KHỞI ĐỘNG
Yêu cầu HS ''dịch” những đoạn ngôn ngữ
chat:
1. “Hum
ni là 14-2 đéy pà kon ạ, pợn na đy pán hoa đéy!

ty hok lời nhưng thấy zui zui,
(Hôm nay là 14/2 đấy bà con ạ, bạn na đi bán hoa đấy!
Tuy không lời nhưng thấy vui vui).
2. “Nó lun mún nó of nó fone or nt or wan tâm như pạn
nó vẫn thường thía mek dù zì nó là con gái làm shao có
thía!!! …”.
(Nó luôn muốn Nó của nó điện thoại, hay nhắn tin, hay
quan tâm như bạn nó vẫn thường thế vì nó là con gái
làm sao có thể...)
3. “Ngoi` pun` hok bjk lem` je^`, vo^ tinh` nghj~ den'
anh, hok bjk jo` nay` anh dang lam` j` ta?”.
(Ngồi buồn không biết làm gì, vô tình nghĩ đến anh,
không biết giờ này anh đang làm gì ta?).

KHỞI ĐỘNG
Quan sát những đoạn văn sau:

KHỞI ĐỘNG
Quan sát những đoạn văn sau:

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Tiết 5

GIỮ GÌN SỰ TRONG SÁNG CỦA
TIẾNG VIỆT
*Hoạt động 1: Tìm hiểu về sự trong sáng của tiếng Việt.
- Chuyển giao nhiệm vụ học tâp:
+ Giải thích khái niệm “trong sáng của tiếng Việt”.
+ Nêu các biểu hiện của sự trong sáng của tiếng Việt.
+ Phân tích các ví dụ SGK.
+ Lấy thêm các ví dụ về sự trong sáng của tiếng Việt.
- Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc kĩ SGK, thảo luận theo cặp.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

I. Sự trong sáng của tiếng Việt:
1. Thể hiện ở hệ thống các chuẩn mực và những
quy tắc, phương thức chung về phát âm, chữ
viết, dùng từ, đặt câu...
2. Tiếng Việt không cho phép pha tạp, lai căng,
sử dụng tuỳ tiện, không cần thiết những yếu tố
của ngôn ngữ khác
3. Sự trong sáng của tiếng Việt được thể hiện ở
tính văn hoá, lịch sự của lời nói.
Việt.

Nêu thêm ví dụ:
o Tổng thống và phu nhân. (Cần)
o Chị là người vợ thương chồng
thương con (không dùng phu
nhân thay cho người vợ).
o Báo Thiếu niên nhi đồng. (Cần)
o Trẻ em lang thang cơ nhỡ.
(Không dùng Thiếu niên nhi đồng
thay cho trẻ em)

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 2: trách nhiệm giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
- Chuyển giao nhiệm vụ học tâp:
+ Muốn giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, chúng ta phải có thái độ và
tình cảm như thế nào đối với tiếng Việt?
+ Để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mỗi người cần có hiểu biết về
tiếng Việt hay không? Và là thế nào để có những hiểu biết về tiếng Việt?
+ Về mặt hành động, để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mọi người
cần sử dụng tiếng Việt như thế nào?
-Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận theo cặp.

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
II. Trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt.
1. Về thái độ, tình cảm:
Cần có ý thức tôn trọng và yêu quý tiếng Việt, xem đó là “thứ của cải vô cùng lâu đời và quí báu của
dân tộc”
2. Về nhận thức:
- Để giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, mỗi người cần có những hiểu biết về tiếng Việt
(Cần có những hiểu biết cần thiết về các chuẩn mực của tiếng Việt: ngữ âm, chữ viết, từ ngữ, ngữ
pháp)
- Hiểu biết đó không chỉ qua học tập ở trường, mà còn bằng tự học hỏi.
3. Về hành động:
- Sử dụng tiếng Việt theo chuẩn mực và quy tắc, trong đó có các quy tắc chuyển hoá, biến đổi.
- Không lạm dụng tiếng nước ngoài làm vẩn đục tiếng Việt.
- Tránh những lối nói thô tục, thiếu văn hoá.

