Bài 3. GIỚI THIỆU VỀ MÁY TÍNH
1. Khái niệm hệ thống tin học
Hệ thống tin học dùng để nhập, xử lý, xuất, truyền và lưu trữ thông tin
Gồm 3 thành phần:
Phần cứng (Hardware) gồm máy tính và một số thiết bị liên quan;
Phần mềm (Software) gồm các chương trình. Chương trình là một dãy lệnh, mỗi lệnh là một chỉ dẫn cho máy tính biết thao tác cần thực hiện
Sự quản lý và điều khiển của con người
2. Sơ đồ cấu trúc của một máy tính
Cấu trúc chung của một máy tính bao gồm:
 Bộ xử lí trung tâm;
 Bộ nhớ trong;
 Các thiết bị vào ra;
 Bộ nhớ ngoài.
3. Bộ xử lý trung tâm ( CPU- CENTRAL PROCESSING UNIT)
CPU được cấu tạo như thế nào?
Gồm 2 bộ phận chính:
Bộ điều khiển (CU – Contron Unit)
Điều khiển các bộ phận thực hiện chương trình
Bộ số học/ lôgic (ALU – Arithmetic/Locic Unit)
Thực hiện các phép toán số học và lôgic
Ngoài ra còn có thêm thanh ghi (Register) và bộ nhớ truy cập nhanh (Cache)
CPU là thành phần quan trọng nhất của máy tính, đó là thiết bị chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình.
4. Bộ nhớ trong (Main Memory)
Ram ( Random Access Memory – Bộ nhớ truy cập ngẩu nhiên )
Có tên gọi khác là bộ nhớ chính
Bộ nhớ trong là nơi chương trình được đưa vào để thực hiện và là nơi lưu trử dữ liệu đang được xử lý.
Rom ( Read Only Memory – Bộ nhớ chỉ đọc )
5. Bộ nhớ ngoài (Secondary Memory)
Bộ nhớ ngoài cùng để lưu trữ lâu dài dữ liệu và hỗ trợ cho bộ nhớ trong.
Đĩa cứng: có dung lượng lớn và tốc độ đọc/ghi rất nhanh
Đĩa mềm
Thiết bị nhớ Plash sử dụng cổng giao tiếp USB: lưu trữ dữ liệu có dung lượng lớn, thiết bị nhỏ gọn và dễ sử dụng
Đĩa CD
6. Thiết bị vào (Input device)
Thiết bị vào dùng để đưa thông tin vào máy tính
Các phím chức năng
Các phím ký tự
Bàn phím
Chuột
Máy quét
Webcam
7. Thiết bị ra (Output device)
Thiết bị vào dùng để đưa dữ liệu ra máy tính
Màn hình
Màn hình CRT
Màn hình tinh thể lỏng
Một số màn hình khác
7. Thiết bị ra (Output device)
Thiết bị vào dùng để đưa dữ liệu ra máy tính
Màn hình
Máy in
Máy in laser
Máy in kim
Máy in khác
7. Thiết bị ra (Output device)
Thiết bị vào dùng để đưa dữ liệu ra máy tính
Màn hình
Máy chiếu
Máy in
Loa và tai nghe
Loa
Tai nghe
Modem
8. Hoạt động của máy tính
Nguyên lí điều khiển bằng chương trình
Máy tính hoạt động theo chương trình
Nguyên lí lưu trữ chương trình
Lệnh được đưa vào máy tính dưới dạng mã nhị phân để lưu trữ, xử lý như những dữ liệu khác.
Nguyên lí truy cập theo địa chỉ
Việc truy cập dữ liệu trong máy tính được thực hiện thông qua địa chỉ nơi lưu trữ dữ liệu đó.
Nguyên lí Phôn Nôi-man
Mã hóa nhị phân, điều khiển bằng chương trình, lưu trữ chương trình và truy cập theo địa chỉ tạo thành một nguyên lí chung gọi là nguyên lí Phôn Nôi-man
8. Hoạt động của máy tính
Khởi động máy tính và HĐH Windows
Khởi động máy tính:
Máy tính được nối với nguồn điện.
Nhấn nút Power trên thân máy tính.
Nếu máy tính đã được cài đặt sẵn hệ điều hành Windows thì thông thường nó sẽ được khởi động.
Task manager
chứa biểu tượng
chương trình đang hoạt động
Start button
gọi menu start
Icon – biểu tượng của chương trình ứng dụng
Nhấp đúp chuột vào Icon, chươngtrình sẽ hoạt động
Nền màn hình Windows
Shortcut office bar
chứa các nút đặc tả chương trình ứng dụng
System Tray
chứa biểu tượng chương trình liên quan tới hệ thống
Tắt máy
Tắt máy là thao tác quan trọng và cần thiết để tránh gây hỏng hóc cho các thiết bị cũng như cho Windows khi ta kết thúc phiên làm việc. Kích chuột vào nút Start rồi chọn Shutdown, sau đó chọn Shutdown trong hộp thoại “What do you want the computer to do?” rồi kích chuột vào nút OK.
1. Trong nh÷ng thiÕt bÞ sau, thiÕt bÞ nµo lµ thiÕt bÞ vµo?
- Bµn phÝm 
- Con chuét 
- Mµn h×nh 
- M¸y in 
- M¸y quÐt 
- §Üa mÒm 
- §Üa cøng 
2. Trong nh÷ng thiÕt bÞ sau, thiÕt bÞ nµo lµ thiÕt bÞ ra?
- KeyBoard 
- Mouse 
- Monitor 
- Printer 
- Scanner 
- RAM 
- ROM 
kết quả phiếu học tập số 1
Một số câu hỏi trắc nghiệm:

Câu 1: Dựa vào sơ đồ cấu trúc máy tính đã học, hãy cho biết quá trình xử lý thông tin thực hiện theo quy trình nào trong những quy trình dưới đây (hay thứ tự các thao tác ở phần khái niệm hệ thống tin học) :
Xử lý thông tin --> Xuất dữ liệu --> Nhập ; Lưu trữ thông tin
Nhập thông tin --> Xử lý thông tin --> Xuất ; Lưu trữ thông tin
Nhập thông tin --> Lưu thông tin --> Xuất ; Xử lý thông tin
Xuất thông tin --> Xử lý dữ liệu --> Nhập ; Lưu trữ thông tin
B
Câu 2: Chức năng nào dưới đây không phải là chức năng của máy tính điện tử
Nhận thông tin
Xử lý thông tin
Lưu trữ thông tin vào các bộ nhớ ngoài
Đưa thông tin ra ngoài màn hình, máy in và các thiết bị ngoại vi khác
Nhận biết được mọi thông tin.
E
Câu 3: Hãy chọn phương án ghép đúng nhất?
Các bộ phận chính trong cấu trúc máy tính gồm:
CPU và bộ nhớ trong
Thiết bị vào/ra và bộ nhớ ngoài
Màn hình và máy in
CPU, bộ nhớ trong, thiết bị vào/ra và bộ nhớ ngoài.
D
Câu 4: Hãy chọn phương án ghép đúng nhất?
CPU là thiết bị dùng để:
Đưa dữ liệu vào máy
Thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình
Lưu trữ dữ liệu
Đưa dữ liệu từ máy ra ngoài
B
Củng cố bài học
Khái niệm và các thành phần của hệ thống tin học;
Sơ đồ cấu trúc của máy tính;
Bộ xử lí trung tâm CPU