+
-
Tiết 20 : Chủ đề
SỰ NHIỄM ĐIỆN ( tiếp)
Bài 18: HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
* Thí nghiệm 1: (hình 18.1 và hình 18.2 SGK).
1. Kẹp hai mảnh nilông vào thanh nhựa rồi nhấc lên. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau, đẩy nhau hay bình thường).
?

Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

Trải hai mảnh nilông xuống mặt bàn, dùng miếng len cọ xát chúng nhiều lần. Cầm thanh nhựa để nhấc lên. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).
Trước khi cọ xát
Sau khi cọ xát
2.
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH

Hai đầu đã được cọ xát.
Dùng hai mảnh vải khô cọ xát một đầu hai thanh nhựa sẫm màu giống nhau. Đặt một thanh lên một giá nhọn. Đưa các đầu đã được cọ xát của hai thanh nhựa lại gần nhau. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).
3.
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.
Bảng kết quả thí nghiệm 1.
Không có hiện tượng gì xảy ra (không hút, không đẩy)
Chúng đẩy nhau
Chúng đẩy nhau
Nhiễm điện giống nhau
(mang điện tích cùng loại)
2 mảnh nilon không bị nhiễm điện
2 mảnh nilon nhiễm điện giống nhau (mang điện tích cùng loại)
Thí nghiệm 1:
Nhận xét:
Hai vật giống nhau, được cọ xát như nhau thì mang điện tích………….loại và khi được đặt gần nhau thì chúng ……… nhau
cùng
đẩy
khác
hút
Bài 18 : HAI LOẠI ĐIỆN TÍCH
I. Hai loại điện tích.

I. Hai loại điện tích.
*Thí nghiệm 2: (hình 18.3 SGK).
Cọ xát thanh thủy tinh và thanh nhựa sẫm bằng mảnh lụa. Đặt thanh thuỷ tinh lên một giá nhọn. Đưa đầu thanh nhựa sẫm lại gần thanh thuỷ tinh. Quan sát chúng như thế nào ? (hút nhau hay đẩy nhau).

Bảng kết quả thí nghiệm 2.
*Thí nghiệm 2: (hình 18.3 SGK).
Không có hiện tượng gì (không hút, không đẩy)
Cả hai không nhiễm điện
Hút nhau
Cả hai bị nhiễm điện.
(mang điện tích khác loại)
I. Hai loại điện tích.
Thí nghiệm 2: (hình 18.3 SGK)
* Nhận xét: Thanh nhựa sẫm màu và thanh thủy tinh khi được cọ xát thì chúng nhau do chúng mang điện tích loại
cùng
hút
khác
đẩy
Kết luận : Có loại điện tích. Các vật mang điện tích cùng loại thì nhau, mang điện tích khác loại thì nhau
hai
đẩy
hút
Quy ước :
Điện tích của thanh thủy tinh khi cọ xát vào lụa là điện tích dương (+).
Điện tích của thanh nhựa sẫm màu khi cọ xát vào vải khô là điện tích âm (-).

C1. Đặt thanh nhựa sẫm màu lên trục quay sau khi đã được cọ xát bằng mảnh vải khô. Đưa mảnh vải này lại gần đầu thanh nhựa được cọ xát thì chúng hút nhau. Biết rằng mảnh vải cũng bị nhiễm điện, hỏi mảnh vải mang điện tích dương hay điện tích âm? Tại sao?
TL: Theo quy ước thanh nhựa sau khi cọ xát vào vải khô mang điện tích âm. Mà hai vật hút nhau nên hai vật nhiễm điện khác loại. Do đó, mảnh vải mang điện tích dương .
II. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử
+
-
Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và các electrôn mang điện tích âm chuyển động quanh hạt nhân.
+ +
+
Hạt nhân
-
-
-
Êlectrôn
1. Phần hạt nhân: mang điện tích dương (+).
2. Phần vỏ: là các electron (e)
mang điện tích âm (-)
Tổng điện tích âm của các êlectrôn có trị số tuyệt đối bằng điện tích dương của hạt nhân. Do đó, bình thường nguyên tử trung hòa về điện.
 Êlectrôn có thể dịch chuyển từ
nguyên tử này sang nguyên tử khác,
từ vật này sang vật khác.
II. Sơ lược về cấu tạo nguyên tử
C2. Trước khi cọ xát, có phải trong mỗi vật đều có điện tích dương và điện tích âm hay không ? Nếu có thì các điện tích này tồn tại ở những loại hạt nào cấu tạo nên vật ?
III. Vận dụng:
TL: Trước khi cọ xát các vật đều có điện tích dương tồn tại ở hạt nhân và điện tích âm tồn tại ở các êlectrôn cấu tạo nên vật.
C3. Tại sao trước khi cọ xát, các vật không hút các vụn giấy nhỏ ?
TL: Vì trước khi cọ xát nguyên tử trung hòa về điện (chưa có nhiễm điện), nên không hút các vụn giấy nhỏ.
III. Vận dụng:
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
-
-
-
Trước khi cọ xát
Sau khi cọ xát
III. Vận dụng:
C4. Sau khi cọ xát, vật nào trong hình dưới nhận thêm electrôn,vât nào mất bớt electrôn?Vật nào nhiễm điện dương, vật nào nhiễm điện âm?
C4. TL
III. Vận dụng
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
+
-
-
-
-
Trước khi cọ xát
Sau khi cọ xát
Sau khi cọ xát : - Thước nhựa nhận thêm êlectrôn  nhiễm điện âm.
- Mảnh vải mất bớt êlectrôn  nhiễm điện dương.
Mảnh vải
Thước nhựa
* Vậy : Một vật nhiễm điện âm nếu . . . . . . . . . . . . . . . . , nhiễm điện dương nếu . . . . . . . . . . . . . . . .
nhận thêm êlectrôn
mất bớt êlectrôn
 CỦNG CỐ:
1/ Trong mỗi hình sau, mũi tên đã cho chỉ lực tác dụng (hút hoặc đẩy) giữa hai vật mang điện tích. Hãy ghi dấu điện tích chưa biết của vật thứ hai.
+
+
-
-
A. Đập nhẹ nhiều lần thước nhựa xuống mặt quyển vở
B. Áp sát thước nhựa vào bình nước nóng.
C. Chiếu ánh sáng đèn pin vào thước
D. Cọ xát mạnh thước nhựa bằng miếng vải khô.
2/ Trong các cách sau đây, cách nào làm thước nhựa dẹt nhiễm điện?
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc lòng phần ghi nhớ và làm các bài tập:18.1, 18.2, 18.3, 18.4 (SBT).
Đọc trước bài “Dòng điện- Nguồn điện” và trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1:Tìm hiểu trước thí nghiệm hình 19.1 rồi làm trước C1 và C2.
Câu 2: Nêu tác dụng của nguồn điện? Nguồn điện có mấy cực? Kể tên 1 vài nguồn điện mà em biết?
Câu 3: Nghiên cứu trước thí nghiệm hình 19.3.