Trường THCS Phú Hải
Tổ: Văn – Sử - Địa - GDCD

Môn: Ngữ văn 6

Gv. Nguyễn Văn Thành

TIẾT 31 + 32 Văn bản 2:

Thạch Lam

3

Tác giả
Cuộc đời
Thạch Lam (1910 –
1942) tên khai sinh là
Nguyễn Tường Vinh
- Quê: Hà Nội
- Xuất thân: gia đình
công chức gốc quan lại
và là thành viên của
nhóm Tự lực văn đoàn.
Là người đôn hậu và
rất đỗi tinh tế

Sự nghiệp
Các tác phẩm
chính: Gió
đầu mùa,
Nắng trong
vườn, Sợi tóc,
Tiểu thuyết
ngày mới, Hà
Nội 36 phố
phường...

- Quan niệm văn cương lành
mạnh, tiến bộ: Văn học:làm
cho lòng người thêm trong
sạch, phong phú; Nhà văn: phải
nâng đỡ cái tốt...
- Đặc điểm sáng tác: Có biệt
tài về truyện ngắn. Truyện
không có chuyện, chủ yếu khai
thác nội tâm nhân vật
Văn Thạch Lam trong sáng,
giản dị, thâm trầm, sâu sắc

Thạch Lam là nhà văn xuất sắc của văn học
Việt Nam giai đoạn 1930 - 1945

Cha: Nguyễn Tường Nhu
(Quê: Quảng Nam )

Nguyễn Tường Tam

Mẹ: Lê Thị Sâm
(Quê:
Hải Dương )

Nguyễn Tường Long

Nguyễn Tường Vinh

CÁC NHÀ VĂN, NHÀ THƠ TRONG NHÓM “TỰ LỰC
VĂN ĐOÀN” ” (1933 - 1943)

CÁC TẬP TRUYỆN NGẮN

TIỂU THUYẾT

TIỂU LUẬN

TUỲ BÚT

Đoạn 1: Từ đầu... Sơn thấy mẹ hơi rơm
rớm nước mắt: Sự thay đổi của cảnh vật
và con người khi thời tiết chuyển lạnh;
Bố cục:
3 đoạn

- Đoạn 2: Tiếp... Trong lòng tự nhiên
thấy ấm áp vui vui: Sơn và Lan ra
ngoài chơi với các bạn nhỏ ngoài chợ và
quyết định cho bé Hiên chiếc áo
- Đoạn 3: Còn lại: Thái độ và cách ứng
xử của mọi người khi phát hiện hành
động cho áo của Sơn.
9

Hai chị em (Nhân vật Sơn và Lan)
a. Buổi sáng khi ở trong nhà

Gia cảnh

Khi nghe nói
Cách xưng hô
chuyện về em

Tâm trạng

Gia đìnhnh sung túc, giàu tình cảm. Bằng lời văn giản
dị, mộc mạc, Thạch Lam đã gợi lên bao nỗi đau và tình
thương: tình mẹ con, tình anh em, tình thương của vú
già nhân hậu. Tình tiết nói về chiếc áo bé Duyên cho
thấy ngòi bút Thạch Lam rất tinh tế, giàu xúc cảm.

b. Khi ra ngoài chơi với các bạn nhỏ nghèo ở chợ
- Thái độ:

+ Sơn và chị vẫn thân
mật chơi đùa
+ không kiêu kỳ và
khinh khỉnh
+ Quyết định đem cho
Hiên chiếc áo

+
- cử chỉ, hành Quyết định đem cho
Hiên chiếc áo
động:

-> Sơn là một em bé sống
với bạn bè rất có tình người

tình cảm trong sáng của trẻ
thơ, tâm hồn nhân hậu của
chị em Sơn.

=> Biết quan tâm tới đồng loại, biết san sẻ, cảm thông với bạn bè chỉ có ở
những trái tim nhân ái, những tấm lòng nhân hậu.

c. Chiều tối khi trở về nhà
Ngây thơ, sợ hải, đi tìm Hiên để đòi áo
Lúc đó mới hiểu mẹ rất quý chiếc áo bông ấy; vẫn có sự
trẻ con: đă cho bạn rồi còn đòi lại.
Lối miêu tả chân thực, tự nhiên của Thạch Lam khi khắc
họa nhân vật trẻ em.

Nhân vật Hiên và những đứa trẻ nghèo
Không gian, dáng vẻ, Thái độ
Yên ả, vắng lặng, nghèo, lại thêm mùa
đông càng khắc họa sâu về tń h cảnh khốn
khó.
Hiên và những đứa trẻ khác ăn mặc phong
phanh, rách rưới, vá víu, không đủ ấm.
Chúng rất thích chơi với Sơn và Lan nhưng
chúng không dám thái quá.
=> Gợi lên nghèo đói

* Nhân vật Hiên
+ lạnh phải khúm người lại Vừa lạnh, phải chịu trong thời gian
dài, lại còn có thêm mặc cảm: đứng ẩn nấp “dựa vào cột quán
+ Khi được hỏi bịu xịu trả lời: mặt xị xuống, thường đi kèm
những lời có ư buồn tủi mặc cảm, có sự tủi thân.

=> Một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế số phận bất hạnh.

- Thái độ và hành động khép nép, nhưng cư xử
đúng đắn, tự trọng của một người mẹ nghèo khổ.
b. Mẹ của Sơn
- Cách cư xử nhân hậu, tế nhị của một người mẹ
có yêu thương.
- Với các con, cách cư xử vừa nghiêm khắc, vừa
yêu thương.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Nghệ thuật tự sự kết hợp miêu tả;
- Giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ;
- Miêu tả tinh tế
2. Nội dung
Truyện ngắn khắc họa hình ảnh những người ở làng
quê nghèo khó, có lòng tự trọng và những người có
điều kiện sống tốt hơn biết chia sẻ, yêu thương người
khác. Từ đó đề cao tinh thần nhân văn, biết đồng cảm,
sẻ chia, giúp đỡ những người thiệt thòi, bất hạnh.