Bài mở đầu
I. Nội dung, nhiệm vụ của môn học sinh lý thực vật
- SLTV là một bộ môn khoa học nghiên cứu các quá trình sống trong cơ thể thực vật.
Đó là các quá trình:
+ Quá trình trao đổi nước của thực vật bao gồm quá trình hút nước của rễ, quả trình vận chuyển nước trong cây và quá trình thoát hơi nước trên bề mặt lá.
+ Nhận các nguồn vật chất và năng lượng thì môi trường ngoài vào cơ thể thực vật. VD: Quá trình hút nước, các chất dinh dưỡng, các chất khoáng của cây. Quá trình hấp thu năng lượng ánh sáng mặt trời (QT: Quang hợp).
+ Quá trình chuyển hoá vật chất và năng lượng mà thực vật nhận được thành vật chất của chúng. Hô hấp tạo ra nhiều hợp chất trung gian trong như axit amin, các loại rượu, các loại bazơ nitơ.
+ Quá trình sử dụng nguồn vật chất và năng lượng đã được tổng hợp vào việc tạo nên các cấu trúc mới, TB mới, cơ quan mới, thế hệ mới.
Ví dụ: Quá trình tổng hợp các hợp chất hữu cơ như protein, lipit, axit nucleic… từ các hợp chất trung gian nói trên.
+ Các diễn biến của các quá trình sống và thay đổi cấu trúc để thích nghi và tồn tại với môi trường bất lợi xung quanh.
VD: Sinh trưởng và phát triển của thực vật.
Quá trình chống chịu của thực vật với các điều kiện bất thuận của môi trường.
* Nhiệm vụ của SLTV là phát hiện ra quy luật của các quá trình sống.
+ Tìm hiểu bản chất hoá học, vật lý, sinh học của chúng.
+ Tìm hiểu mối liên quan giữa các quá trình sống trong cơ thể thực vật với điều kiện môi trường và giữa chúng với nhau.
Sử dụng những hiểu biết đó để điều khiển, khống chế các quá trình sống, bắt nó phải hoạt động theo chiều hướng có lợi nhất cho con người.
- Đó là việc làm sao cho cây trồng thu được năng suất cao nhất và chất lượng tốt nhất.
II. Lịch sử phát triển của sinh lý thực vật
SLTV là môn khoa học xuất hiện rất sớm so với nhiều môn khoa học khác như lí sinh, sinh hoá. Tuy nhiên trong một thời kỳ dài của trung thế kỷ những tư tưởng tiến bộ đó không phát triển được vì sự bành trướng của lý thuyết kinh viện nhà thờ.
Mãi sau đó phương pháp thực nghiệm của Bêcơn (Bêcon 1561-1626) và duy lý luận của Đêcac (Descarté 1595-1650) làm cơ sở lý luận mới để nhận thức tự nhiên mới thấy được phương pháp kinh viện. Đến giữa thế kỷ thứ XVIII cơ sở lý thuyết về sự hút khoáng của cây chưa được hình thành, nhưng câu trả lời cây hút gì từ không khí đã bắt đầu được sáng tỏ (Stefen Hales 1677 –1761).
Từ đó đến nay, sinh lý thực vất đã trải qua một thời kỳ lịch sử rất dài. Các phạm trù của các quá trình sinh lý thực vật lần lượt được nghiên cứu, giải quyết từ phậm trù thứ nhất: Cây lấy gì từ môi trường ngoài, đến phạm trù thứ hai: sự vận chuyển và biển đổi vật chất trong cây, rồi đến phạm trù thứ ba: sự sinh trưởng và phát triển của thực vật và ph