THỰC HÀNH

• Thảo luận nhóm:
• + Nhóm 1+ 2: Bài tập 1/Tr 44
• + Nhóm 3 + 4: Bài tập 2/Tr 45

Bài 1:
THỰC HÀNH
Câu a không trong sáng vì thừa từ đòi hỏi.
Câu b, c, d viết đúng chuẩn ngữ pháp nên là những câu
trong sáng.
Bài 2:
Dùng tới 3 từ cho cùng một nội dung:
-(ngày lễ) Tình nhân thì thiên về việc nói đến con
người.
-Còn từ Valentine là từ vay mượn không thật cần thiết.
-Từ (ngày) Tình yêu đủ để diễn đạt nội dung và sắc
thái tình cảm.
Trong trường hợp này , không nhất thiết phải dùng từ
nước ngoài.

VẬN DỤNG
Tiếng Việt giàu và đẹp – Phạm Văn Đồng
Tiếng Việt của chúng ta rất giàu; tiếng ta giàu
bởi đời sống muôn màu, đời sống tư tưởng
và tình cảm dồi dào của dân tộc ta; bởi kinh
nghiệm đấu tranh lâu đời và phong phú, kinh
nghiệm đấu tranh giai cấp, đấu tranh xã hội,
đấu tranh với thiên nhiên và đấu tranh với
giặc ngoại xâm; bởi những kinh nghiệm sống
của bốn nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ
nước. Tiếng Việt của chúng ta phản ánh sự
hình thành và trưởng thành của xã hội Việt
Nam và của dân tộc Việt Nam, của tập thể
nhỏ là gia đình, họ hàng, làng xóm và của tập
thể lớn là dân tộc, quốc gia.

VẬN DỤNG
Tiếng Việt giàu và đẹp – Phạm Văn Đồng
Tiếng Việt của chúng ta rất đẹp; đẹp như thế nào, đó là điều rất khó nói. Chúng ta không thể nói
tiếng ta đẹp như thế nào cũng như ta không thể nào phân tích cái đẹp của ánh sáng, của thiên
nhiên. Nhưng đối với chúng ta là người Việt Nam, chúng ta cảm thấy và thưởng thức một cách tự
nhiên cái đẹp của tiếng nước ta, tiếng nói của quần chúng nhân dân trong ca dao và dân ca, lời
văn của các nhà văn lớn. Có lẽ tiếng Việt của chúng ta đẹp bởi vì tâm hồn của người Việt Nam ta
rất đẹp, bởi vì đời sống, cuộc đấu tranh của nhân dân ta từ trước tới nay là cao quý, là vĩ đại,
nghĩa là rất đẹp.
Hai nguồn của cái giàu và cái đẹp của tiếng Việt là ở chỗ nó là tiếng nói của quần chúng nhân dân,
đầy tình cảm, hình ảnh, màu sắc và âm điệu, hồn nhiên, ngộ nghĩnh và đầy ý nghĩa, đồng thời nó
là ngôn ngữ của văn học, văn nghệ mà những nhà văn, nhà thơ lớn của dân tộc ta như Nguyễn
Trãi, Nguyễn Du,… những nhà văn và nhà thơ hiện nay ở miền Bắc và miền Nam, đã nâng lên đến
trình độ cao về nghệ thuật, khiến cho nó trở nên trong sáng, đẹp đẽ lạ thường. Chính cái giàu đẹp
đó đã làm nên cái chất, giá trị, bản sắc, tinh hoa của tiếng Việt, kết quả của cả một quá trình và
biết bao công sức dồi mài…
Nguồn: Phạm Văn Đồng, Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, NXB Giáo dục, Hà Nội, 1980

VẬN DỤNG

Làm ở nhà:
Phân tích sự trong sáng trong cách dùng tiếng
Việt của một tác phẩm văn học.

VẬN DỤNG

BÀI HỌC KẾT
THÚC !