Giáo Mai Thị Nụ
Trường THCS Thạnh Mỹ

Em hãy nghe
nhạc và cho
biết đoạn
nhạc trên nói
đến điều gì?
MỞ

Tiết :

MÂY VÀ SÓNG
- Ra-bin-đơ- ra – nát Ta-go
(1861 – 1941) là nhà thơ hiện đại
lớn nhất của Ấn Độ.
- Nhà văn đầu tiên của Châu Á
nhận giải Nôben văn học(1913)
với tập “Thơ dâng”.
-Thơ ông thể hiện chất trữ tình
triết lí nồng đượm, chủ nghĩa
nhân văn sâu sắc.
- Bài thơ được in trong tập
“Trăng non” xuất bản 1909.

HƯỚNG DẪN ĐỌC BÀI
- Đọc truyền cảm, nhẹ nhàng, không
quá nhấn mạnh các lời thoại.
- Lưu ý đọc phần câu hỏi của em bé
với giọng vui thích.

PHẦN 1
“Mẹ ơi…
…xanh thẳm.”
Câu chuyện với mẹ về
những người ở trên mây và
trò chơi thứ nhất của em bé.

HAI PHẦN

PHẦN 2

“Trong sóng…
…chốn nào.”
Câu chuyện với mẹ về những người
ở trong sóng và trò chơi thứ hai của
em bé.

Giả thiết không có phần thứ hai
thì ý thơ có được trọn vẹn và
đầy đủ không ?


Thêm phần thứ hai tức là có thêm
những thử thách mới, như vậy tình
thương yêu mẹ của em bé mới
được trọn vẹn.

05
06
03
07
08
02
01
04
10
09
00

Ai giỏi hơn

? Hãy chỉ ra
những điểm
giống
và
* Khác:
khác
nhau
(về
- Phần thứ nhất mở đầu bằng
số dòng thơ,
cụm từ :”mẹ ơi”, phần
thứ hai không có. về cách xây
- Ý và lời ở hai phần
không
dựng
hìnhhề
ảnh,
trùng lặp nhau.Mây
và
về cách tổ chức
sóng đều là những cảnh
vật
tự
khổ thơ,...)
nhiên hấp dẫn song tính chất hấp
giữa
hai
phần?
dẫn khác nhau.

* Giống:
- Trình tự tường thuật của hai
phần đầu giống nhau:
+ Thuật lại lời rủ rê
+ Thuật lại lời từ chối và
lí do từ chối.
+ Nêu lên trò chơi mới
- Trong cả hai phần, dòng thơ
thứ năm đều là phản ứng trực
tiếp của em bé trước lời rủ rê
=> Bố cục trên làm cho chủ đề bài thơ trọn vẹn, đầy đủ.

1. LỜI RỦLỜI
RÊ MỜI
CỦA GỌI
NHỮNG
CỦANGƯỜI
NHỮNGSỐNG
NGƯỜI
TRÊN
SỐNG
MÂY
TRÊN
VÀ TRONG
MÂY
SÓNG

Trong sóng có
người gọi con
Mẹ ơi, trên mây
- Bọn tớ ca hát từ
có người gọi
Bọn
tớ
chơi
từ
khi
thức
dậy
sáng sớm cho đến
con hoàng hôn. Bọn tớ cho đến lúc chiều tà. Bọn tớ

chơi
với
bình
minh
vàng,
bọn
ngao du nơi này nơi
tớ
chơi
với
vầng
trăng
bạc.
nọ mà không biết
từng đến nơi nao.

KHUNG CẢNH THIÊN NHIÊN

Thiên nhiên rực rỡ, bí ẩn bao
điều thú vị, thật khó có thể từ
chối.

“Mây”, “sóng” tượng trưng:
những thú vui hấp dẫn, lôi cuốn
con người.

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 (5 phút)
(?) Khi mới nghe mây và sóng rủ rê, em bé có muốn đi chơi không? Vì sao có thể biết được điều đó?
-.......................................................................................................................................................................
........................................................................................................................................................................
.............................................................................................................................................................
(?)Sau đó em đã từ chối lời mời mọc đầy quyến rũ của mây và sóng như thế nào? Vậy điều gì đã níu
giữ em bé ?

