11/8/2013
Nhóm 4_CĐSSH08A
1
CHÀO MỪNG CÁC BẠN
ĐẾN VỚI BÀI BÁO CÁO CỦA
NHÓM 1 - Tổ 3
GVHD: Nguyễn Đức Thành
L ớp: QLNL & NTTS 46
Nhóm: 1 – TỔ 3
 
SEMINAR
Chuyên đề: ảnh hưởng của ánh sáng
đến tập tính của cá
Nội dung
5. Kết luận
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến thủy sinh vật
2. Nguồn gốc của ánh sáng
1. Đặt vấn đề
1. Đặt vấn đề
Ánh sáng là một yếu tố sinh thái, có vai trò quan trọng đối với các cơ thể sống. Ánh sáng là nguồn cung cấp năng lượng cho thực vật  tiến  hành  quang  hợp, cũng như  rất  cần  thiết  cho  đời  sống  động  vật.  Các  loài  động  vật khác nhau cần thành phần quang phổ, cường độ và thời gian chiếu sáng khác nhau. Ánh sáng điều khiển chu kỳ sống của sinh vật. Tất cả sự sống trên bề mặt Trái Đất tồn tại được là nhờ năng lượng chiếu sáng của Mặt Trời và sinh quyển
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.1 Nguồn gốc
Ánh sáng tự nhiên
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.1 Nguồn gốc
Ánh sáng nhân tạo
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.2 Sự xâm nhập vào nước
Ở một ngày trong lành, cường độ bức xạ mặt trời gia tăng từ 0 trước lúc bình minh và đạt cực đại vào lúc giữa trưa (14:00-16:00). Quá trình quang hợp của thực vật thủy sinh gia tăng khi cường độ bức xạ mặt trời gia tăng và sẽ giảm khi cường độ bức xạ mặt trời giảm.


Sự xuyên suốt của ánh sáng phụ thuộc vào bước sóng
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.2 Sự xâm nhập vào nước
Phản xạ của ánh sáng
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.2 Sự xâm nhập vào nước
2. Nguồn gốc của ánh sáng
2.2 Sự xâm nhập vào nước
Mức độ hấp thụ ánh sáng của nước ở độ sâu z được tính theo công thức sau: 

 Trong đó :
Io = Bức xạ xâm nhập vào mặt nước
Iz = Bức xạ ở độ sâu z.
Lượng ánh sáng xâm nhập vào độ sâu z nào đó được tính bằng phương trình Lambert:
Iz = Ioe-kz hoặc LnIo = LnIz - Kz
Trong đó: e = Cơ số của logarithms tự nhiên (cơ số e)
K = Hệ số mất đi
In = Logarit tự nhiên.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.1 Phản ứng của cá đối với ánh sáng kích thích
Cá có phản ứng với ánh sáng, trong những giới hạn 0,001-0,01 lux, phụ thuộc vào sự thích ứng ban đầu đối với ánh sáng hoặc bóng tối.
Người ta xác định được rằng cường độ ánh sáng thấp là 50 – 200 lux có thể gây ra phản ứng tối đa của tế bào võng mạc cá.

