Khởi động

Khởi động

Khởi động

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
- Thạch Lam -

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả

(1910 - 1942)
Nguyễn Tường Vinh, Nguyễn Tường Lân
Hà Nội
Văn của Thạch Lam khắc họa tâm trạng cùng
cực, đau đớn của nhân vật khi phải đối diện với hiện thực cuộc sống.
Các tác phẩm của ông thường đi vào cuộc sống của những người
dân nghèo, ông khai thác nội tâm nhân vật một cách sâu sắc.
Gió lạnh đầu mùa (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Đời nay, 1937)
Nắng trong vườn (tập truyện ngắn, Nhà xuất bản Đời nay, 1938)
Ngày mới (truyện dài, Nhà xuất bản Đời nay, 1939)

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
- Thạch Lam -

I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm
a. Đọc, tóm tắt và tìm hiểu chú thích
* Đọc
* Tóm tắt

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
- Thạch Lam -

I. TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Bối cảnh của câu chuyện
Thời gian

Cảnh vật
Hôm trước

Hôm sau

1. Bối cảnh của câu chuyện
Thời gian

Cảnh vật
Hôm trước

- Thiên nhiên:
- Buổi sáng đầu
+ Trời nắng ấm và hanh
tiên của mùa đông + Nứt lẻ đất ruộng, làm khô
những chiếc lá rơi.
- Con người: Sơn và chị chơi
cỏ gà ngoài đồng còn thấy
nóng bực, chảy mồ hôi.

Hôm sau
- Thiên nhiên:
+ đất khô trắng
+ gió vi vu… bốc lên những làn bụi
+ trời không u ám, toàn một màu
trắng đục
+ những cây lan… sắt lại vì rét
- Con người:
+ Chị và mẹ Sơn ngồi quạt hỏa lò
+ Mọi người đã mặc áo rét

 NT: miêu tả, liệt kê…
=> Trong cái giá lạnh khắc nghiệt của đầu đông chợt đến và con người cần sự ấm áp.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
- Thạch Lam -

I. TÌM HIỂU CHUNG
II. TÌM HIỂU CHI TIẾT
1. Bối cảnh của câu chuyện
=> Trong cái giá lạnh khắc nghiệt của đầu mùa
đông chợt đến và con người rất cần sự ấm áp.
2. Cách xây dựng nhân vật trong truyện
1. Nhân vật Sơn

* HĐ nhóm (7
phút)

Thái độ, tình cảm của Sơn khi chơi ngoài xóm chợ
 

Đối với các bạn
Đối với Hiên
Quan sát về Hiên:………………………..
Quan sát về các bạn:
? Tìm những chi tiết …………………………………………………
tái hiện sự quan sát của Sơn về
…………………
nghĩ:buổi sớm gió lạnh ấy?
các bạn và về em HiênÝtrong
. ………………………..
…………………………………………………
………………………….. …………………………………………………
? Sơn đã có những lời nói, suy nghĩ, hành động gì với
Thái độ, hành động:
các bạn và với Hiên? Lời nói:
…………………………………………………
…………………………
…………………………. Tâm trạng khi đợi chị về lấy áo:
…………………………………………………

Thái độ và hành động
của Sơn khi về nhà
Tâm
trạng:
? Sơn
đã có ý nghĩ
……………………………
gì? Khi đợi chị Lan
……………………………
……………………………
về lấy áo, tâm trạng
……………………………
Sơn như thế nào?
Hành
động:
Cảm xúc
ấy giúp em
……………………………..
hiểu gì về ý nghĩa
……………………………
của sự chia sẻ?

Nhận xét:
- Về nghệ thuật xây dựng nhân vật Sơn
…………………………………………………………………………………………………………………………….…
? Nhân vật Sơn được tái hiện qua những phương diện nào?
……………………………………………………………………………………………………………………………….
? Em cảm nhận được điều gì về nhân vật này?
- Về đặc điểm tính cách nhân vật Sơn

…………………………………………………………………………………………………………………………….…
  ……………………………………………………………………………………………………………………………….

* HĐ nhóm (7
phút)

Thái độ, tình cảm của Sơn khi chơi ngoài xóm chợ
Đối với các bạn
Quan
về về
các các
bạn: bạn:
Quansátsát
- Các bạn mặc không khác gì mọi ngày,
…………………
những bộ quần áo nâu đã vá nhiều chỗ;
. ………………………..
môi
chúng tím tái, da thịt thâm đi, người
run
lên, hàm răng va đập vào nhau;
…………………………..
- Chúng vui mừng khi thấy chị em Sơn,
Thái độ, hành động:
nhưng vẫn đứng xa, không dám vồ vập;
…………………………
Thái
độ, hành động:
Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa, chứ
………………………….

 