Lời từ chối của em bé với người trong mây:
…………………………………………………
…………………………………………………
………………………………………..

Lời từ chối của em bé với người trong sóng:
……………………………………………………
……………………………………………………
……………………………………………..

…………………………….
Lí do níu giữ …………………………………………………………………
……….........................………

- Lúc đầu: em bé cũng muốn đi
- Sau đó:

Từ chối

NHỮNG NGƯỜI SỐNG
TRÊN MÂY

“Nhưng tôi làm sao mà lên
được với các bạn?”
NHỮNG NGƯỜI SỐNG
TRONG SÓNG

“Nhưng tôi làm sao gặp được
các bạn?”

2/ LỜI TỪ CHỐI CỦA EM BÉ
Lời từ chối của em bé với
những người sống
trên mây

Lời từ chối của em bé với
những người sống
trong sóng

“Mẹ tôi đang đợi ở nhà
Làm sao tôi có thể bỏ
mẹ tôi mà đi được?”

Buổi chiều, mẹ tôi luôn luôn
muốn tôi ở nhà với mẹ
Làm sao tôi có thể bỏ
mẹ tôi mà đi được?”

- Hai vế
+ Vế 1: Lí do từ chối
+ Vế 2: Câu hỏi hàm ý

Sức mạnh của tình mẫu tử đã
giúp em bé vượt lên mọi ham
muốn, cám dỗ.

3.TRÒ CHƠI EM BÉ SÁNG TẠO RA
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 (7 phút)
1) Em bé đã tưởng tượng ra những trò chơi nào? Có gì đặc biệt ?
TRÒ CHƠI THỨ NHẤT
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

TRÒ CHƠI THỨ HAI
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

2) Em cảm nhận được gì về tình cảm mẹ con được thể hiện qua những trò chơi ấy?
.....................................................................................................................................................................
.....................................................................................................................................................................
......................................................................................................................................................
3) Em cảm nhận như thế nào về câu thơ: Không ai biết mẹ con ta ở chốn nào?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

3.TRÒ
CHƠIEM
EMBÉ
BÉSÁNG
SÁNGTẠO
TẠORA
RA
TRÒ CHƠI

MẸ

CON
CON

SÓNG
BỜ

* Trò chơi thứ nhất
+ Con là mây
+ Mẹ là trăng→ Hai tay con trùm lên người mẹ
+ Mái nhà là bầu trời xanh thẳm

* Trò chơi thứ hai
+ Con là sóng

+ Mẹ là bờ biển →Con sẽ lăn, lăn, lăn mãi và vỗ vào gối mẹ, cười vang.

 Trò chơi của em bé rất hay, thú vị, sáng tạo vừa thỏa ước mong làm
mây, làm sóng tinh nghịch, bay cao, lan xa phiêu du khắp chốn; lại vừa
được quấn quýt bên mẹ.

Em cảm nhận như thế nào về câu thơ:
Không ai biết mẹ con ta ở chốn nào?

Tình mẫu tử hòa quyện, lan tỏa,
thâm nhập khắp thiên nhiên, vũ
trụ mênh mông.

Trò chơi mà em bé nghĩ ra có gì
giống và khác những lời rủ của
những người sống trên mây và
sóng?

Giống nhau
Đều là những trò chơi hấp dẫn và thú vị
Đều xuất hiện những hình ảnh của thiên
nhiên :mây, sóng…
Khác nhau:
+ Trò chơi của những người trên mây và trong
song chỉ có hình ảnh của thiên nhiên.
+ Trò chơi của em bé được xây dựng bằng trí
tượng tượng, sáng tạo có hình ảnh của thiên
nhiên vừa có cả tình mẫu tử sâu nặng.