3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.1 Phản ứng của cá đối với ánh sáng kích thích
Cá có thị giác phát triển. Một số tập tính đặc biệt đối với ánh sáng thường được giải thích bởi ánh sáng ở lưng khi cá định hướng ánh sáng dưới một góc vuông.
Qua nhiều thực nghiệm quan sát, người ta thấy rằng đối với mỗi loài cá có một cường độ ánh sáng thích hợp mà trong đó hoạt tính của cá đạt tối đa.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.1 Phản ứng của cá đối với ánh sáng kích thích
Uthel(1955) đã phát hiện thấy hoạt tính của ấu trùng cá trích phụ thuộc vào cường độ chiếu sáng. Giới hạn thấp của đa cường độ ánh sáng là 20 lux, tối đa là 4000 lux.
Jnoju với Ogura phát hiện thấy rằng các đàn cá cơm ở vùng nước cạn vào buổi sáng và buổi tối, còn những thời gian khác của ngày cá ở các vùng sâu.
Cá cơm thích cường độ ánh sáng nhất định và cường độ đó được xác định theo thời gian trong một ngày đêm và lượng mây trên trời. Ngoài ra có do cá hệ số yếu đi của ánh sáng trong nước. Hệ số này có giả trị khác nhau giữa các vùng khai thác khác nhau.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.1 Phản ứng của cá đối với ánh sáng kích thích
Ánh sáng nhân tạo chỉ thu hút được một số loài cá nhất định. Cá con có tính hướng quang mạnh trong khi cá lớn tuổi ít bị lôi cuốn đến ánh sáng nhân tạo.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.1 Phản ứng của cá đối với ánh sáng kích thích
Cá hoạt động mạnh khi có ánh sáng vào buổi tốii
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật:
3.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đối với sự thành dục, đẻ trứng và khả năng sinh tồn của ấu trùng cá:
Ánh sáng cũng có ảnh hưởng đến tập tính của ấu trùng cá. Những thí nghiệm cho thấy vào ban đêm sản lượng ấu trùng cá trích của lưới thu ấu trùng đã lớn hơn sản lượng ban ngày đến 6 lần, sản lượng ấu trùng cá Sardina lớn hơn 4 lần. Ví dụ:
Bãi đẻ của một số loài cá ở biển ở Việt Nam
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật:
3.2 Ảnh hưởng của ánh sáng đối với sự thành dục, đẻ trứng và khả năng sinh tồn của ấu trùng cá:
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật:
3.3 Ảnh hưởng đến sự di cư:
Sự di cư theo chiều thẳng đứng trong một ngày đêm. Sự di cư phụ thuộc vào đặc tính của loài về thức ăn, hô hấp, ánh sáng, nhiệt độ....quá trình này diễn ra ở các tầng nước khác nhau
- Tập tính cá trong vùng chiếu sáng phụ thuộc vào nhiều yếu tố đặc trưng cho môi trường nước như nhiệt độ, độ trong, dòng chảy, sóng…Tập tính cá cũng thay đổi theo trạng thái sinh vật học của nó như độ chín muồi sinh dục, độ no dạ dày…
- Tập tính của cá còn phụ thuộc vào điều kiện ngoại cảnh như ánh sáng của trăng, tiếng động…
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.4 Tập tính của cá trong vùng chiếu sáng
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.4 Tập tính của cá trong vùng chiếu sáng
Một số tập tính cơ bản của cá trong vùng chiếu sáng như sau:
- Tập tính của cá thay đổi theo mật độ tập trung của nó trong vùng chiếu sáng.
- Thời gian cá đến nguồn sáng phụ thuộc vào từng loài, kích thước cá thể và điều kiện môi trường.
- Khi thay đổi chế độ chiếu sáng đột ngột, các đàn cá thường có phản ứng tản ra xa nguồn sáng, nhiều loài cá có phản ứng thức tỉnh đột ngột, nhao lên khỏi mặt nước một cách dữ dội như cá thu đao, cá cơm…
- Cùng lúc tồn tại vùng sáng có công suất như nhau, các cá thể có thể di chuyển từ vùng này sang vùng khác, nhưng số lượng tập trung ở mỗi vùng thay đổi không đáng kể.
- Bật cùng lúc hai đèn có công suất khác nhau, các cá thể có xu hướng di chuyển đến nguồn sáng có công suất lớn hơn.
- Số lượng đàn cá tập trung quanh nguồn sáng chuyển động nhiều hơn nguồn sáng không chuyển động.
- Mật độ tập trung và khoảng cách đàn cá đến nguồn sáng phụ thuộc từng loài, trạng thái sinh lý và tính chất quang phổ của nguồn sáng.
- Phản ứng của cá đối với ánh sáng phụ thuộc vào nhiều yếu tố tự nhiên, trạng thái sinh lý đàn cá, nguyên lý đánh bắt của ngư cụ và tính chất nguồn sáng.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng đến sinh vật
