở khu vực biên
giới.
* Xây dựng khu vực biên giới vững mạnh toàn diện.
* Xây dựng nền biên phòng toàn dân và thế trận biên phòng
toàn dân vững mạnh để quản lý, bảo vệBGQG.
* Vận động quần chúng nhân dân ở khu vực biên giới tham gia
tự quản đường biên, mốc quốc giới; bảo vệ an ninh trật tự khu
vực biên giới, biển, đảo của Tổ quốc.

c. Trách nhiệm của công dân:
-

Mọi công dân Việt Nam có trách nhiệm và nghĩa vụ

bảo vệ BGQG của nước CHXHCN Việt Nam, xây
dựng khu vực biên giới, giữ gìn an ninh, trật tự an
toàn xã hội ở khu vực biên giới.
- Trước hết công dân phải nhận thức rõ nghĩa vụ,
trách nhiệm bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới
quốc gia; Chấp hành nghiêm hiến pháp, pháp luật
của Nhà nước.

- Thực hiện nghiêm luật quốc phòng, luật
nghĩa vụ quân sự, luật biên giới, tuyệt đối
trung thành với tổ quốc.
- Làm tròn nghĩa vụ quân sự, thực hiện
nghiêm các nhiệm vụ quân sự, quốc phòng,
sẵn sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ
được giao, cảnh giác với mọi âm mưu phá
hoại của các thế lực thù địch.

* Trách nhiệm của DQTV trong tham gia quản
lý, bảo vệ biên giới quốc gia.
- Học tập nâng cao trình độ nhận thức về mọi mặt, hiểu
biết sâu sắc về truyền thống dựng nước, giữ nước của
dân tộc.
- Xây dựng, củng cố lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, ý
chí tự lập tự cường, nâng cao ý thức bảo vệ tổ quốc.
- Tích cực học tập kiến thức quốc phòng - an ninh, sẵn
sàng nhận và hoàn thành các nhiệm vụ quốc phòng .
- Tích cực tham gia các phong trào của đoàn thanh niên,
phong trào mùa hè xanh, phong trào thanh niên tình
nguyện hướng về vùng sâu, vùng xa, biên giới hải đảo.