Đối với Hiên

Thái độ và hành
động của Sơn khi
về nhà

Quan
Hiên:
Quansátsátvềvề
Hiên:………………………..
Tâm trạng:
Tâm
trạng:
Hiên
co ro đứng bên cột quán”, chỉ mặc có “manh áo + Lo sợ bị mẹ mắng
…………………………………………………
……………………………
rách tả tơi hở cả lưng và tay”;
Hành động:
……………………………
Ý
nghĩ:
Ý nghĩ:
+ Vội vã đi tìm Hiên để
……………………………
…………………………………………………
- Sơn chợt nhớ ra mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đòi lại chiếc áo bông cũ.
……………………………
…………………………………………………
mò cua bắt ốc; động lòng thương;
Hành động:
Lời
- Một nói:
ý nghĩ tốt thoáng qua trong trí.
……………………………..
…………………………………………………
Lời
nói:
“Hay là
chúngkhi
ta đem
cáilấy
áo bông
Tâm
trạng
đợicho
chịnóvề
áo: cũ, chị ạ.” ……………………………
không kiêu kỳ và khinh khỉnh như các em Tâm trạng khi đợi chị về lấy áo:
…………………………………………………
họ của Sơn.
Lòng tự nhiên thấy ấm áp, vui vui.”
Nhận
Nhậnxét:
xét:
- Về nghệ thuật xây dựng nhân vật Sơn:
- Về nghệ thuật xây dựng nhân vật Sơn
Nhân vật Sơn được xây dựng qua nhiều phương diện như hành động, lời nói nhưng chủ yếu qua từng cảm xúc, tâm trạng
…………………………………………………………………………………………………………………………….…
(tâm lí nhân vật Sơn được miêu tả tự nhiên, chân thực: hiểu lòng mẹ, thương bé Hiên rét lạnh, cho Hiên áo nhưng sợ mẹ
……………………………………………………………………………………………………………………………….
mắng nên tìm Hiên để đòi lại áo…)
Vềđặc
đặc
điểm
nhân
-- Về
điểm
tính tính
cách cách
nhân vật
Sơn vật Sơn
…………………………………………………………………………………………………………………………….…
+
Là một cậu bé nhân hậu, sống tình cảm, giàu lòng trắc ẩn, biết quan tâm và yêu thương bạn bè.
……………………………………………………………………………………………………………………………….
+
Là một cậu bé hồn nhiên, trong sáng ngây thơ.

 

Những người mẹ trong gió lạnh đầu mùa

* Mẹ Hiên: Mang trả mẹ Sơn chiếc áo bông
 Cách ứng xử thể hiện đức tính "đói cho
sạch, rách cho thơm" của một người mẹ tuy
nghèo nhưng giàu lòng tự trọng.

Những người mẹ trong gió lạnh đầu mùa

- Mẹ Sơn:
+ Nhìn con nghiêm nghị: “Kìa, hai cô cậu đã về kia. Thế áo
bông của tôi đâu mà tự tiện đem cho đấy?”
+ Cho mẹ Hiên mượn tiền để may áo cho Hiên.
+ Vẫy hai con lại gần, rồi âu yếm ôm vào lòng mà bảo "Hai
con tôi quý quá, dám tự do lấy áo đem cho người ta không
sợ mẹ mắng ư?"
 Một người mẹ vừa nghiêm khắc, vừa ấm áp yêu thương,
một người phụ nữ tế nhị và nhân hậu.

TỔNG KẾT
Nghệ thuật

Cốt truyện nhẹ nhàng, hấp dẫn; bố cục
theo dòng cảm xúc của nhân vật.
Xây dựng nhân vật qua nhiều
phương diện.
Quan sát, miêu tả tinh tế để tái hiện sự
đổi thay của thời tiết, cảnh vật lúc giao
mùa thể hiện được tâm hồn tinh tế,
nhạy cảm của Sơn.

TỔNG KẾT
Nội dung và ý nghĩa

Truyện kể về những con người trong
xóm chợ khi gió lạnh đầu mùa về.
Qua đó, Thạch Lam ca ngợi tình yêu
thương chia sẻ ấm áp, trong trẻo của
con người với con người.
Truyện gửi gắm bài học về tình yêu
thương, chia sẻ.
Nhắc nhở mỗi người về đạo lí tốt
đẹp của dân tộc: “Thương người như
thể thương thân”.

TỔNG KẾT
Chiến thuật đọc hiểu truyện ngắn hiện đại

Đọc kĩ truyện
Tóm tắt được nội dung văn bản
Xác định nhân vật chính là ai? Nhân
vật được nhà văn thể hiện qua những
phương diện nào?
Truyện giúp em hiểu được điều gì và tác
động đến tình cảm của em như thế nào?

III.

Luyện
tập

* HĐ cặp đôi 2
phút
Bài tập 1. Một vài điểm giống nhau và khác nhau giữa hai nhân vật cô bé bán diêm (Cô bé

bán diêm - An-đec-xen) và Hiên (Gió lạnh đầu mùa- Thạch Lam) về hoàn cảnh sống, về số
phận,…
Nhân vật Cô bé bán diêm (Cô bé bán diêm – An-đec-xen)
Hiên (Gió lạnh đầu mùa)
So sánh

Giống nhau

Khác nhau

Đều là những cô bé có hoàn cảnh nghèo khó, thiếu thốn, không
được hưởng một cuộc sống có "cơm no áo ấm".
Có cuộc sống bất hạnh, không có sự yêu
thương, bảo vệ của gia đình. Em phải tự mình
kiếm tiền mang về cho bố, nếu không có tiền
sẽ không được về nhà. Số phận của em là một
số phận đầy bi kịch khi em đã không thể
chống chọi được sự khắc nghiệt của cuộc
sống, đã chết đi, về với vòng tay yêu thương
của bà

Em vẫn có mẹ bên cạnh
chăm sóc, vẫn có bạn bè,
có hai chị em Sơn quan
tâm, yêu thương và đùm
bọc, được sống trong sự
ấm áp của tình người.

III. LUYỆN TẬP

III.Luyện tập

Bài tập 2. Tìm những câu ca dao, tục ngữ nói về tình
yêu thương giữa con người với con người trong xã hội?
- Thương người như thể thương thân
- Lá lành đùm lá rách
- Bầu ơi thương lấy bí cùng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn… 

III. LUYỆN TẬP

III.Luyện tập
Bài tập 3. Theo em, khi cho đi yêu thương và nhận lại
yêu thương chúng ta cần có thái độ như thế nào?
- Khi cho đi yêu thương cần có thái độ đồng cảm,
chân thành, tự nguyện,…
- Khi nhận yêu thương cần trân trọng, biết ơn và lan
tỏa tình yêu thương đó…

Chúc các
em học tốt!