3.4 Tập tính của cá trong vùng chiếu sáng
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật
3.5. Ảnh hưởng tới khả năng bắt mồi:
- Có nhiều loài bắt mồi bằng thị giác, do đó, ảnh hưởng của ánh sáng tới khả năng bắt mồi của chúng là không hề nhỏ, nhưng cường độ ánh sáng phải phù hợp, vì mỗi loài chỉ thích nghi với mỗi ngưỡng ánh sáng nhất định.
- Cường độ ánh sáng thấp là 50 – 200 lux có thể gây ra phản ứng tối đa của tế bào võng mạc cá.
-Ánh sáng ban ngày có thể kích thích mắt người đến độ sâu 250m và có thể cho rằng cá vốn thường sống trong ánh sáng có độ sâu lớn hơn.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật
3.6. Mối quan hệ giữa đặc tính sinh học và sự tập trung của cá trong vùng sáng:
- Các yếu tố sinh học của cá có sự ảnh hưởng đến sự tập trung của cá quanh nguồn sáng. Cùng một loài cá, nhưng nếu ở các lứa tuổi khác nhau sẽ có phản ứng thích ứng khác nhau đối với nguồn sáng.
- Thí nghiệm cho thấy, đa số các loài cá đều thích đến nguồn sáng là những cá đang ở giai đoạn I và II trong chu kỳ phát dục của chúng, nhưng vào giai đoạn chuẩn bị đẻ thì chúng không thích nguồn sáng, sau khi cá đẻ xong thì phản ứng thích nguồn sáng trở lại bình thường.
- Độ no, đói của cá không có sự ảnh hưởng rõ ràng đến sự tập trung của cá quanh nguồn sáng. Có quan điểm cho rằng cá đến nguồn sáng có thể là do bị đói, chúng muốn tìm thức ăn, nhưng thực tế khảo sát cho thấy, có rất nhiều loài cá khi đến nguồn sáng còn đang ở trạng thái còn rất no.
3. Ảnh hưởng của ánh sáng tới các loài thủy sinh vật
3.6. Mối quan hệ giữa đặc tính sinh học và sự tập trung của cá trong vùng sáng:
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.1. Ánh sáng và vai trò của ánh sáng đối với đời sống của thủy sinh vật
Phổ nhìn thấy của cá gần như giống với của người, giới hạn
λ = 4000-7000Ă. Sự hiểu biết về quang phổ của ánh sáng mà mắt các loài cá khác nhau thụ cảm được cho ta cơ sở khoa học để chọn nguồn sáng thích hợp nhất.
Vùng quy ước sự truyền sóng ánh sáng
- Ánh sáng có vai trò to lớn đối với đời sống của thủy sinh vật, nó góp phần quyết định sự sinh trưởng và tạo nên tập tính của hầu hết các loài sinh vật, đặc biệt đối với thủy sinh vật.
- Ánh sáng có thể làm thay đổi tập tính sinh sản của đàn cá bố mẹ, tốc độ sinh trưởng của trứng và ấu trùng, thay đổi tập tính và khả năng bắt mồi của đàn cá trưởng thành, ảnh hưởng đến tập tính kết đàn của hầu hết các loài thủy sinh vật…
- Ánh sáng tự nhiên (ánh sáng ban ngày) tạo nên tập tính di cư thẳng đứng, ánh sáng nhân tạo (ánh sáng từ các đống lửa, đèn hơi, đèn dầu, đèn điện…) tạo nên tập tính kiếm mồi, kết đàn, trốn chạy…của hầu hết các loài thủy sinh vật.
- Các nghiên cứu về tập tính của cá trong vùng sáng nhân tạo nhằm nâng cao hiệu suất sử dụng ánh sáng trong khai thác hải sản.
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.1. Ánh sáng và vai trò của ánh sáng đối với đời sống của thủy sinh vật
Các nghiên cứu về lĩnh vực này đều có kết luận chung rằng tập tính của cá, năng suất khai thác của ngư cụ phụ thuộc vào trạng thái sinh học của đối tượng như độ no dạ dày, độ chín muồi tuyến sinh dục…và các yếu tố môi trường bên ngoài như thức ăn, nhiệt độ, sóng, gió…
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.1. Ánh sáng và vai trò của ánh sáng đối với đời sống của thủy sinh vật
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2. Quá trình hình thành và phát triển nghề cá với ánh sáng
- Ánh sáng (đèn) sử dụng trong nghề đánh cá được chia thành ba loại chính dựa theo tính chất làm việc và hiệu quả của nó:
 Đèn tìm cá
 Đèn thu hút (tập trung) cá
 Đèn hướng (gom) cá
Thông thường, các ngư dân ở khánh hòa trang bị hai dàn đèn ở hai bên mạn thuyền với hệ thống đèn cao áp có công suất lớn, khoảng từ 500-1.500W/bóng, với số lượng từ 18-24 bóng trên một tàu. Do vậy, để thắp sáng đèn suốt đêm (10 giờ) ngư dân phải dùng máy phát điện chạy bằng dầu diesel có công suất trung bình 15-30kW
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2. Quá trình hình thành và phát triển nghề cá với ánh sáng:
4.2.1 Quy định về việc sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:

Theo kỹ sư Võ Quan An, sức nóng từ đèn cao áp tỏa ra quá nóng khiến ngư dân không thể bám trụ lâu dài trên tàu.
Kỹ sư Võ Quan An giới thiệu tính năng của đèn led - Ảnh: T.HÀ
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2. Quá trình hình thành và phát triển nghề cá với ánh sáng:
4.2.1 Quy định về việc sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:

Tác hại của đèn cao áp
Bị rụng tóc
Mắt mờ
Sức khỏe giảm sút nghiêm trọng
Chất lượng thủy sản giảm rõ rệt,
giá chỉ ½ so với đánh bắt
truyền thống
(điển hình là cá ngừ đại dương)
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2. Quá trình hình thành và phát triển nghề cá với ánh sáng:
4.2.1 Quy định về việc sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:

Hiện nay việc sử dụng đèn led trong đánh bắt thủy sản đã phổ biến ở nhiều quốc gia trên thế giới như Hàn Quốc, Nhật Bản, Nga, Nauy, Peru… và đều cho những kết quả rất tốt.
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2. Quá trình hình thành và phát triển nghề cá với ánh sáng:
4.2.1 Quy định về việc sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:

4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2.2 Phương pháp đánh bắt kết hợp với ánh sáng:
a. Lưới đăng
b. Nghề vó
Ở những nước có nghề đánh bắt cá tiên tiến như Nhật Bản, Nga,... nghề khai thác lưới vó kết hợp ánh sáng thường được áp dụng trên các tàu cỡ nhỏ, có công suất máy từ (50-120) CV. Đây là loại hình khai thác khá hiệu quả, bởi vốn đầu tư thấp, dễ áp dụng kĩ thuật và rất cơ động.
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2.2 Phương pháp đánh bắt kết hợp với ánh sáng:
c. Lưới vây
Cấu tạo của lưới vây
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2.2 Phương pháp đánh bắt kết hợp với ánh sáng:
d. Lưới mành
Việt Nam trên các tàu quy mô nhỏ, đối tượng khai thác chủ yếu là các loài cá nổi nhỏ và mực sống gần bờ
4. Sử dụng ánh sáng để đánh bắt cá:
4.2.2 Phương pháp đánh bắt kết hợp với ánh sáng:
5. Kết luận
Như vậy, ánh sáng đóng vai trò cực kì quan trọng:
- Là nhu cầu cho sự sống của hầu hết mọi sinh vật. Mỗi loài có những đặc điểm sinh trưởng, phát triển đặc trưng riêng thích nghi với điều kiện chiếu sáng.
- Dựa vào đó, đối với ngành thủy sản nói riêng, cũng như một số ngành khác nói chung, phải biết nghiên cứu, tìm tòi những đặc tính riêng đó để có những phương pháp thiết thực trong việc chăm sóc, nuôi trồng thủy sinh vật, nhằm mang lại lợi ích kinh tế tối đa.

Các thành trong nhóm
Thanks for watching!
Have a nice day ^_*
Đặng Thị Phương Thảo
Võ Minh Thiện
Lê Đức Thịnh
Lê Thị Thu
Hồ Thị Thu
Nguyễn Thị Hồng Thúy
Lê Văn Tuấn
Trần Ngọc Quốc Tường