TỔNG KẾT
1. Nghệ thuật
- Bố cục bài thơ thành hai phần giống nhau nhưng
không trùng lặp về ý và lời.
- Sáng tạo nên những hình ảnh thiên nhiên bay bổng,
lung linh, kì ảo song vẫn rất sinh động và chân thực,
gợi nhiều liên tưởng
2. Nội dung

Ca ngợi tình mẫu tử thiêng liêng, bất diệt.
3. Ý nghĩa văn bản
Bài thơ ca ngợi ý nghĩa thiêng liêng của tình
mẫu tử.

SƠ ĐỒ TƯ DUY

LUYỆN TẬP
 Hãy tưởng tượng em là người đang trò
chuyện với mây và sóng. Viết đoạn văn
(khoảng 5-7 câu) về cuộc trò chuyện ấy.

ẨN DỤ

Bài tập 1:
- “Mây” và “sóng” ẩn dụ cho thiên nhiên tươi
đẹp, thơ mộng, đầy hấp dẫn.
- “Mây” và “sóng” mở ra những thế giới xa xôi,
hư ảo, huyền bí.
- “Mây” và “sóng” ẩn dụ cho những cám dỗ ở
đời.

Bài tập 2

- Biện pháp tu từ được sử dụng trong hình ảnh “bình minh vàng”, “vầng
trăng bạc”: ẩn dụ;
- Tác dụng:
+ “Bình minh vàng”: mở ra không gian đẹp, tràn ngập ánh sáng rực rỡ,
như dát vàng  gợi ý nghĩa về sự quý giá của mỗi khoảnh khắc thời gian.
+ “Vầng trăng bạc”: mỹ lệ hóa vẻ đẹp của vầng trăng: sáng lấp lánh như
chiếc đĩa làm bằng bạc.
Những hình ảnh ẩn dụ đã mở ra một khôn gian thiên nhiên, rực rỡ, lấp
lánh ánh sáng, sắc màu vô cùng quyến rũ, khơi dậy tình yêu thiên nhiên và
sự trân trọng mỗi khoảnh khắc quý giá của cuộc sống.

ĐIỆP NGỮ
Bài tập 3
Con là sóng và mẹ là bến bờ kì lạ
Con lăn, lăn, lăn mãi rồi sẽ cười vang vỡ tan vào lòng
mẹ.
 Điệp ngữ: lăn
 Tác dụng: Vừa có ý nghĩa tả thực hành động em bé sà
vào lòng mẹ hết lần này đến lần khác, vừa gợi hình tượng
những con sóng nối tiếp nhau, chạy đuổi theo nhau lan xa
trên mặt đại dương bao la rồi vỗ vào bờ cát. Từ đó gợi lên
hình ảnh em bé vô tư, hồn nhiên, tinh nghịch vui chơi bên
người mẹ hiền từ, dịu dàng, âu yếm che chở cho con.

DẤU CÂU

Bài tập 4:
Trong bài Mây và sóng có nhiều đoạn dẫn
lời nói trực tiếp của các nhân vật. Dấu câu
được sử dụng để đánh đánh dấu lời nói
trực tiếp ấy là dấu ngoặc kép

ĐẠI TỪ

Bài tập 5:

- Bọn tớ là đại từ nhân xưng ngôi thứ nhất
số nhiều.
- Bọn tớ trong những lời nói trực tiếp ở bài
Mây và sóng dùng để chỉ những người “trên
mây” và “trong sóng”.

ĐẠI TỪ

Bài tập 6:

-Chúng ta, bọn mình: những đại từ ngôi thứ nhất số nhiều
bao gồm cả người nói và người nghe.
- Chúng tôi, bọn mình, chúng tới: những đại từ ngôi thứ nhất số
nhiều chỉ bao gồm người nói.
-Bọn tớ: đại từ ngôi thứ nhất số nhiều chỉ bao gồm người nói
Có thể chọn những từ bọn mình, chúng tớ thay cho bọn tớ. Vì
hai từ này đều là những đại từ ngôi thứ nhất số nhiều chỉ bao
gồm người nói, có cùng ý nghĩa và mang sắc thái gần gũi,
thân thiện.

Chân thành cảm
ơn quý thầy cô cùng
toàn thể các em học
sinh thân mến!