Bài 6:
Hành trình tri thức
(Nghị luận xã hội)
Văn bản

Bàn về đọc
u Quang
Tiềm
sách

I. TRẢI NGHIỆM CÙNG VĂN BẢN

1. Đọc, chú thích
a. Đọc
- Giọng đọc to, rõ ràng
- Chú ý chiến lược đọc theo dõi

1. Đọc, chú thích
b. Chú thích

- Học vấn: những hiểu biết, tri
thức nhờ học tập mà có.
- Học thuật: tri thức khoa học
có được do học tập, nghiên cứu
- Vụ thực chất: vì thực chất
- Khí chất: đặc điểm về mặt
cường độ, nhịp độ các hoạt
động tâm lí của cá nhân.
- Trọc phú: người giàu nhưng
kém hiểu biết, hoặc bần tiện,
bủn xỉn.

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
- Chu Quang Tiềm (1897 – 1986)
- Quê: Đông Thành - An Huy - Trung Quốc
- Là nhà mĩ học và lí luận văn học nổi
tiếng của Trung Quốc
- Phong cách: Nhẹ nhàng nhưng vẫn đầy
đủ lí lẽ xác đáng, lập luận chặt chẽ, dẫn
chứng sinh động và có tính thuyết phục sâu
sắc.

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
- Xuất xứ: được in trong Ngữ văn 9, tập 2, Nguyễn Khắc Phi (tổng chủ
biên), Trần Đình Sử dịch, NXB Giáo dục Việt Nam, 2011.
- Thể loại: Nghị luận xã hội
- Bố cục: 3 phần
+ Phần 1: Từ đầu
đến “làm kẻ lạc
hậu”: Đặt vấn đề
về tầm quan trọng
của việc đọc sách.

+ Phần 2: Tiếp theo đến
“những cuốn sách quan
trọng, cơ bản”: Những
khó khăn, trở ngại của
việc đọc sách hiện nay.

+ Phần 3: Còn
lại: Bàn
về
phương pháp
đọc sách.

II. SUY NGẪM VÀ PHẢN HỒI

1. Mục đích
của văn bản

Thuyết phục người đọc về 2 vấn
đề:
- Tầm quan trọng của việc đọc
sách
- Sự cần thiết của việc đọc sâu,
nghiền ngẫm kĩ khi đọc. 

2.
Mối liên hệ giữa
các ý kiến, lí lẽ, bằng
chứng trong văn bản

Vấn đề cần bàn luận: Bàn về đọc sách
Ý kiến 1
Đọc sách là con đường
quan trọng của học
vấn 
Lí lẽ: Các thành quả
của nhân loại đã được
tích lũy từ lâu, nếu
không tiếp thu ta sẽ bị
tụt hậu.
Bằng chứng: Học vấn,
tri thức của nhân loại
đều được lưu trữ trong
sách vở, lưu truyền lại
để không bị vùi lấp đi. 

Ý kiến 2
Lịch sử càng phát triển, di sản tinh
thần của nhân loại càng phong phú
thì việc đọc sách càng không dễ

Ý kiến 3
Đọc sách cốt không
lấy nhiều, quan trọng
nhất là phải chọn cho
tinh, đọc cho kĩ

- Lí lẽ 1: Sách nhiều khiến người
ta đọc không chuyên sâu
- Bằng chứng 1: Cách học hiệu
quả của người xưa và cách học
không hiệu quả, không đọng lại gì
- Lí lẽ 2: Sách nhiều dễ khiến
người ta lạc hướng
- Bằng chứng 2. Cách đọc tham
số lượng mà không vì thực chất

Lí lẽ: Nghiền ngẫm,
đọc kĩ sẽ phát triển
tư duy, hình thành
phẩm chất
Bằng chứng: Lời
răn của người xưa
trong việc đọc sách;
cách đọc sách qua
loa để trang trí cho
bản thân.

Thảo luận nhanh
Ở đoạn văn thứ hai, việc tác giả sắp
xếp các lí lẽ theo trình tự “một là ...”,
“hai là ...” có tác dụng gì?
- Các lí lẽ, bằng chứng được sắp xếp
theo trình tự hợp lí
Tác dụng: Việc sắp xếp theo trình tự đó
giúp người đọc dễ dàng nhận ra các lí lẽ
 tăng sức thuyết phục cho văn bản

Bênh hay chống
Vấn đề thảo luận: Để tích lũy tri thức qua
việc đọc sách, ta có cần lưu ý đến tốc độ đọc
và số lượng sách đọc được.

III. TỔNG KẾT

Em là
“Chuyên gia đọc
sách”
Từ những ý tưởng trong văn bản, em hãy

thiết kế một sản phẩm sáng tạo (bài đăng
trang wed, infographic, tờ rơi, sơ đồ tư
duy để giới thiệu với các bạn phương pháp
đọc sách hiệu quả, có thể gồm những nội
dung sau: 
- Tâm thế đọc
- Không gian đọc
- Xác định mục đích đọc và cách lựa chọn
sách 
- Cách đọc, ghi chú
- Cách vận dụng những gì đã đọc vào đời
sống. 

XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

1. Theo tác giả, vì sao đọc sách trong thời
đại ngày nay không dễ?
 Sách nhiều khiến người đọc dễ
lạc hướng và không chuyên sâu

2. Từ “trọc phú” trong đoạn văn trên chỉ
loại người nào?
Người giàu có mà dốt nát, bần tiện

3. Văn bản trên được viết nhằm
mục đích gì ?
Thuyết phục người đọc về 2 vấn đề:
- Tầm quan trọng của việc đọc sách
- Sự cần thiết của việc đọc sâu, nghiền
ngẫm kĩ khi đọc. 

4. Phương thức biểu đạt chính nào
được dùng trong văn bản ?
Nghị luận

5. Để làm sáng tỏ vấn đề cần bản luận trong
văn bản, tác giả đã sử dụng mấy ý kiến?
3 ý kiến

6. Trong văn bản, tác giả đã sắp xếp các lí lẽ, bằng
chứng theo trình tự chưa được hợp lí. Đúng hay sai?

Sai